I SA/Po 1501/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-26
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w poprzednich latach obrotowych i nie posiada środków na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli posiada majątek o znacznej wartości i ponosi wysokie koszty bieżące?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli pomimo braku środków na rachunkach bankowych i wykazywania strat w poprzednich latach, posiada majątek o znacznej wartości (kapitał zakładowy, środki trwałe) oraz ponosi wysokie koszty bieżące (zarządzanie, opłaty za media, nabywanie towarów i usług), które wskazują na możliwość pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że ponosi straty, nie posiada środków na rachunkach bankowych i zaprzestała działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, a po wniesieniu sprzeciwu przez spółkę, Sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "x" sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy /-/W. Zygmont
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2009r. oddalił skargę "X" sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P..
Wobec tego skarżąca spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego R. O. pismem z dnia 09 lutego 2010 r. wniosła skargę kasacyjną, a następnie sporządzony na urzędowym formularzu w dniu 26 lutego 2010 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że kwota [...] jest kwotą niebagatelną, której zapłata łączy się z uzasadnionymi trudnościami. Za zwolnieniem spółki z kosztów sądowych przemawiają okoliczności takie jak: wykazanie przez spółkę w 2009 r. straty, brak środków na rachunkach bankowych w wysokości wystarczającej na zapłatę wpisu, nieprowadzenie przez spółkę jakiejkolwiek działalności gospodarczej, toczenie się w stosunku do spółki wielu równoległych postępowań podatkowych, t.j. w zakresie podatku dochodowego i podatku od nieruchomości, brak jakichkolwiek nadwyżek pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na uregulowanie kwoty wpisu.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2009r. [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy w przybliżeniu [...]. Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w Banku [...] wynosił [...], zaś w [...] –[...].
Na wezwanie z dnia 15 marca 2010r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia 26 marca 2010 r. przedłożyła szereg dokumentów. Z załączonych do pisma zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2007r. wynika, że przychód skarżącej spółki wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr 165 akt sądowych], za okres od 1 stycznia 2008r. do 31 grudnia 2008r. przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr 167 akt sądowych]. Bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2007r. po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...] [karta nr 270 i 271], zaś na dzień 31 grudnia 2008r. odpowiednio sumą [...] [karta nr 207 i 208]. Z załączonych deklaracji VAT-7 sporządzonych w dniu 22 grudnia 2009r., 25 stycznia 2010r. i 25 lutego 2010r. wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio [...], [...] i [...] [karta nr 171, 170 i 169 akt sądowych]. Ponadto z w.w deklaracji wynika, że spółka nabyła towary i usługi, których wartość netto wynosiła odpowiednio [...], [...] i [...] i wobec tego wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości odpowiednio [...], [...] i [...] [karta nr 171, 170 i 169 akt sądowych]. Do pisma skarżąca załączyła zestawienie kosztów za miesiąc styczeń 2010r., odpisy z wyciągów z rachunków bankowych, informacje dodatkowe do sprawozdań finansowych za lata 2007 i 2008 wraz z notami uzupełniającymi. Z oświadczenia skarżącej z dnia 26 marca 2010r. złożonego do akt sprawy o sygn. I SA/Po 1501/08 wynika, że roczne zeznanie podatkowe za 2009r., a także rachunek zysków i strat za 2009r. nie zostały jeszcze sporządzone.
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że w latach 2007-2009 spółka wykazywała stratę. Ponadto brak środków finansowych wiąże się bezpośrednio z faktycznym zaprzestaniem aktywności gospodarczej. Skarżąca spółka od lat nie uzyskuje żadnych środków finansowych, a ponoszone wydatki starczają wyłącznie na wykonywanie ustawowego obowiązku monitoringu składowiska i prowadzenia rekultywacji zgromadzonych na nim odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W związku z wniesionym sprzeciwem Sąd jest zatem zobowiązany do rozpoznania sporządzonego na urzędowym formularzu w dniu 22 lutego 2010 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Na wstępie należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 243§1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na mocy art. 245§3 p.ps.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246§2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę opisany powyżej stan faktyczny oraz wskazane przepisy p.p.s.a. w ocenie sądu wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadnienia wniosku oraz informacji przesłanych do sądu informacji bezsprzecznie wynika, że choć spółka nie dysponuje środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych to posiada majątek o znacznej wartości. W złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego oświadczeniu skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] a wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2009 r. [...]. Należy też podkreślić, że mimo twierdzenia o faktycznym zaprzestaniu prowadzenia działalności spółka ponosi wysokie koszty miesięcznego utrzymania, wielokrotnie przewyższające wysokość opłaty sądowej. Przykładowo spółka przedłożyła informację o kosztach utrzymania za miesiąc styczeń 2010 r., z której wynika, że w tym miesiącu poniosła koszty w wysokości [...], na które składały się opłaty za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, koszty bankowe, usługi zarządzania, wynagrodzenia i składki ZUS.
Ponadto z deklaracji podatku od tworów wynika usług składanych za miesiące: listopad, grudzień i styczeń wynika, że spółka nabyła towary i usługi, których wartość netto wynosiła odpowiednio [...], [...] i [...] i wobec tego wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości odpowiednio [...], [...] i [...].
W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności wskazują, że spółka posiada znaczny majątek oraz prowadzi działalność w zakresie znacznie przekraczającym kwotę opłaty sądowej. W sytuacji, gdy spółka posiada majątek, nabywa towary i usługi o znacznej wartości, ponosi koszty zarządzania oraz na bieżąco reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne nie znajduje uzasadnienia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 254, art. 246, art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło