I SA/Po 1501/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.F. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2002r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis w sprawie wynosi [...]. Wobec tego S.F. złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w chwili obecnej prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] (grunty [...]), z którego dochodowość wynosi [...] rocznie. Działalność gospodarczą na skutek działań represyjnych Urzędu Skarbowego był zmuszony zaprzestać w [...] (brak zwrotu podatku VAT w kwocie [...], windykacja Komornika i utrata zaufania u partnerów). Na utrzymaniu skarżącego pozostają córki: E. lat [...] studentka, A. lat [...] studentka oraz żona rencistka, która jest po dwukrotnej operacji guza głowy, wymaga ciągłego leczenia i zakupu lekarstw. Skarżący oświadczył, że aby utrzymać rodzinę zmuszony został wyprzedać zasoby hodowlane w gospodarstwie rolnym (konie, źrebięta, klacze). W związku z tym nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Podał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni [...], nieruchomość rolną o powierzchni [...], budynki gospodarcze i inwentarski w gospodarstwie rolnym. Wskazał, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, posiada natomiast samochód osobowy marki Mercedes E 250, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Oświadczył, że małżonka jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, córki nie posiadają majątku. Skarżący podał, że z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód w kwocie [...], natomiast jego żona z tytułu renty z KRUS [...]. Zatem miesięczny dochód skarżącego i jego żony wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] S.F. w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył wyciągi z kont bankowych, kserokopie zaświadczeń o wysokości dochodów za [...], kserokopie zeznań podatkowych za [...], decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ponadto wskazał, że posiada zadłużenie z tytułu kredytu rolniczego na cele inwestycyjne (budowa stodoły), spłacane w [...] ratach w kwocie [...] co [...] do [...] (wysokość kredytu [...]). Z tego powodu skarżący całą kwotę z dopłat do gruntów rolnych przeznacza na ich spłatę. Ponadto posiada kredyt mieszkaniowy w kwocie [...] spłacany co miesiąc w kwocie około [...] do [...]. Oświadczył, że poza w.w ratami kredytów ponosi koszty miesięcznego utrzymania w kwocie [...], przy czym woda [...], energia elektryczna [...], telefon [...], wyżywienie [...], zakup lekarstw [...], opał [...]. Córka E. posiada samochód osobowy marki Ford Fiesta 1,3, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...], który wykorzystuje do dojazdów na uczelnię. Skarżący wskazał, że zmuszony jest do wyprzedaży materiału hodowlanego z gospodarstwa, co prowadzi bezpośrednio do załamania rentowności. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani innych aktywów finansowych, dlatego uiszczenie opłaty sądowej musi odbić się negatywnie na utrzymaniu jego rodziny. Do wniosku załączył wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że saldo na rachunku bankowym skarżącego na dzień [...] - [...], [...] - [...] i [...] - [...], E.F. na dzień [...] - [...], [...] - [...] i [...] - [...], A.F. na dzień [...] - [...], [...] - [...] i [...] - [...]. Z załączonych zaświadczeń o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] wynika, że dochód E.F. wyniósł [...], A.F. [...], skarżącego [...], A.F. [...]. Z załączonych zeznań rocznych podatkowych wynika, ze dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], przy czym należy zauważyć, że skarżący mimo wezwania nie załączył zeznania podatkowego za [...], żony skarżącego za [...] [...] i za [...] [...], córki A. za [...] [...], za [...] - nie uzyskała dochodu, córki E. za [...] - nie uzyskała dochodu. Do pisma skarżący załączył również kserokopie decyzji Kierownika Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] w łącznej wysokości [...] oraz z dnia [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada bowiem majątek nieruchomy (dom, nieruchomość rolną, budynki gospodarcze i inwentarski), które mogą być źródłem finansowania kosztów postępowania. Ponadto skarżący posiada samochód osobowy, którego wartość, jak oświadczył, wynosi [...]. Również córka skarżącego, która pozostaje na jego utrzymaniu, posiada samochód osobowy o wartości [...]. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...] + raty kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] miesięcznie. Zatem skarżący wykazał, że co miesiąc ponosi koszty miesięcznego utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym w łącznej kwocie [...]. Natomiast dochód, który uzyskuje skarżący i jego małżonka wynosi [...]. Wobec tego koszty utrzymania przewyższają koszty dochodu, a zatem należało przyjąć, że skarżący uzyskuje jakieś dodatkowe dochody, których we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ujawnił, ewentualnie posiada oszczędności. Ponadto skarżący spłaca raty kredytu w wysokości [...] na cele mieszkaniowe, zatem trudno jest z tego powodu przerzucić obowiązek finansowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy przyjęto zgodnie z oświadczeniem skarżącego, że raty kredytu rolniczego na cele inwestycyjne spłaca z kwot uzyskanych z tytułu dopłat do nieruchomości rolnej. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że S.F. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek