I SA/Po 1510/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska As. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/ S.Małek /-/ M. Skwierzyńska Spółka A wniosła, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego (wierzyciel Wójt Gminy z tytułu podatku od nieruchomości), na podstawie art. 33 pkt 9 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) zarzut, domagając się umorzenia tego postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027, z późn. zm.) nie jest bowiem właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla A, gdyż jest nim naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do powołanego rozporządzenia, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego M. Zainteresowana strona wskazała, iż zgodnie z art. 19 § 1 oraz art. 22 §§ 2 i 3 ustawy w przedmiotowej sprawie jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Właściwość miejscowa naczelników urzędów skarbowych określona została w rozporządzeniu z dnia 19 listopada 2003r. wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 9c ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. 2004, Nr 121, poz. 1267, z późn. zm.). Zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych (wprowadzona ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych) wpłynęła na zmianę właściwości miejscowej organów egzekucyjnych. Ustawodawca nie wyłączył bowiem podmiotów określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych z ogólnych zasad ustalania właściwości organów egzekucyjnych. Określona, zgodnie z art. 22 ustawy, właściwość organu egzekucyjnego, oparta na właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych, przyjmuje automatycznie podział na naczelników właściwych miejscowo dla podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 9b i podmiotów, które wskazanego w tym przepisie kryterium nie spełniają (odpowiednio zał. nr 2 i 1 do rozporządzenia). Spółka A należy do kategorii tzw. dużych podatników (podmiotów określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych). Właściwość miejscową naczelnika urzędu skarbowego należało zatem określić zgodnie z zał. nr 2 do rozporządzenia. Stosownie więc do art. 22 ustawy o egzekucji właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 2 jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Nie istnieje żaden przepis, który pozbawiłby naczelników urzędów skarbowych wymienionych w zał. nr 2 do rozporządzenia jakichkolwiek kompetencji przyznanych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, w tym zwłaszcza egzekucji należności pieniężnych w stosunku do podmiotów spełniających kryteria wymienione w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych w zakresie zobowiązań publicznoprawnych ciążących na tych podmiotach, w tym m.in. z tytułu podatku od nieruchomości. Naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w zał. nr 2 nie zostali wyłączeni z ogólnych zasad ustalania właściwości organów egzekucyjnych, posiadają więc kompetencje do prowadzenia egzekucji zarówno w stosunku do należności co do poboru, których są właściwi, jak i należności publicznoprawnych tzw. wierzycieli obcych. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w związku ze złożonymi zarzutami zwrócił się do Wójta Gminy o zajęcie stanowiska. Postanowieniem z dnia (...) Wójt Gminy, na podstawie art. 34 §§ 1, 2 w zw. z art. 18 ustawy o egzekucji uznał zarzut za nieuzasadniony. Stwierdził, iż zgodnie z wyjaśnieniem zawartym w pismach Ministerstwa Finansów z dnia (...) oraz z dnia (...), organem egzekucyjnym miejscowo właściwym do egzekucji roszczeń od A z siedzibą w W. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia. Zarzuciła błędną interpretację art. 33 pkt 9 w zw. z art. 22 § 2 ustawy i art. 5 ust. 6, 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, § 2 i § 3 powołanego rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 1, podczas gdy organem tym jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 2 rozporządzenia. Podtrzymując argumentację przytoczoną w treści zarzutu, wskazano, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. byłby właściwym organem egzekucyjnym na gruncie nie obowiązującego już rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib urzędów skarbowych (Dz. U. Nr 237, poz. 2002). Od 1 stycznia 2004r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. wprowadzające zmiany we właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych. Ustalenie przez Ministra Finansów właściwości terytorialnej dla danych naczelników urzędów skarbowych ma zatem wpływ na ustalenie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy. Organ odwoławczy uznał stanowisko wierzyciela za prawidłowe, jako znajdujące oparcie w przepisie art. 22 § 2 ustawy o egzekucji. Wskazany przepis nie wprowadza odrębnych uregulowań w zakresie tzw. dużych podatników. Jeśli siedziba zobowiązanego mieści się na obszarze terytorialnego zasięgu działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W., należało uznać, iż to on jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym. Spółka wniosła skargę, domagając się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: art. 33 pkt 9 w zw. z art. 22 § 2 oraz art. 5 ust. 6, 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia, poprzez przyjęcie, iż: - nowelizacja ustawy o urzędach i izbach skarbowych dokonana ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów i organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. 2003, Nr 137, poz. 1302) nie spowodowała zmiany właściwości organu egzekucyjnego w sprawie należności publicznoprawnych A z tytułu podatku od nieruchomości; - właściwym miejscowo organem egzekucyjnym, ze względu na siedzibę Spółki, jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 1 do rozporządzenia, podczas gdy jest nim naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w zał. nr 2 do rozporządzenia; - siedziba A mieści się na obszarze terytorialnego działania Naczelnika Urzędu Skarbowego W., podczas gdy siedziba ta mieści się na obszarze terytorialnego działania Naczelnika Urzędu Skarbowego M. (A jako spełniający kryteria wskazane w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych podlega wyłącznie właściwości naczelników urzędów skarbowych, o których mowa w zał. nr 2 rozporządzenia). Strona skarżąca powołała argumentację, wskazaną w treści zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i w zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy. Ponadto stwierdziła, iż problem, który naczelnik urzędu skarbowego jest właściwy dla siedziby bądź miejsca zamieszkania podatnika wynika z właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych. Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę organ wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest właściwość organu egzekucyjnego, a mianowicie czy do prowadzenia egzekucji wobec A właściwy jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W. czy też Naczelnik Urzędu Skarbowego M. Spółka stwierdziła, iż od dnia 1 stycznia 2004r. należy do grupy tzw. dużych podatników określonych w przepisie art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. W odniesieniu do tych podatników ustawa określa inną właściwość organu podatkowego a tym samym organu egzekucyjnego (załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i izb skarbowych). W związku z tym organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik Urzędu Skarbowego M. Właściwość organu egzekucyjnego określa wyłącznie przepis art. 22 ustawy o egzekucji. Zgodnie z tym przepisem właściwość miejscową w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się co do zasady wg miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Terytorialny zasięg działania siedzib naczelnika urzędu skarbowego określa powołane rozporządzenie z dnia 19 listopada 2003r. Żadne inne kryteria oprócz wskazanych w art. 22 ustawy nie mogą wpływać na określenie właściwości miejscowej organu egzekucyjnego. Przepis art. 5 ust. 9 ustawy o urzędach i izbach skarbowych stanowi, iż właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych określa się wg terytorialnego zasięgu działania odpowiednio urzędu skarbowego i izby skarbowej, z uwzględnieniem ustępu 9a, według którego terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników (tzw. dużych podatników) może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Wskazać należy, iż powołane przepisy dotyczą podatnika i terytorialnego zasięgu działania wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego wobec wierzyciela. W postępowaniu tym podmiotami są wierzyciel i zobowiązany. W związku z tym ta odrębna właściwość terytorialna naczelników urzędów skarbowych, obejmująca tzw. dużych podatników, dotyczy ich kompetencji do prowadzenia spraw podatkowych, a także egzekucji, ale tylko w zakresie należności, co do których poboru te urzędy są właściwe. W takim przypadku właściwy naczelnik urzędu skarbowego jest zarówno organem podatkowym jak i egzekucyjnym. Naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w zał. nr 2 do rozporządzenia nie są więc właściwi (co do zasady) do prowadzenia egzekucji na rzecz tzw. obcych wierzycieli, chyba że nastąpi zbieg egzekucji i ten organ egzekucyjny zostanie wyznaczony do prowadzenia egzekucji. Z tych powodów, uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji wyroku. /-/M. Skwierzyńska /-/S. Małek /-/ K. Pawlicki