I SA/Po 1545/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty skarbowej oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/W. Zygmont Pismem z dnia [...] 2003 r. W. N. podtrzymał swój wniosek o umorzenie w części kosztów postępowania ponad kwotę [...] zł, zawarty w zażaleniu z dnia [...] 2003 r. na postanowienie Burmistrza Gminy z dnia [...] 2003 r. Decyzją z dnia [...] 2003 r. Burmistrz Gminy odmówił umorzenia opłaty skarbowej w wysokości [...] zł należnej z tytułu wniesienia zażalenia na postanowienie o zarachowaniu wpłaty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie można jako podstawy umorzenia przyjąć art. 270 i 264 Ordynacji podatkowej, ponieważ opłata skarbowa w przedmiotowej sprawie nie stanowi kosztu postępowania. Wobec powyższego odmówiono umorzenia opłaty skarbowej na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. " a" oraz art. 13 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej. Zwrócono też uwagę na to, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłacie skarbowej – nie podlegają opłacie podania wnoszone przez osoby, które stan ubóstwa udokumentują organowi mającemu rozpatrzyć podanie. W sytuacji skarżącego to na nim więc spoczywa obowiązek wykazania powyższego faktu. W odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący zarzucił decyzji błędy w sferze formalno - prawnej i materialnej. Decyzją z dnia [...] 2004 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy stosuje się m.in. do opłaty skarbowej. W związku z powyższym wniosek podatnika należy rozpatrywać zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, wynikającymi z Ordynacji, oraz z przepisami ustawy o opłacie skarbowej. Decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podatkowy ocenia, czy zaistniały przesłanki dla zastosowania tej szczególnej instytucji prawa podatkowego. Stwierdzenie istnienia przesłanek ustawowych ( ważny interes podatnika ) nie nakłada na organ automatycznego obowiązku orzeczenia umorzenia zaległości. Organ zauważył również, że uiszczenie opłaty skarbowej nie zagrozi ważnemu interesowi podatnika, który w żaden sposób nie udokumentował stanu ubóstwa. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. N. zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie: - art. 166 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ odwoławczy prowadzi dwa postępowania w tej samej sprawie, - art. 187 Ordynacji albowiem organ odwoławczy nie zebrał i rozpatrzył całego materiału dowodowego, - art. 123 § 1 art. 200 Ordynacji, gdyż nie zapewniono stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwiono zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, - art. 240 § 1 pkt 1 i 5 oraz § 2 Ordynacji, albowiem organ nie uznaje dokumentów przedkładanych przez podatnika. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Nawiązując do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że: - odnośnie naruszenia art. 166 Ordynacji skarżący nie sprecyzował, na czym owo naruszenie miałoby polegać, w szczególności nie podał, jakie postępowania toczące się przed organem odwoławczym ma na myśli. Z kontekstu skargi wynikałoby, że tymi postępowaniami są sprawy wszczęte z wniosku o zarachowanie wpłaty podatku od nieruchomości oraz o umorzenie opłaty skarbowej. W takiej zaś sytuacji zarzut skargi jest bezzasadny ponieważ oba postępowania są niezależne od siebie i toczą się zgodnie z regułami postępowania określonymi przepisami Ordynacji podatkowej. - odnośnie naruszenia art. 187 Ordynacji skarżący podał, że przejawem tego naruszenia było to, iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu uchylenia przez ten organ postanowienia Burmistrza Gminy z dnia [...] 2003 r. w sprawie zarachowani wpłaty podatku od nieruchomości. Powyższy zarzut nie może być podnoszony w postępowaniu dotyczącym umorzenia opłaty skarbowej, w którym organy oceniają zasadność wniosku o umorzenie na podstawie określonych w ustawie kryteriów. Ponadto uiszczenie opłaty skarbowej od zażalenia nie ma żadnego wpływu na toczące się inne postępowanie podatkowe. - odnośnie naruszenia art. 123 § 1 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że choć istotnie w aktach administracyjnych brak pism kierowanych przez organ I i II instancji do podatnika w trybie art. 200, to jednak w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. o sygn. akt FPS 6/04 (opubl. "Orzecznictwo NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2005 r., nr 4, poz. 66 ), sąd w każdej sprawie indywidualnie bada, czy naruszenie art. 200 § 1 mogło mieć wpływ na jej wynik. Jeżeli zarzut naruszenia tego przepisu podnosi strona, to w jej interesie leży wykazanie wpływu uchybienia na wynik sprawy. Skarżący nie podniósł w ogóle tego zarzutu w odwołaniu, natomiast w skardze nie został on w żaden sposób uzasadniony. Podkreślić przy tym należy, że istotą umorzenia zaległości podatkowej ( w niniejszej sprawie – opłaty skarbowej )jest to , aby to podatnik wykazał, iż w jego sytuacji zachodzą przesłanki do zastosowania tej instytucji prawa podatkowego. - odnośnie naruszenia art. 240 Ordynacji Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że w niniejszej sprawie na żadnym jej etapie skarżący nie formułował wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Tym samym bezzasadne jest zawarcie takiego zarzutu w skardze dotyczącej decyzji rozstrzygającej wniosek o umorzenie opłaty skarbowej. Ponadto skarżący na rozprawie w dniu [...] 2006 r. podtrzymał swoją skargę i dodał, że w jego ocenie naruszenie interesu publicznego polega na ponoszeniu przez obywatela kosztów zaskarżenia błędnych decyzji. Sąd zauważa w tym miejscu, że umorzenie zaległości podatkowej oparte jest – zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej – na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że obowiązkiem organów podatkowych jest rozważenie, czy wedle ich wiedzy i oceny zachodzi w rozpatrywanej sprawie przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Umorzenie zaległości podatkowych uzasadnione będzie wówczas, gdy przyczyny powodujące powstanie zaległości spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i niezależnych od sposobu jego postępowania ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2005 r. , sygn. akt FSK 1736/04, "Monitor Podatkowy" z 2006 r., nr 2 str. 45 - 46, "Lex" nr 168270 ). W kontekście powyższych rozważań skład orzekający zwraca uwagę, że niesłuszny jest pogląd skarżącego odnośnie ponoszenia przez niego skutków finansowych błędnych decyzji administracyjnych. Eliminacji z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności organów administracji publicznej służy bowiem ich kontrola przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo wskazały, że zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej ( Dz. U. Nr 86, poz. 960 ze zm.), nie podlegają opłacie skarbowej podania i załączniki do podań wnoszone przez osoby, które stan ubóstwa udokumentują organowi mającemu rozpatrzyć podanie. Ponadto z treści art. 6 powołanej ustawy wynika, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą wniesienia podania. Tak więc zestawienie treści wskazanych przepisów uzasadnia pogląd, że na osobie wnoszącej podanie, i to z chwilą jego wniesienia, ciąży obowiązek udokumentowania stanu ubóstwa. Sformułowanie zawarte w art. 2 ust. 1 omawianej ustawy, że "nie podlegają opłacie skarbowej" oznacza, iż wyłączenie od opłaty następuje z mocy prawa i nie ma potrzeby wydawania w tym zakresie odrębnej decyzji. Podobnie i obowiązek uiszczenia opłaty powstaje ex lege – w przedmiotowej sprawie z chwilą wniesienia podania. Prawidłowość takiej wykładni przepisów ustawy potwierdza treść § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r., w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty ( Dz.U. Nr 110, poz. 1176 ze zm.), który stanowi, że w przypadku, gdy podanie nie podlega opłacie skarbowej lub jest od niej zwolnione, to na podaniu należy zamieścić adnotację ze wskazaniem podstawy prawnej wyłączenia lub zwolnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż skarżący ani we wniosku o umorzenie opłaty skarbowej, ani w odwołaniu do organu I i II instancji nie udokumentował stanu ubóstwa, o którym mowa w art. 2 ust.1 pkt 6 ustawy o opłacie skarbowej w brzmieniu obwiązującym w roku 2003. Nie wykazał też w żaden sposób, aby ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny zachodziły podstawy do umorzenia opłaty skarbowej. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.). /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/W. Zygmont M.R.