I SA/Po 1502/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-25
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i osobistą, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący jest samotnym wdowcem, utrzymującym się z renty chorobowej zajętej przez komornika, korzystającym z pomocy rodziny, nieposiadającym majątku i ponoszącym znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie. W związku z tym, sąd zwolnił go od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata.Stan faktyczny
Skarżący RM złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną, rodzinną i osobistą. Wskazał na brak dochodów z nieruchomości, jej ruinę, własne utrzymanie z renty chorobowej zajętej przez komornika, brak świadczeń socjalnych oraz korzystanie z pomocy dzieci. Przedstawił szczegółowy wykaz miesięcznych wydatków.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego RM od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości postanawia: 1. zwolnić RM od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla RM adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący RM pismem z dnia [...] wniósł do tut. Sądu skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy, ponieważ na obecną chwilę nie jest w stanie ponieść kosztów ze względu na sytuację majątkową, rodzinną i osobistą. Skarżący podał, że z nieruchomości prowadzone było bezskutecznie postępowanie egzekucyjne. Nieruchomość od wielu lat nie jest użytkowana i ulega ruinie, nie przynosi również żadnego dochodu. Skarżący podał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty chorobowej z ZUS, która zajęta jest w części przez komornika sądowego. Renta chorobowa po potrąceniach wynosi [...]. Skarżący wskazał, że nie otrzymuje i nie korzysta ze świadczeń opieki społecznej. W trudnych chwilach pomagają mu dzieci, żeby mógł wykupić lekarstwa i zakupić żywność. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest samotnym wdowcem. Wskazał, że nie posiada żadnego innego majątku. Skarżący podał, że na wyżywienie przeznacza [...], na lekarstwa [...], na opłaty za energię elektryczną [...], wywóz nieczystości stałych [...], za wodę i kanalizację [...], na środki czystości [...], zakup butli gazowej [...] ([...] raz na [...] miesiące), opał na zimę [...], dojazd do lekarzy i rehabilitację [...], karta do telefonu [...]. Skarżący podał, że jest osobą schorowaną.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą samotną, wdowcem, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący otrzymuje rentę chorobową, którą w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie, w tym na zakup lekarstw, ponosi koszty dojazdu do lekarzy i na rehabilitację. Wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny. Skarżący nie posiada majątku. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Nie ma również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło