I SA/Po 1542/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Syndyka masy upadłości A. S.A. w upadłości w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego Zastępca Syndyka masy upadłości A. SA złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w obecnej sytuacji finansowej skarżącego nie stać na pokrycie kosztów sądowych związanych z niniejszą skargą. Mając na względzie realne możliwości finansowe upadłej spółki uiszczenie kosztów sądowych od skargi, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosi [...] jest obciążeniem przekraczającym jej możliwości finansowe. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy, Wydział [...] zmienił opcję postępowania upadłościowego z układowej na likwidacyjną. Zmiana opcji postępowania upadłościowego potwierdza bardzo trudną sytuację finansową upadłej spółki. Upadła spółka tylko w znikomym stopniu prowadzi działalność gospodarczą. Pozyskiwane w ten sposób środki finansowe przeznaczane są w pierwszej kolejności na wynagrodzenie dla pracowników. Środki uzyskiwane z działalności gospodarczej nie wystarczają jednak na pokrycie zaległych zobowiązań finansowych, w szczególności wobec Skarbu Państwa, ale również wobec innych podmiotów. W celu uzyskania środków finansowych skarżący podejmuje działania windykacyjne (pozwy o zapłatę należności). Jednakże należy zaznaczyć, iż tylko część zaległych należności udaje się odzyskać. Dla aktualnej sytuacji finansowej upadłej spółki istotne jest również to, iż w [...] został złożony wniosek o zmianę opcji postępowania upadłościowego w likwidacyjnej na układową. W związku z powyższym wnioskiem Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] wstrzymał procedurę likwidacyjną przedsiębiorstwa do czasu rozpatrzenia wniosku o zmianę opcji postępowania upadłościowego. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zmianę opcji postępowania upadłościowego, co w konsekwencji umożliwiło podjęcie przez syndyka działań mających na celu likwidację przedsiębiorstwa. We wskazanym powyżej okresie syndyk nie miał możliwości zbywania majątku przedsiębiorstwa, co tym samym ograniczyło możliwość pozyskania środków finansowych w tym okresie. W chwili obecnej faktyczna likwidacja przedsiębiorstwa nie została jeszcze rozpoczęta, a upadła spółka dysponuje jedynie środkami finansowymi pozyskanymi z prowadzenia działalności gospodarczej w bardzo ograniczonym zakresie, które to środki nie wystarczają na bieżące funkcjonowanie upadłej spółki. Zastępca Syndyka nie podał jaka jest wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość środków trwałych, czy spółka poniosła zysk lub stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu, jaki jest stan rachunku bankowego oraz nie podał innych danych dotyczących majątku i dochodów. Wskazał jedynie, że dane te zgodne są z załącznikami. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi z dnia [...] przedłożono deklaracje w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za [...] i [...], kserokopie bilansów za [...] i [...], rachunek zysków i strat, kserokopie rachunków bankowych oraz zestawienie składników majątkowych - środków trwałych. Ponadto Zastępca Syndyka masy upadłości A. SA w upadłości wskazał, że wysokość kapitału zakładowego wynika również z bilansu (pasywa poz. A), natomiast informacje co do majątku lub środków finansowych można odczytać z bilansu (aktywa poz. A I-V, B I-IV). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Na podstawie art. 252 § 1 wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (por. art. 252 § 2). Wniosek o przyznanie prawa pomocy ma charakter sformalizowany. Wzór formularza określiła Rada Ministrów na podstawie delegacji zawartej w art. 256 ustawy w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia z 16 grudnia 2003r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Oświadczenie o majątku i dochodach, jakie składają osoby prawne oraz inne jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, powinno zawierać dane o wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych podane w złotych polskich, wartości środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok, wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu oraz stanie rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jak również inne dane dotyczące majątku i dochodów, bez bliższego wskazania. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis" Warszawa 2005r., str. 646). Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie we wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie wskazał wysokości kapitału zakładowego spółki, wartości środków trwałych (według bilansu za ostatni rok obrotowy), wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu oraz stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skarżący podał jedynie, że w.w dane "zgodnie z załącznikiem". W tych okolicznościach wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy m.in. poprzez podanie w.w informacji. Zastępca Syndyka nie uzupełnił jednakże wniosku o przyznanie prawa pomocy o te informacje. Wskazał jedynie, że wysokość kapitału zakładowego wynika z bilansu, również informacje co do majątku lub środków finansowych można odczytać z bilansu. Zauważyć jednak należy, że to skarżący zobowiązany jest do tego, aby złożył oświadczenie o wysokości kapitału zakładowego spółki, wartości środków trwałych, wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu. W przedmiotowej sprawie skarżący przedłożył natomiast szereg dokumentów, z których referendarz sądowy miał uzyskać te informacje. Jednakże, jak już wyżej wskazano, to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek