I SA/Po 1542/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości A S.A. w upadłości w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-/K. Wolna - Kubicka Zastępca Syndyka masy upadłości A SA wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w obecnej sytuacji finansowej skarżącego nie stać na pokrycie kosztów sądowych związanych ze skargą. Uiszczenie kosztów sądowych od skargi, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosi [...]zł jest obciążeniem przekraczającym jej możliwości finansowe. Skarżący wskazał, że Sąd Rejonowy w Poznaniu, Wydział XV Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych zmienił opcję postępowania upadłościowego z układowej na likwidacyjną. Zmiana opcji postępowania upadłościowego potwierdza bardzo trudną sytuację finansową upadłej spółki. Upadła spółka tylko w znikomym stopniu prowadzi działalność gospodarczą. Pozyskiwane w ten sposób środki finansowe przeznaczane są w pierwszej kolejności na wynagrodzenie dla pracowników. Środki uzyskiwane z działalności gospodarczej nie wystarczają jednak na pokrycie zaległych zobowiązań finansowych, w szczególności wobec Skarbu Państwa, ale również wobec innych podmiotów. W celu uzyskania środków finansowych skarżący podejmuje działania windykacyjne (pozwy o zapłatę należności). Jednakże tylko część zaległych należności udaje się odzyskać. Dla aktualnej sytuacji finansowej upadłej spółki istotne jest również to, iż w grudniu 2006r. został złożony wniosek o zmianę opcji postępowania upadłościowego w likwidacyjnej na układową. W związku z powyższym wnioskiem Sąd Rejonowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 marca 2007r. wstrzymał procedurę likwidacyjną przedsiębiorstwa do czasu rozpatrzenia wniosku o zmianę opcji postępowania upadłościowego. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2007r. Sąd Rejonowy w Poznaniu oddalił wniosek o zmianę opcji postępowania upadłościowego, co w konsekwencji umożliwiło podjęcie przez syndyka działań mających na celu likwidację przedsiębiorstwa. We wskazanym powyżej okresie syndyk nie miał możliwości zbywania majątku przedsiębiorstwa, co tym samym ograniczyło możliwość pozyskania środków finansowych w tym okresie. W chwili obecnej faktyczna likwidacja przedsiębiorstwa nie została jeszcze rozpoczęta, a upadła spółka dysponuje jedynie środkami finansowymi pozyskanymi z prowadzenia działalności gospodarczej w bardzo ograniczonym zakresie, które to środki nie wystarczają na bieżące funkcjonowanie upadłej spółki. Zastępca Syndyka nie podał jaka jest wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość środków trwałych, czy spółka poniosła zysk lub stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu, jaki jest stan rachunku bankowego oraz nie podał innych danych dotyczących majątku i dochodów. Wskazał jedynie, że dane te zgodne są z załącznikami. Na wezwanie z dnia 27 listopada 2007r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi z dnia 7 grudnia 2007r. przedłożono deklaracje w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 i 2006r., kserokopie bilansów za 2005 i 2006r., rachunek zysków i strat, zestawienia obrotów i sald na rachunkach bankowych oraz zestawienie składników majątkowych - środków trwałych. Ponadto Zastępca Syndyka masy upadłości A SA w upadłości wskazał, że wysokość kapitału zakładowego wynika również z bilansu (pasywa poz. A), natomiast informacje co do majątku lub środków finansowych można odczytać z bilansu (aktywa poz. A I-V, B I-IV). Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, iż mimo stosownego wezwania skarżący nie wskazał wysokości kapitału zakładowego spółki, wartości środków trwałych (według bilansu za ostatni rok obrotowy), wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu oraz stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że przedłożył wymagane dokumenty (k. 173-174 akt). Wpis od skargi wynosi 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę. W związku z tym może ona znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak wynika z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Fakt toczącego się postępowania upadłościowego ma przy tym dla rozpoznania wniosku znaczenie wtórne. Gdyby ustawodawca uznał taką sytuację za uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych, to, znalazłoby to odzwierciedlenie w art. 239 p.p.s.a. Tymczasem, w przepisie tym nie przewidziano ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych podmiotów co do których ogłoszono upadłość. Co więcej, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r. Nr 60 poz. 535 ze zm.) Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. W stosunku do spółki A - jak wynika z pism skarżącego - sytuacja taka nie wystąpiła, bowiem postępowanie upadłościowe się toczy. W związku z tym obowiązkiem skarżącego było przedstawienia swej sytuacji finansowej i wykazania braku efektywnych aktywów, w ogóle, czy też wykazania, że aktywa te nie wystarczają na pokrycie wydatku związanego z uiszczeniem wpisu od pozwu. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącego, dysponuje i obraca on środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość wpisu, który wynosi 500 zł. Z deklaracji CIT-8 za rok 2006 wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...]zł, a koszty uzyskania przychodów - [...]zł. Nadto z przedłożonego bilansu (k. 76 i n.) wynika m.in., że na dzień 31 grudnia 2006 r. łączna wartość aktywów wynosiła [...]zł (k. 77), pasywów - [...]zł (k. 78), zysk - [...]zł. Obciążenia i uznania na rachunkach bankowych powoda przekroczyły kilkaset tysięcy złotych (k. 123). Skarżąca jest właścicielem środków trwałych, w tym specjalistycznego sprzętu, samochodów, nieruchomości. Średniomiesięczne koszty funkcjonowania spółki na podstawie października 2007 r. wynoszą [...]zł (k. 125). Skarżący dysponuje zatem majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, a taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Dlatego, na podstawie powołanego przepisu, orzeczono, jak w sentencji. /-/K. Wolna - Kubicka