I SA/Po 153/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-29

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym z powodu trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni, wykazując, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca BO złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 2009 rok oraz wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest zatrudniona na część etatu, otrzymuje rentę chorobową i alimenty na córkę, ponosi liczne koszty utrzymania i leczenia, a jej wynagrodzenie jest zajęte przez komornika. Nie posiada majątku ani oszczędności, a alimenty przeznacza na utrzymanie dziecka.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BO o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca BO pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z pisma skarżącej z dnia [...] [karta nr [...] akt sądowych]. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest zatrudniona na [...] etatu, otrzymuje również rentę chorobową oraz alimenty na córkę. Podała, że na leczenie przeznacza ok. [...] miesięcznie. Ponosi koszty utrzymania w [...] wartości rachunków za mieszkanie. Razem z córką mieszka w mieszkaniu należącym do byłego męża. Wnioskodawczyni podała, że alimenty w całości przeznacza na utrzymanie dziecka. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] brutto, z tytułu renty chorobowej [...] netto oraz alimenty na córkę w wysokości [...]. Oświadczyła, że jej wynagrodzenie jest zajęte do wysokości 50% przez komornika, a zatem otrzymuje [...] netto. Podała, że alimenty w całości są przeznaczone na utrzymanie córki. Oświadczyła, że nie jest w stanie zapłacić kwoty [...] tytułem wpisu od skargi. Do wniosku załączyła kserokopie: zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], z którego wynika, że dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz renty wyniósł [...], informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym [...], z którego wynika, że posiada udziały w spółce A Spółka cywilna, z tytułu posiadania udziałów w w.w spółce w [...] nie uzyskała żadnych przychodów, nie poniosła kosztów uzyskania przychodu i nie uzyskała dochodu, nie poniosła również straty. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że posiada konto osobiste w B, saldo na tym rachunku wynosi [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku ruchomego, w tym samochodu. Ponosi koszty utrzymania w wysokości ok. [...] miesięcznie, przy czym czynsz [...], energia elektryczna [...] ([...] zł na [...] miesiące), gaz [...], woda [...], telewizja kablowa [...], środki czystości [...], koszty leczenia [...], kredyt [...], który został zaciągnięty w [...] w B na kwotę [...] na dofinansowanie działalności gospodarczej A Spółka cywilna, aktualnie skarżąca spłaca kredyt konsolidacyjny w C, w którym o ponad [...] obniżono ratę kredytu zaciągniętego w B. Skarżąca podała, że nie uzyskuje dochodów z innych umów, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Wyjaśniła, że jest rozwiedziona od [...]. Wskazała, że działalność spółki została zawieszona w [...] i wobec tego nie uzyskuje żadnych dochodów z jej prowadzenia. Do pisma załączyła kserokopie: umowy pożyczki gotówkowej, pisma z banku, z którego wynika wysokość raty kredytu, faktur za wodę, gaz, energię elektryczną, informacji Zarządcy Wspólnoty o wysokości zaliczki na poczet kosztów utrzymania nieruchomości wspólnej od [...], faktur za kablówkę i Internet, wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] o podwyższenie alimentów na córkę, protokołu ze sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym o podział majątku wspólnego z dnia [...] sygn. akt [...], wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, zawiadomień Urzędu Skarbowego z dnia [...] i [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Załączyła również zaświadczenie z zakładu pracy z dnia [...], z którego wynika, że jest zatrudniona w D Sp. z o.o. od [...] i z tego tytułu otrzymała wynagrodzenie brutto za miesiąc [...] w wysokości [...], przy czym z wynagrodzenia potrącono kwotę [...] tytułem zajęcia komorniczego, za miesiąc [...] w wysokości [...], potrącono [...] i za miesiąc [...] w wysokości [...], potrącono [...]. Z zaświadczenia z dnia [...] wynika, że wnioskodawczyni była zatrudniona w E Sp. z o.o. do [...]. Z wynagrodzenia otrzymanego od w.w pracodawcy potrącono w miesiącach [...] łącznie kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Skarżąca otrzymuje rentę, jest zatrudniona na [...] etatu, przy czym jej wynagrodzenie zostało zajęte. Wnioskodawczyni otrzymuje alimenty na dziecko. Skarżąca wykazała, że z uzyskiwanych środków pieniężnych nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło