I SA/Po 1539/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi w sprawie ze skargi RG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu wypłaty udziałów postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca RG pismem z dnia 07 lipca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowe. W skardze wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi (por. punkt 3 skargi). W uzasadnieniu wniosku zawartym w skardze podała, że jej obecna sytuacja finansowa jest trudna. Wskazała, że wprawdzie otrzymała od spółdzielni kwotę [...], ale z uwagi na uprzednie zadłużenie i na to, że część tej kwoty przeznaczyła na bieżące potrzeby, nie pozostały jej już środki na wpis sądowy. Równocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy, który uzasadniła tym, że jej wniosek jest zasadny, ponieważ podatek został pobrany automatycznie i nie uwzględniono jej sytuacji. Z oświadczenia skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze oraz oszczędności w wysokości [...]. Skarżąca z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...] zł, małżonek w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. Hanna Knysiak - Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 628). Biorąc pod uwagę złożone przez skarżącą oświadczenia stwierdzić należy, że nie wykazała ona przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, t.j. od wpisu od skargi. Wskazać bowiem należy, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem. Skarżąca posiada dom o pow. [...] m2, budynki gospodarcze oraz oszczędności w wysokości [...]. Skarżąca uzyskuje miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...], małżonek w wysokości [...]. W ocenie referendarza sądowego skarżąca z posiadanych oszczędności (na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w wysokości [...]) jest w stanie ponieść wpis sądowy od skargi, który wynosi [...]. W tym miejscu wskazać również należy, że w orzecznictwie przyjęto, że posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z 14.10.2004r., sygn. akt FZ 466/04, niepubl., z 21.02.2005r., sygn. akt FZ 610/04, niepubl., z 25.10.2012r., sygn. akt I OZ 806/12 publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano prawo pomocy udzielane jest w zasadzie osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodu i bez majątku. Natomiast skarżąca do grona takich osób nie należy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.