I SA/Po 1505/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-02-09

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił, że od ostatniego postanowienia nastąpiły zmiany uzasadniające modyfikację dotychczasowego stanowiska sądu, a jedynie trudna sytuacja finansowa nie stanowi samoistnej podstawy do wstrzymania wykonania decyzji?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazał, aby od daty ostatniego postanowienia nastąpiły zmiany uzasadniające modyfikację stanowiska sądu. Trudna sytuacja finansowa strony sama w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, a skarżący nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej. Wniosek ten został złożony po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. oddalił zażalenie skarżącego na pierwotne postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący argumentował, że jego sytuacja finansowa, mimo wykazywanej straty, stopniowo ulega poprawie, jednak nie jest na tyle dobra, by pozwolić na uiszczenie kary bez poważnej szkody w ogólnej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia [...] września 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia [...] września 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Postanowieniem z dnia 08 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. oddalił zażalenie na w/w postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił, że powyższe przesłanki zostały spełnione, nawet przy uwzględnieniu przedłożonych przy zażaleniu dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że skarżący wprawdzie załączył do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaracje podatkowe PIT-36 i PIT/B za 2013 rok (a nie jak podaje w uzasadnieniu wniosku PIT-36 i PIT/B za 2014 r. – pismo z dnia 26 sierpnia 2015 r.), jednak nie podał żadnych informacji o wielkości swojego majątku, np. czy posiada jakieś nieruchomości, przedmioty wartościowe, oszczędności, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie przedłożył żadnych wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów oraz ogólnikowych stwierdzeń dotyczących sytuacji skarżącego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącego z jego majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ustalić, jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącego i osób pozostających na jego utrzymaniu wywoła wykonanie decyzji. W zażaleniu skarżący uzupełnił swoją argumentację z uzasadnienia wniosku przedkładając dodatkowe dokumenty, m.in. deklaracje PIT-36, PIT/B z 2012 i 2014 r., deklaracje VAT-7 za miesiące styczeń – sierpień 2015 r., oświadczenie o przychodach z prowadzonej działalności gospodarczej, historię rachunku bankowego z [...] SA za okres od stycznia do września 2015 r., zaświadczenie o zarobkach uzyskiwanych przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż z informacji zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz w zażaleniu wynika, że skarżący wciąż prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto osiąga zarobki na stanowisku przedstawiciela handlowego; nie wykazuje przy tym jakichkolwiek dokumentów świadczących o utracie płynności finansowej. Z całości złożonej dokumentacji wynika bowiem, że skarżący ze wszystkich źródeł finansowania w latach 2012 – 2014 uzyskał przychód w wysokości ponad [...]. zł (odpowiednio: [...], [...] i [...] zł) oraz poniósł stratę odpowiednio w wysokości [...], [...] i [...] zł. Jednocześnie uzyskiwany przez niego dochód znacząco wzrósł, z ponad [...] zł w 2012 r. do [...] w 2013 r. i [...] w 2014 r. Skarżący sam w zażaleniu przyznaje, że jego sytuacja finansowa ulega stałej poprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszona przez stronę wysokość obciążenia finansowego związanego z wykonaniem zaskarżonej decyzji, w tym również w podkreślanym przez skarżącego aspekcie wielości prowadzonych w stosunku do niego postępowań wiążących się z nałożeniem kar za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie uzasadnia udzielenia ochrony tymczasowej. Nie daje bowiem podstaw do uznania, aby konieczność uiszczenia kwoty [...] zł spowodowała niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oceny tej nie zmienia analiza pozostałych przedłożonych wraz z zażaleniem dokumentów obrazujących sytuację finansową skarżącego. Wprawdzie potwierdzają one określone w uzasadnieniu wniosku straty finansowe z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ale wskazują jednocześnie na ogólną poprawę sytuacji majątkowej strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący uzyskuje bowiem, pomimo wykazanych strat, dochody pozwalające na uiszczenie kary we wskazanej wysokości. Pismem procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ponowny wiosek o wstrzymanie z dnia [...] września 2015 r. (w uzasadnieniu pełnomocnik będący adwokatem błędnie podał, że wnosi o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]) w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 4 P.p.s.a., postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Konieczne jest zatem co najmniej uprawdopodobnienie, że od ostatnio wydanego w sprawie postanowienia, którego zasadność nie była kwestionowana w drodze zażalenia, nastąpiły zmiany uzasadniające modyfikację dotychczas wyrażonego przez Sąd stanowiska. Dokonana przez Sąd analiza ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do zmiany dotychczasowego orzeczenia. Nie wykazano, by od dnia 8 września 2015 r. nastąpiły okoliczności określone w powołanym przepisie. Wskazać należy bowiem, że na podstawie dołączonych do akt kserokopii dokumentów oraz powołanych w ponownym wniosku okoliczności nie sposób wywieść możliwości nastąpienia zdarzeń określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreśla, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa strony nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Tego skarżący nie uczynił, zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jak i we wniosku o zmianę postanowienia Sądu w tym przedmiocie. Wyjaśnienia wymaga, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się wyłącznie do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Przesłanek wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami, jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art.61 § 3 P.p.s.a. Jak podaje skarżący dokumenty finansowe przedłożone do przedmiotowej sprawy we wniosku z [...] lipca 2015 r., poszerzone zostały m.in. o deklarację PIT-36, PIT/B z 2012 r. oraz PIT-36, PIT/B z 2014 r., historię rachunku bankowego [...] SA za okres od stycznia do września 2015 r., dokument wskazujący strukturę przychodów [...] "[...]" za rok 2015, zaświadczenie z dnia [...] września 2015r. o zarobkach uzyskiwanych przez skarżącego na stanowisku przedstawiciela handlowego, oświadczenie strony o aktualnej sytuacji majątkowo-finansowej, zaświadczenie z [...], o zaciągnięciu przez [...] kredytu mieszkaniowego w wysokości [...] zł, deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiące od stycznia do sierpnia 2015r., wyciągi z rachunku bankowego [...] za okresy: [...], wyciągi z rachunku bankowego [...] za okresy: [...], a także zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach oraz zestawienie operacji dotyczących posiadanej karty kredytowej. Skarżący przyznał, że sytuacja finansowa, pomimo wykazywanej straty stopniowo ulega poprawie, w ujęciu sumy uzyskiwanych dochodów z różnych źródeł, jednak nie jest na tyle dobra by pozwolić skarżącemu na uiszczenie wymierzonej kary bez poważnej szkody w ogólnej sytuacji majątkowej. W oświadczeniu skarżący wskazuje, że w skład jego majątku wchodzi: lokal o powierzchni [...] m2 , w którym zamieszkuje i na który to lokal zaciągnął kredyt w wysokości [...] zł z terminem spłaty do maja [...]r., [...] budynku mieszkalnego w [...], udział [...] w działce gruntu o wartości ok. [...]. zł. Ponadto skarżący wskazuje na własność ruchomości w postaci [...] samochodów o łącznej wartości około [...] zł ( wykorzystywane m.in. w prowadzonej działalności). W przedmiotowym oświadczeniu, skarżący przedstawia miesięczną strukturę wydatków, która pozwala określić comiesięczne wydatki ciążące na skarżącym, tym samym ocenić ogólną sytuację finansowo-majątkową strony. Jak podaje skarżący bieżące wydatki związane z codzienną egzystencją (czynsz, energia, ogrzewanie, telefon, ubezpieczenia, rata kredytu, itp.) kształtują się na poziomie około [...] zł. Na skarżącym ciąży też obowiązek alimentacyjny ([...] zł). Jak podaje skarżący jego miesięczny dochód ([...] zł) szacowany na podstawie deklaracji podatkowej za rok 2014 r., pochłaniany jest przez bieżące wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, prowadzoną działalnością, a także ciążącymi na zobowiązaniami (kredyt, alimenty). W odpisie oświadczenia z dnia [...] września 2015 r. o stanie majątkowym skarżący wykazuje m.in. kwoty: [...] zł miesięcznie na ubezpieczenie na życie, [...] zł miesięcznie na ubezpieczenie samochodów, ponad [...]zł miesięcznie na obowiązek alimentacyjny na dziecko i [...] zł raty kredytu. Ocena tego wykazu świadczy o tym, że skarżący osiąga dochody pozwalające na utrzymanie na co najmniej średnim poziomie egzystencji (tak skarżący sam ocenia swoją sytuację finansową w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji). Podnoszony przez niego brak oszczędności również nie świadczy o złej sytuacji finansowej, a tym bardziej nie stanowi spełnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, skarżący nie uprawdopodobnił jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niego nałożonej kary pieniężnej. Podkreślić należy, że w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych ugruntowany jest pogląd, iż rodzaj nałożonego obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło