I SA/Po 1532/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-02

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Spółka jawna, która wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi. Ciężar dowodu w wykazaniu takiej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku poprawy sytuacji finansowej spółki lub jej wspólników, ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy będą możliwe.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że jej działalność praktycznie ustała z powodu aresztowania wspólnika, a cały majątek spółki i wspólników został zajęty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółka jawna J L, L J-L o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca A spółka jawna J L, L J –L złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podała, że w okresie [...] J L był aresztowany w związku z prowadzonym dochodzeniem. Spowodowało to praktyczne zaprzestanie działalności zarówno firmy B JL, jak i A spółka jawna. Jeszcze przed aresztowaniem cały majątek spółki A jak i wspólników spółki był zastawiony w bankach kredytujących firmy B i A sp.j. Wszystkie umowy kredytowe zostały wypowiedziane po aresztowaniu J L i zaprzestaniu działalności przez B i A sp.j. W tym czasie Urząd Kontroli Skarbowej wszczął kontrole podatkowe w tych firmach. W związku z tym, jeszcze przed wydaniem decyzji, cały majątek spółki jak i wspólników został zajęty i zabezpieczony na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Formalnie wspólnicy spółki są właścicielami kilku nieruchomości lecz praktycznie nie mogą tym majątkiem dysponować, a w szczególności nie mogą go sprzedać. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego kapitału zakładowego, majątku ani środków trwałych. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca spółka w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie sporządzała za lata [...] bilansów ani sprawozdań finansowych. Skarżąca spółka nie prowadzi działalności i w związku z tym nie ponosi żadnych wydatków na czynsz, najem, telefony, energię elektryczną, wodę oraz ogrzewanie. Wnioskodawczyni nie zatrudnia pracowników. Skarżąca nie posiada środków trwałych. Do pisma załączono kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez wspólników spółki, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące [...], zawiadomienia o wpisaniu hipotek przymusowych na nieruchomościach należących do wspólników spółki, zaświadczenie o dochodach J L, z którego wynika, że wynagrodzenie brutto z tytułu umowy o pracę wynosi [...] i jest zajęte z tytułu alimentów, natomiast L J-L nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, gdyż otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne przyznane na okres [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należało stwierdzić, że skarżąca spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżąca być może podejmie działalność gospodarczą, z której uzyskane środki pieniężne pozwolą choć w części na opłacenie tych kosztów. Również sytuacja finansowa wspólników spółki może ulec poprawie i pozwoli im na opłacenie kosztów sądowych. W sytuacji gdyby spółka nie dysponowała takimi środkami będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło