I SA/Po 153/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej "spółką" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 8 października 2025 r., nr [...]. W decyzji tej uchylono decyzję Prezydenta Miasta (zwanego dalej "Prezydentem" lub "organem I instancji") z dnia 31 marca 2025 r., nr [...] w części dotyczącej jej pkt 3 i w tymże zakresie orzeczono co do istoty poprzez nakazanie skarżącej dokonania zwroty kwot dotacji w wysokości określonej w pkt 1 i 2 decyzji wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została podjęta w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: publ. CBOSA, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia. Spółka pobrała kwoty dotacji z budżetu M. L.. Z danych Wydziału Edukacji Urzędu M. L. wynika, że spółka pobrała wiele dotacji na działalność swoich szkół – niepubliczne, publiczna. Spółka planowała także otworzyć nową szkołę. W sprawie wyniknęła sytuacja, w której słuchacz jednej ze szkół należących do spółki zrezygnował z udziału w kursie, a mimo to spółka uznała, iż dotacja na tę osobę jest należna. W dniu 21 września 2022 r. spółka złożyła kolejne wnioski o przyznanie dotacji na jej szkoły. Pismem z dnia 17 października 2022 r. Prezydent Miasta zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na uczniów uczęszczających we wrześniu 2022 r. do szkół należących do spółki, tj.: 1) Zaocznej Policealnej Szkoły Medycznej "[...]" w L.; 2) Stacjonarnej Policealnej Szkoły Medycznej "[...]" w L.; 3) Zaocznej Policealnej Szkoły Zawodowej "[...]" w L.; 4) Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w L.; 5) Publicznej Szkoły Policealnej "[...]" w L. - zwanych dalej łącznie "szkołami »[...]«". Prezydent Miasta wezwał spółkę do wykazania kadr, które prowadziły zajęcia we wrześniu 2022 r., wszystkich umów o pracę, umów o zatrudnieniu niepracowniczym, planów zajęć z podaniem godzin i miejsca siedziby, gdzie zajęcia się odbywają, podań o przyjęcie do szkół "[...]" wszystkich uczniów, na których spółka pobrała dotację we wrześniu 2022 r., umów z ww. uczniami, zaświadczeń o braku przeciwskazań po stronie uczniów w zakresie podjęcia nauki zawodów technicznych oraz umów o odbycie praktyk zawodowych przez uczniów szkół "[...]". Prezydent Miasta wezwał także świadków – przedsiębiorców, dyrektorów szkół wynajmujących budynki dla szkół "[...]" do przedłożenia faktur z tytułu najmu. Prezydent Miasta wezwał także uczniów w charakterze świadków w celu potwierdzenia udziału przez nich w zajęciach organizowanych przez szkoły "[...]". Dyrektor Zespołu Szkół [...] w L., który wynajmuje sale lekcyjne zawiadomił Prezydenta Miasta, że we wrześniu 2022 r. nie wynajmował sal, dlatego nie ma faktury za ten miesiąc. Zaplanowane zajęcia miały odbywać się raz w miesiącu od października 2022 r. do stycznia 2023 r. Tylko w odniesieniu do Przedsiębiorstwa I.-B. R. W. wydano fakturę z tytułu najmu lokalu przy ul. [...] we wrześniu 2022 r. W listopadzie 2022 r. doszło do przesłuchania świadków w sprawie: 1) K. C. zeznała – w sierpniu 2022 r. aplikowała do szkoły publicznej, podpisała umowę w sierpniu 2022 r., nie ponosiła odpłatności, nie kojarzy stanu liczebności grupy, otrzymała plan zajęć na wrzesień 2022 r., ale nie pamięta, jakie zajęcia zaplanowano na ten miesiąc, w żadnych nie uczestniczyła, chociaż jak twierdzi, odbywały się – świadek wypisał się ze szkoły w październiku 2022 r.; 2) W. K. zeznała – aplikowała do szkoły, podpisała umowę, nie ponosiła odpłatności za naukę, nie wie ile osób było w grupie, plan zajęć był zapewne w systemie, do którego dostała kody do zalogowania, a ponadto zaproszenia na zajęcia przychodzą drogą SMS, nie uczęszczała na zajęcia i nie wie, czy takowe odbyły się; 3) W. N.-G. zeznała – w sierpniu 2022 r, dostała się do szkoły, umowę chyba podpisała tego dnia co złożyła swoją aplikację, nie ponosiła kosztów nauki, grupa miała liczyć 20-30 osób, dostała plan zajęć na wrzesień 2022 r., była na pierwszych zajęciach, we wrześniu 2022 r. odbyły się zajęcia z kosmetyki, ale nazwy zajęć nie pamięta, zajęcia miały odbyć się w soboty i niedziele, sama była na pierwszym zjeździe, wskazała imię i nazwisko prowadzącej zajęcia, zajęcia odbywały się w dawnej Wyższej Szkole [...]; 4) J. P. zeznała – aplikowała do szkoły [...] na technika usług kosmetycznych, nie pamięta, czy podpisała umowę, nie płaciła za naukę, nie wie jaka była liczebność grupy, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był w aplikacji, nie pamięta, jakie zajęcia miały być prowadzone, nie uczestniczyła w zajęciach, ale we wrześniu 2022 r. odbywały się takowe, zjazd miał być co drugi weekend w dawnej Wyższej Szkole [...] 5) B. S. zeznał – wydaje się, że aplikował we wrześniu 2022 r. na technika [...], umowę podpisał, nie wie jak liczna była grupa, plan zajęć na wrzesień 2022 r. otrzymał, nie uczestniczył w zajęciach, zajęcia chyba się odbywały, ponieważ dostał wiadomość SMS, miały to być dwa weekendy; 6) T. A. zeznała – aplikowała do szkoły [...] chyba w lutym 2022 r., nie pamięta, czy podpisywała umowę, nie płaciła za naukę, grupa zmieniała swoją liczebność, było 11 słuchaczy, teraz jest 7, powiadomienia o zajęciach przychodzą w formie SMS w czwartki przed zajęciami, we wrześniu 2022 r. odbywały się zajęcia i uczestniczyła w nich, w piątek 1-2 godziny, w każdą sobotę i niedzielę, zajęcia odbywały się na A. [Wyższa Szkoła [...] – uw. Sądu], podczas zajęć sprawdzano obecność w formie listy obecności; 7) A. D. zeznał – aplikował do szkoły [...], nie pamięta kiedy, podpisał umowę, ale nie wie kiedy, nie płacił za naukę, grupa liczyła ok. 20 osób, plan zajęć był w aplikacji, nie wie, czy przedmioty były prowadzone zgodnie z planem, we wrześniu 2022 r. odbywały się zajęcia, były to soboty i niedziele co drugi weekend, sprawdzano obecność według listy, byli obcokrajowcy w grupie; 8) V. M. zeznała – do szkoły [...] zapisała się w styczniu 2022 r., posiada dokument, ale nie wie, czy to jest umowa, wie, że ma uczyć się dwa lata, nie płaci za naukę, w grupie jest ok. 20 osób, we wrześniu 2022 r. odbywały się zajęcia, była na pierwszym zjeździe, a na drugim tylko w niedzielę, zajęcia odbywały się na A. , była sprawdzana obecność według listy; 9) M. K. zeznała – aplikowała do szkoły [...], ale nie wie której, zapisywała się do szkoły latem, ale nie pamięta, czy podpisywała umowę, nie płaciła za naukę, grupa liczyła ok. 20 osób, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był w aplikacji, pierwszy zjazd był w dniu 17 września, a później za dwa tygodnie, zajęcia były na A., obecność sprawdzano według listy; 10) V. C. zeznała – aplikowała do szkoły [...] w lipcu albo w sierpniu 2022 r., podpisywała jakieś dokumenty, ale nie wie, czy to była umowa, nie płaciła za naukę, nie pamięta jak liczna była grupa, plan zajęć chyba otrzymała, zajęcia zaczynały się w połowie września, w soboty była zawsze teoria, a w niedzielę praktyka, we wrześniu 2022 r. nie było jej na zajęciach, była dopiero w październiku, szkoła jest co tydzień w soboty i niedziele, co dwa tygodnie jest praktyka, nie wie, gdzie odbywały się zajęcia; 11) P. M. zeznał – narzeczona składała za niego aplikację, nie pamięta, czy podpisał umowę, nie płacił za naukę, nie wie ile osób liczy grupa, nie otrzymał planu zajęć za wrzesień 2022 r., nie chodził na zajęcia; 12) M. Ś. zeznała – aplikowała do szkoły [...], nie pamięta kiedy, podpisała umowę, ale nie pamięta kiedy, nie płaciła za naukę, grupa liczy 14-15 osób, otrzymała plan zajęć na wrzesień 2022 r., zajęcia były kierunkowe, odbywały się co dwa tygodnie w soboty i niedziele na A,, obecność jest sprawdzana według listy; 13) A. B. zeznała – aplikowała do szkoły [...], nie pamięta kiedy, podpisała umowę, ale nie wie kiedy, nie płaciła za naukę, grupa liczy 40-50 osób, otrzymała plan zajęć na wrzesień 2022 r., chodziła na zajęcia we wrześniu 2022 r. na A., obecność sprawdzano według listy; 14) M. M. zeznała – aplikowała latem do szkoły [...], latem podpisała też umowę, nie płaciła za naukę, w grupie jest czasami 30 osób, otrzymała plan zajęć na wrzesień 2022 r., odbywały się zajęcia kierunkowe, we wrześniu była na zajęciach, był tylko jeden zjazd, zajęcia odbywały się na A., obecność sprawdzano według listy; 15) O. P. zeznała – aplikowała latem na asystentkę stomatologiczną, podpisała umowę latem, nie płaciła za naukę, grupa liczy ok. 30 osób, plan jest dostępny w telefonie, ale otrzymuje też powiadomienie, we wrześniu 2022 r. brała udział w zajęciach, odbywały się co tydzień od piątku do niedzieli na A., każdy obecny podpisywał się na liście obecności; 16) D. O. zeznał – do szkoły [...] zapisał się dnia 13 maja 2022 r. wtedy też podpisał umowę, nie płacił za naukę, grupa liczy ok. 20 osób, plan zajęć jest w aplikacji telefonicznej, był na dwóch zjazdach co dwa tygodnie każdy, weekendowo; 17) G. P. zeznała – aplikowała do szkoły jako technik sterylizacji medycznej, umowę podpisała 24 sierpnia 2022 r., płaciła miesięcznie 300 zł za naukę, grupa liczy ok. 30 osób, we wrześniu odbywały się zajęcia, posiadała plan zajęć, zjazdy były co dwa tygodnie na A., obecni podpisywali się na listach – przedstawicielka spółki poinformował, że obcokrajowcy ze statusem [...] płacą za naukę w szkołach "[...]"; 18) N. S. zeznała – aplikowała do szkoły [...] na jakiś kierunek medyczny, nie podpisywała umowy, nie płaciła za naukę, nie wie ile osób liczy grupa, nie otrzymała planu zajęć, nie uczestniczyła w nich, nie wie, czy się odbywały – N. S. dodała, że została wezwana przez dyrektora szkoły [...], aby przyjść do szkoły i podpisać listę obecności za wrzesień 2022 r. a potem złożyć pisemną rezygnację za nieuczestniczenie w zajęciach, jednakże świadek nie wyraziła na to zgody; wówczas dyrektor szkoły [...] wskazał, że będzie musiał zwolnić osobę, która zapisała N. S.; świadek jest pewna treści tego zeznania; 19) N. M. zeznała – aplikowała we wrześniu 2022 r. na florystykę, umowę podpisała chyba w połowie września, nie płaciła za naukę, grupa liczy ok. 20-30 osób, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był dostępny, brała udział w zajęciach, co dwa tygodnie w soboty i niedziele na A., lista obecności była sprawdzana; 20) A. A. zeznała – zapisała się do liceum [...] pod koniec września 2021 r., wtedy też podpisała umowę, płaci 80 zł miesięcznie, w grupie jest ok. 20-30 osób, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był dostępny, brała udział w zajęciach, odbywały się co dwa tygodnie na A. , sprawdzano listę obecności; 21) M. K. zeznał – aplikował do liceum [...] w połowie sierpnia 2022 r., podpisał tego samego dnia umowę, płaci 80 zł miesięcznie, grupa liczy ok. 30 osób, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był dostępny, brał udział w zajęciach co dwa tygodnie weekendowo na A., sprawdzano listę obecności; 22) K. K. zeznała – nie wie czy coś podpisywała, być może podanie, ale aplikowała do liceum [...], umowę podpisała w lipcu 2022 r., zapłaciła za cały semestr kwotę 340 zł, w grupie jest ok. 20 osób, plan był dostępny, brała udział w zajęciach, we wrześniu był jeden zjazd – 24 i 25 września 2022 r. na A., sprawdzana była lista obecności; 23) L. Z. zeznała – aplikowała do liceum w zeszłym roku, chyba podpisała umowę, zapłaciła za cały semestr 360 zł, grupa liczy 30 osób, plan jest dostępny w aplikacji, we wrześniu 2022 r. nie chodziła na zajęcia, zajęcia były w dniach 24-25 września 2022 r. na A., ale były to integracje – przedstawicielka spółki zapytała o informację o integracji, świadek zeznała, że jest grupa w aplikacji [...], gdzie są uczniowie i pani z sekretariatu, stąd wie o integracji, chociaż raczej to była inauguracja, ale wie od uczniów, że nikt nie wziął w niej udziału; 24) T. A. zeznała – aplikowała na florystkę w sierpniu 2022 r., podpisała umowę, ale nie pamięta kiedy, nie płaciła za naukę, grupa liczy ok. 20 osób, a może i więcej, plan na wrzesień 2022 r. był dostępny w aplikacji online, brała udział w zajęciach wrześniowych co drugi weekend na A., lista obecności była sprawdzana; 25) N. B. zeznała – aplikowała do szkoły [...] chyba we wrześniu 2021 r., nie płaciła za naukę, grupa liczy 10-15 osób, plan na wrzesień 2022 r. był dostępny, wzięła udział w zajęciach w ramach obydwóch zjazdów na A., podpisywała listę obecności; 26) E. C. zeznała – latem 2022 r. aplikowała do szkoły [...], umowę podpisywała chyba w sierpniu 2022 r., nie płaciła za naukę, plan zajęć był dostępny, a także przychodziły powiadomienia SMS, nie uczestniczyła w zajęciach, o zajęciach wrześniowych wie z SMS, nie wie gdzie odbywały się zajęcia; 27) M. Z. zeznała – do szkoły [...] aplikowała w maju 2022 r. i wtedy też podpisała umowę, nie płaciła za naukę, grupa liczy ok. 30 osób, plan zajęć na wrzesień 2022 r. był dostępny, na koniec września 2022 r. odbyły się pierwsze zajęcia w Wyższej Szkole Marketingu i Zarzadzania, podpisywała listę obecności na zajęciach, ma status [...] 28) A. T. zeznała – do liceum [...] aplikowała latem 2022 r., nie pamięta czy podpisała umowę, nie płaciła za naukę, plan zajęć chyba był dostępny, nie uczestniczyła w zajęciach, ponieważ dostała telefon, że ten semestr nie będzie otwarty, zajęcia we wrześniu 2022 r. nie odbywały się – przedstawicielka spółki wskazała, że z uwagi na zbyt małą ilość zainteresowanych nie otwarto pierwszej klasy licealnej, a więc rozwiązano umowy z zapisanymi. Spółka przedłożyła na wezwanie Prezydent Miasta kopie umów zleceń z pracownikami szkół "[...]". Pismem z dnia 28 października 2022 r. Prezydent Miasta wezwał spółkę do zwrotu udzielonej jej dotacji za wrzesień 2022 r. Jak wyjaśniono w piśmie, przepis art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom [...] w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą pomocową") wyłącza możliwość przyznania dotacji szkołom, do których uczęszczają obywatele [...] legalnie przebywający w kraju na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej. Decyzją z dnia 10 marca 2023 r., nr [...], Prezydent Miasta orzekł o zwrocie przez spółkę dotacji pobranej za wrzesień 2022 r. w łącznej kwocie 196.399,04 zł, która została pobrana w nadmiernej wysokości wraz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od 16. dnia po dniu, w którym decyzja ta stanie się ostateczna do dnia zapłaty. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez spółkę, decyzją z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem wydania decyzji kasatoryjnej było niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego. To wynikało przede wszystkim z biernej postawy spółki, bowiem była dwukrotnie wzywana do przedłożenia dokumentów, mających znaczenie dla sprawy, ale wezwania pozostawiono bez reakcji. Organ I instancji musi do nich dotrzeć, aby należycie orzec w sprawie. Pismem z dnia 4 października 2023 r. Prezydent Miasta wezwał spółkę do przedłożenia dzienników zajęć lekcyjnych za miesiąc wrzesień 2022 r. w szkołach "[...]", list obecności w tych szkołach, podań o przyjęcie do tych szkół, umów z uczniami, na których szkoły "[...]" pobrały dotacje, umów na odbycie praktyk zawodowych oraz zaświadczeń lekarskich, z których wynika, że uczniowie są zdolni do obywania praktyk zawodowych. Spółka spełniła tę prośbę tylko co do dzienników oraz listy uczniów. Żadnych umów nie nadesłano. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r., nr [...], Prezydent Miasta orzekł o zwrocie przez spółkę ww. dotacji oświatowej w kwocie 95.642,37 zł. W wyniku ponownego rozpoznania odwołania wniesionego przez spółkę, decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Argumentacja na rzecz wydania decyzji kasatoryjnej była tożsama jak poprzednim razem. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniesionego przez spółkę, prawomocnym wyrokiem z dnia 25 października 2024 r. o sygn. akt III SA/Po 406/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił go. Dnia 27 lutego 2025 r. przesłuchano świadka – P. K.. Świadek zeznała, że była uczennicą szkoły [...] w okresie wrzesień-listopad 2022 r., uczęszczała na zajęcia. P. K. została zapytana, czy podpis złożony na podaniu o przyjęcie do szkoły [...] to jej podpis – świadek odpowiedziała, że nie jest tego pewna, nigdy nie pisze drukowanymi literami. Spółka nadesłała także dzienniki zajęć oraz listy obecności ze szkół "[...]". Decyzją z dnia 31 marca 2025 r., nr [...], znak: [...] 2025, Prezydent Miasta orzekł o zwrocie ww. dotacji oświatowej za miesiąc wrzesień 2022 r. w łącznej kwocie 60.655,98 zł wraz z odsetkami i nakazał zwrot dotacji w terminie 15 dni od dnia doręczenia tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta podniósł, że dotacje zostały udzielone spółce na podstawie art. 25 ust. 3 i art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 754 z późn. zm., zwanej dalej "u.f.z.o.") oraz uchwały nr [...] Rady M. L. z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek oświatowych niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez inny niż jednostka samorządu terytorialnego organ oraz trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania udzielonej dotacji (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2019 r. poz. 10729 z późn. zm.). Prezydent Miasta podniósł także, że oświadczenia spółki nie mogły zostać uwzględnione. Dla przykładu, twierdzono, że obywatele [...], którzy podlegają pod ustawę pomocową i posiadają status [...] płacą za naukę, a mimo to zgłaszano ich do dotowania. Również osoby, które tego statusu nie posiadały były zgłaszane do dotowania. Oświadczenia te są wykluczające się, dlatego nie dano im wiary. W wykazie przedmiotów wpisano geografię, a wśród nauczycieli liceum "[...]" nie ma osoby kompetentnej do nauczania takiego przedmiotu. Z kolei jest nauczyciel języka angielskiego, ale w planie zajęć nie ma takiego przedmiotu. Prezydent Miasta kilkukrotnie wzywał spółkę do przedłożenia umów z uczniami. Nigdy to nie nastąpiło. Bierna postawa spółki w znaczących miejscach uniemożliwiła rozpoznania sprawy na korzyść spółki, bowiem spółka zaniechała swojej inicjatywy dowodowej. Prezydent Miasta postąpił w myśl zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpoznania materiału dowodowego. Prezydent Miasta zamierzał wyjaśnić skąd różnice w ilości obywateli [...], których przybyło w odniesieniu do początkowej deklaracji. Chodziło o ustalenie liczby osób, które posiadają status [...]. Spółka nadesłała pismo, ale materiał dowodowy jest nadal niekompletny. Spółka nie chciała wydać umów, ponieważ jej zdaniem, nie są to dokumenty odnoszące się do programu kształcenia, a te są przechowywane przez czas pobierania nauki. Z różnych względów niektórzy uczniowie zrezygnowali już ze szkoły, więc takich umów spółka nie posiada. W myśl przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, każdy uczeń powinien potwierdzić swój udział w zajęciach własnoręcznym podpisem na listach obecności. Po ostatniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka nadesłała listy obecności, ale większość z tych uczniów była nieobecna. Dlatego dotacja we wrześniu 2022 r. była pobrana w nadmiernej wysokości. Nie ma umów, co Prezydent Miasta przypomniał, nie ma podpisów na listach obecności, nawet nie figuruje konkretna osoba, a i tak została pobrana dotacja (np. na A. T.). Powołana uczennica zeznała, że dostała telefon, iż nie zostanie otwarty semestr w pierwszej klasie licealnej, a mimo to pobrano dotację na tę uczennicę. E. C. zeznała, że nie brała udziału w zajęciach szkoły zaocznej, a z list obecności wynika, że jednak brała udział w zajęciach. Prezydent Miasta zaznaczył jednak, że podpisy E. C. są odmienne od tego, jaki złożyła na podaniu o przyjęcie do tej szkoły. W dalszej kolejności Prezydent Miasta dokonał analizy według powyższej metodyki w odniesieniu do wszystkich szkół "[...]". Przepis art. 50a ustawy pomocowej wyłącza możliwość przyznania dotacji oświatowej z uwagi na udział uczniów ze statusem [...]. Mimo tego spółka pobierała dotacje z budżetu M. L. w odniesieniu do niektórych takich uczniów. Co do innych pobierała dotację, gdy ci uczniowie albo nie figurowali w wykazie uczniów, albo nie dopełnili obowiązku frekwencyjnego. Prezydent Miasta podniósł, że spółka nie podołała ciężarowi dowodowemu w zakresie wykazania, że pobrane dotacje zostały wykorzystane zgodnie z celem, na jakie je przyznano. Nie przedłożyła żadnej umowy z żadnym z uczniów. W relacji spółki wielokrotnie udało się wykazać nieprawidłowości, kiedy zestawiano je z listami obecności uczniów albo z dziennikami. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. L. C. – wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Spółka podniosła zarzuty procesowe skoncentrowane na błędnym ustaleniu okoliczności faktycznych istotnych dla wyniku sprawy, a ponadto nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1540 z późn. zm., zwanej dalej "u.f.p.") z uwagi na uznanie, iż brak umów z uczniami, a jednoczesne uczestnictwo ich w zajęciach powoduje, iż dotacja musi być uznana za podlegającą zwrotowi. To samo dotyczy, zdaniem spółki, nieobecności uczniów na zajęciach. W toku postępowania odwoławczego spółka uzupełniała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. Decyzją z dnia 8 października 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie pkt 3 i orzekło w tym zakresie o nakazie zwrócenia przez spółkę kwoty dotacji w wysokości określonej w pkt 1 i 2 tej decyzji wraz z odsetkami w terminie 15 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji na rachunek bankowy budżetu M. L.. W pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że we wrześniu 2022 r. spółka otrzymała na szkoły "[...]" łączną dotację w wysokości 201.109,68 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jeszcze raz przywołało przepisy ustawy o finansach publicznych, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i stwierdziło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do tego, aby żądać zwrotu części udzielonej dotacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , podobnie jak organ I instancji, dokonało analizy poszczególnych dotacji na uczniów w poszczególnych szkołach "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do tożsamych konkluzji jak Prezydenta Miasta. Organ II instancji skrupulatnie zestawił wszystkich uczniów z ich realną pozycją w szkołach "[...]". Te osoby albo miały status [...] i były na nie pobierane dotacje, albo nie figurowały w rejestrach szkół, gdyż zrezygnowały z nich, a mimo to były pobierane dotacje, albo uczniowie nie osiągnęli 50% frekwencji. Ponadto część z dowodów w postaci list obecności wskazywało na konieczność uznania, iż złożone podpisy pod listą nieobecności nie były prawdziwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Materiał dowodowy wreszcie został zgromadzony w sposób wyczerpujący i należycie oceniony przez Prezydenta Miasta. Trzeba pamiętać, że dotacje są udzielane na uczniów, a więc jeśli ich realnie nie ma, to dotacja nie przysługuje, a pobrana podlega zwrotowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż konieczne jest uchylenie części decyzji organu I instancji z uwagi na upływ terminu wskazanego w jej pkt 3, podczas gdy ta decyzja nie podlegała wykonaniu z uwagi na suspensywność odwołania. W pozostałym zakresie decyzja Prezydenta Miasta odpowiadała prawu. Skarżąca, reprezentowana przez ww. radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Podniesiono zarzut naruszenia: 1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie działań mających na celu ustalenie zasadności zmniejszenia dotacji oświatowej we wrześniu 2022 r. dla szkół "[...]", mimo iż z materiału dowodowego wynika, iż np. P. K. potwierdziła swój udział w zajęciach szkolnych, a organ uznał, że przypadająca na nią dotacja jest nadmiernie pobrana; 2) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i przyjęcie, że wykazano faktyczny brak podstaw do zmniejszenia dotacji – pobrania jej w nadmiernej wysokości dla szkół "[...]", mimo iż w tym zakresie nie wykazano dostatecznie podstaw do uznania, iż dotacja została pobrana nienależnie albo w za dużej wysokości; 3) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i nierozpoznanie po raz drugi sprawy administracyjnej podczas gdy do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez dwa różne organy tym samym nakaz dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia oznacza, że zadaniem organu II instancji nie jest kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji wraz z rozpatrzeniem wszystkich wniosków dowodowych zgłaszanych w toku postepowania; 4) art. 107 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, gdzie nie rozważono wszystkich dowodów w sprawie; 5) art. 252 u.f.p. poprzez uznaniu, iż w sytuacji braku umów ze słuchaczami szkoły niepublicznej wypłacona dotacja podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego jako pobrana w nadmiernej wysokości w sytuacji, gdy słuchacze w rzeczywistości pobierali naukę, potwierdzają udział w zajęciach dydaktycznych, a jednoznacznie nie wskazują na pochodzenie swojego podpisu, przy czym nie zaprzeczają jego złożenia; 6) art. 252 u.f.p. poprzez uznanie, iż w sytuacji nieobecności na zajęciach w szkole publicznej ucznia dotacja wypłacana na niego podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego jako pobrana w nadmiernej wysokości, gdyż nie służy realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół, placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, podczas gdy dotacja dla szkoły publicznej jest dotacją dla szkoły niezależną od frekwencji uczniów na zajęciach tym samym nie ma możliwości uznania, iż brak uczestniczenia uczniów w zajęciach powoduje, że wypłacona na niego dotacja stanowi dotację pobraną w nadmiernej wysokości; 7) art. 252 u.f.p. w związku z art. 50a ustawy pomocowej poprzez uznanie, że dotacja pobrana w kwocie 2.753,69 zł została pobrana nienależnie bowiem prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne szkoły podstawowe dla dorosłych, licea dla dorosłych, szkoły branżowe II stopnia oraz szkoły policealne nie otrzymują dotacji na uczniów będących obywatelami [...], których pobyt w kraju jest legalny, w sytuacji, gdy nie wynika, czy zakwestionowana część dotacji była pobrana na ucznia posiadającego status [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że żaden przepis ustawy o finansach publicznych ani ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie stawiają uczniom szkoły publicznej wymogu frekwencji. Taki wymóg jest dla szkół niepublicznych. Poza tym, pomimo nieobecności uczeń nie traci swojego statusu i nadal nim jest. To nie może oznaczać, zdaniem skarżącej, że udzielona dotacja podlega zwrotowi. Niezmiennie aktualne jest przeznaczenie dotacji – realizacja zadań oświatowych, czego żaden organ nigdy nie zakwestionował. Skarżąca uważa, że nie można kwestionować podpisów pod listami obecności na zajęciach. P. K. nie była pewna, czy to jej podpisy. Nikt nigdy nie stwierdził, że to nie jego podpis na liście obecności. Jest to okoliczność niezweryfikowana. Organy nie zweryfikowały także i tego, czy osoby z [...] posiadały status [...] i w związku z tym nie przysługiwała dotacja. Dalej skarżąca wyjaśniła, na czym polega zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i z jakich elementów składać się powinna decyzja administracyjna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto zawnioskował o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Pełnomocnik skarżącej nie zgodził się na to i zażądał rozprawy sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zadaniem sądu była ocena, czy zasadnie nałożono na skarżącą obowiązek zwrotu dotacji oświatowych pobranych, według organów w nadmiernej wysokości, we wrześniu 2022 r. na szkoły "[...]", które prowadzi skarżąca. Skarżąca odrzuca wszelkie zarzuty podnosząc przede wszystkim niekompletność materiału dowodowego i braku realnej kontroli instancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze . Sąd oceniwszy sprawę stwierdził jednak, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Organy wykazały należycie wszystkie fakty przyjęte za podstawę orzeczenia o zwrocie części dotacji za wrzesień 2022 r. jako pobranej w części nienależnie, a w części w nadmiernej wysokości. W odniesieniu do dotacji pobieranych dla wykazanych uczniów będących obywatelami [...], organy, kwestionując prawidłowość objęcia ich dotacją, zasadnie wskazały na art. 50a ustawy pomocowej, w myśl którego dotacje z art. 25 ust. 3 i art. 26 ust. 2 u.f.z.o. nie przysługują skarżącej, gdy pobyt obywateli [...] jest w kraju legalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej. Edukacja osób, co do których ustalono, że posiadały taki status, nie mogła być finansowana z dotacji oświatowej. W rozpoznawanej sprawie organy dotyczące statusu tych osób poczyniły na podstawie miarodajnych dowodów, czyli informacji spółki oraz zeznań samych uczniów. Jako prawidłowe Sąd ocenił również ustalenia dotyczące braku podstaw do przyznania dotacji dla uczniów i słuchaczy, co do których skarżąca nie wykazała ich uczestnictwa w zajęciach. W przypadku prowadzonej przez skarżącą Publicznej Szkoły Policealnej "[...]" w L., kwestia pobierania dotacji oświatowych jest oparta o przepis art. 25 ust. 3 u.f.z.o. Dotacja z budżetu jednostki samorządu terytorialnego przysługuje na każdego ucznia, co zasadnie podnosi skarżąca. Rację trzeba jej przyznać, że posiadanie statusu ucznia uprawnia do otrzymania dotacji. Organ wykazał tymczasem, że wymienieni w decyzjach uczniowie nie uczestniczyli we wrześniu w zajęciach na kierunkach "technik usług kosmetycznych", "technik bezpieczeństwa i higieny pracy", "opiekun medyczny" oraz "technik administracji". Sąd ocenił, że organ oparł te ustalenia na miarodajnych dowodach, czyli zapisach w dziennikach zajęć. Podnoszony przez skarżącą brak formalnego rozwiązania umów zawartych z uczniami nie może skutkować prawem do dalszego pobierania dotacji. Należy bowiem odróżnić sytuacje, gdy nieobecność ucznia na zajęciach wynika z powodów np. choroby czy zdarzeń losowych, a sytuację, gdy uczeń zaprzestaje uczęszczania do placówki i już do niej nie wraca, nawet jeśli w dalszym ciągu obowiązuje umowa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2025 r., sygn. akt III SA/Po 48/25). Listy obecności wskazują tymczasem, że uczniowie wymienieni z imienia i nazwiska nie uczęszczali na wrześniowe zajęcia, a także później. Nie da się zatem stwierdzić, czy nabyli status ucznia. Potwierdzają to same zeznania tych osób. Wszystko to było przedmiotem rozważań Samorządowego Kolegium Odwoławczego , które dodatkowo trafnie wskazało, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacja przysługuje na m.in. kształcenie uczniów szkoły. Skoro uczniowie imiennie wymieni w decyzjach organów do szkoły nie uczęszczali, dotacja na nich była nienależna. W odniesieniu do dotacji uznanej za pobraną w nadmiernej wysokości w kwocie z powodu braku frekwencji w szkołach niepublicznych prowadzonych przez skarżącą, podstawą rozstrzygnięcia stał się art. 26 ust. 2 i 3 u.f.z.o. Zgodnie z przywołanymi przepisami niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego (ust. 2). Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności (ust. 3). W zgodzie z tymi regulacjami, organy zasadnie przeanalizowały różnice dotyczące obecności na zajęciach edukacyjnych występujące pomiędzy sprawozdaniami spółki i listami obecności. Celem tak oznaczonej weryfikacji było ustalenie, czy spełniony jest warunek z przywołanego wyżej art. 26 ust. 3 u.f.z.o. dotyczący zaopatrzenia tychże list we własnoręczne i czytelne podpisy przez uczestniczącego w nich ucznia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Stwierdzony w ramach takiej kontroli przez organy brak podpisu ma charakter oczywisty i nie podlega dalszym rozważaniom. Trzeba też stwierdzić, na co słusznie wskazuje się w orzecznictwie, że dziennik lekcyjny i listy obecności to dowody wiarygodne korzystające z domniemania prawdziwości stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. Jak wskazuję się w orzecznictwie (vide: wyroki: WSA w Łodzi z 11 lutego 2020 r., I SA/Łd 795/19 i z 14 sierpnia 2024 r. I SA/Łd 352/24, WSA w Szczecinie z 9 sierpnia 2017 r., I SA/Sz 37/17) dzienniki i listy obecności pozwalają i nakazują odnotowywanie obecności w sposób wiarygodny. Dziennik lekcyjny stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i do czasu wzruszenia domniemania prawdziwości tego dokumentu urzędowego, organ jest związany jego treścią, a tym samym nie ma konieczności prowadzenia innych dowodów, na okoliczność obecności słuchaczy. Do kontrolujących podmiot prowadzący szkołę, nie należy ustalanie na podstawie innych niż dzienniki lekcyjne i listy obecności dowodów, w szczególności np. na podstawie rozmów z nauczycielami lub uczniami, czy konkretni słuchacze faktycznie uczestniczyli w wymaganej liczbie zajęć. Do obowiązków szkoły należy jednak wykazanie w wiarygodny sposób, że dotacja przysługuje na konkretnego ucznia, co wymaga uzyskania przez szkołę czytelnego podpisu na listach obecności - art. 26 ust. 3 u.f.z.o. (wyrok WSA w Lublinie z 13 listopada 2020 r., I SA/Lu 321/20). Jeśli podpisu nie można tak zweryfikować w zakresie pochodzenia od ucznia oznacza to, że szkoła nie wykazała faktu jego uczestnictwa w co najmniej 50% zajęć i dotacja nie przysługiwała na tego ucznia, co z kolei wiąże się z obowiązkiem zwrotu tej części dotacji na podstawie art. 252 u.f.p.. Organy, stosując tak rozumiane regulacje, ostateczne ustalenia dotyczące spełnienia przesłanki frekwencyjnej, oparł o listy obecności. Nie uzależniały prawa skarżącej do dotacji od zawarcia umowy o świadczenie usług edukacyjnych, lecz przyjmował wyłącznie kryterium obecności na zajęciach, czyli kryterium faktyczne. Nie budzi również zastrzeżeń weryfikacja list obecności zeznaniami świadków i to pomimo urzędowego charakteru dokumentów. Domniemanie wynikające z art. 76 § 1 k.p.a. jest wzruszalne, w związku z czym organy, w wątpliwych przypadkach były uprawnione do przeprowadzenia dowodów podważających ich zapisy. Stąd nie naruszało prawa oparcie ustaleń na zeznaniach E. C., która zeznała, że nie brała udziału w zajęciach szkoły zaocznej, pomimo, iż jej podpis widniał na listach obecności. Podobnie rzecz się miała w odniesieniu do P. K., która zakwestionowała autorstwo rzekomo jej podpisów na listach obecności. Powyższe rozważania mają oparcie w materiale dowodowym, który zdaniem Sądu w składzie orzekającym, został prawidłowo oceniony. Listy obecności nie pozwalają na stwierdzenie, że osoby wskazane w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego brały udział w zajęciach. Rację należy przyznać także organowi II instancji, który zwrócił uwagę na to, że w wykazie przedmiotów w jednej ze szkół "[...]" była geografia, a nie było nauczyciela, który mógłby nauczać tego przedmiotu. Ponadto wykazano wśród nauczycieli osobę uprawnioną do nauczania języka angielskiego, gdzie takiego przedmiotu nie było w wykazie przedmiotów realizowanych. Kłóci się to z przepisem art. 35 ust. 1 u.f.z.o., gdzie mowa jest o przeznaczeniu dotacji na kształcenie. Wnioski Samorządowe Kolegium Odwoławcze są zatem w pełni uprawnione. Odnosząc się do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. W sprawie został zebrany materiał dowodowy, który pozwalał na wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji o zaskarżonej treści. P. K., E. C. oraz N. S. w swoich zeznaniach ujawniły proceder, który nie pozwala na przyjęcie za prawdziwe twierdzenia skarżącej co do prawidłowości ewidencjonowania obecności uczniów na zajęciach w szkołach "[...]". Brak umów z uczniami, brak oświadczeń o rezygnacji z udziału w szkołach "[...]", informacji o rozwiązaniu ww. umów nie pozwalają na stwierdzenie, iż osoby wskazane w decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle posiadały status uczniów szkół "[...]". B. postawa skarżącej w kwestiach dowodowych tylko potwierdza tę konkluzję. Nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. Nie ma wątpliwości, że osoby wskazane w decyzji [...] nie uczęszczały do szkół "[...]", ewidencjonowanie ich obecności jest wątpliwe, a pobieranie dotacji na obywateli [...], którzy mają status [...] został także ujawniony. Podstawy do odebrania dotacji były wręcz oczywiste. Zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisu art. 15 k.p.a. jest niezasadny, ponieważ organ II instancji, niezależnie od twierdzeń Prezydenta Miasta, jeszcze raz zestawił wszystkie ustalenia i dokonał własnej oceny. Kontrola instancyjna nie sprowadzała się jedynie do komentarza efektów działania organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło własne działania, przez co bez wątpienia można stwierdzić, iż sprawa administracyjna została dwukrotnie zbadania i rozstrzygnięta. Obszerność analizy Samorządowego Kolegium Odwoławczego według tej samej metodyki co organ I instancji pozwala na stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uchyliło się od obowiązku ponownego rozpoznania sprawy. W toku sprawy nie naruszono art. 107 k.p.a. Wszystkie dowody zostały rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , a to, że niektórym nie dano wiary, nie może stanowić podstawy zarzutu zakwalifikowanego do przepisu określającego składniki uzasadnienia decyzji. Niezasadne były też zarzuty naruszenia art. 252 u.f.p. Skarżąca, pomijając, że nie wskazała który z przepisów art. 252 u.f.p. naruszyć miały organy, zasadniczo kwestionowała ustalenia faktyczne ległe u podstaw rozstrzygnięcia. Te jednak sąd ocenił jako prawidłowe. Co do zakwestionowania prawa do dotacji dla uczniów trwale nieuczęszczających do szkoły publicznej, sąd podzielił stanowisko organów o tym, że podstawą do wyłączenia takich uczniów z dotacji jest art. 35 ust. 1 u.f.z.o., z którego wynika, że dotacja służy edukacji finansowaniu edukacji uczniów. Zaniechanie edukacji stanowi przeszkodę w finansowaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd nie znalazł żadnych przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.