I SA/Po 1531/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący DP, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na aktualny stan majątkowy, który nie pozwala jemu na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych. Wnioskodawca podał, że zostało wobec niego wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności objętych zaskarżoną decyzją. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną, szuka pracy, mieszka z matką, która obecnie pokrywa koszty jego utrzymania. Wnioskodawca podał, że korzysta również z pomocy finansowej swojej siostry, która pracuje w N. Skarżący podniósł, że jest aktualnie w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Matka wnioskodawcy jest współwłaścicielem domu. Skarżący podał, że matka otrzymuje dochód miesięczny netto z tytułu emerytury w wysokości [...] miesięcznie. Wnioskodawca podał, że koszty utrzymania domu wynoszą: [...]. Do wniosku załączył kserokopię faktury za energię elektryczną. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, ale ma na utrzymaniu córkę, która urodziła się [...]. Skarżący oświadczył, że on i jego matka nie posiadają kont bankowych, lokat bankowych ani kart kredytowych. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego pojazdu mechanicznego, który podlegałby obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że nie uzyskuje dochodów z tytułu umów cywilnoprawnych, ani z pracy dorywczej. Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca wskazał, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy. Skarżący podał, że w okresie ostatnich nie posiadał żadnych nieruchomości. Wyjaśnił, że pomoc finansowa ze strony siostry wynosi [...] miesięcznie. Skarżący podał, że nie posiada żadnych znaczących składników majątkowych, z których mógłby pozyskać środki na pokrycie kosztów postępowania. Wskazał, ze brak posiadania majątku potwierdził również Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], odcinek przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego z dnia [...], kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie pozostaje z córką i jej matką we wspólnym gospodarstwie domowym, a ich kontakt jest ograniczony. Skarżący oświadczył, że ponosi koszty utrzymania córki w wysokości [...] miesięcznie z pieniędzy otrzymywanych od matki lub siostry. Siostra skarżącego mieszka i pracuje w N jako opiekunka osób starszych, z tego tytułu dochód jej wynosi [...]. Majątek jaki posiada siostra skarżącego to udział [...] w nieruchomości położonej w P. Skarżący nie ma wiedzy co do innych składników majątku siostry. Siostra skarżącego mieszka za granicą, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami i nie ma nikogo na utrzymaniu, wnioskodawca nie wie w jakiej wysokości siostra ponosi koszty miesięcznego utrzymania. Do wniosku załączył kserokopię umowy darowizny z dnia [...], na podstawie której wnioskodawca darował swojej siostrze udział wynoszący [...] część nieruchomości opisanej w § [...] aktu notarialnego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, razem z matką utrzymuje się z jej emerytury, ponadto korzystają z pomocy finansowej siostry skarżącego, która mieszka za granicą, pomoc ta wynosi [...] miesięcznie. Wnioskodawca ma córkę, z którą nie mieszka, ma z nią ograniczony kontakt, ponosi jej koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] miesięcznie, przy czym środki finansowe otrzymuje od matki lub siostry. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, mieszka w domu, który należy do jego matki i siostry. Skarżący wykazał, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.