I SA/Po 1545/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2000 r. oddala skargę /-/K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/J. Małecki Decyzją z dnia (...) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił J. D. zryczałtowany podatek dochodowy za rok 2000 w kwocie (...) zł od przychodów nieznajdujących pokrycia w źródłach ujawnionych lub wolnych od opodatkowania. Orzekając na skutek odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia (...) uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i ustalił zobowiązanie w podatku dochodowym w formie ryczałtu za wskazany rok w kwocie (...) zł. Wyrokami z dnia (...) (sygn. akt (...), (...)) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi podatniczki i jej męża S. D. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej. Od wyroków zostały wniesione skargi kasacyjne. Po wniesieniu skargi do WSA, podatniczka w dniu (...) złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...). Jako podstawę wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Do wniosku, jako nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, dołączone zostały: 1) umowy dzierżawy z dnia (...) (zawarte pomiędzy J. D. a S. D. oraz pomiędzy M. Z. a S. D.), 2) umowy darowizny z dnia (...) (zawarte pomiędzy J. D. a S. D. oraz pomiędzy J. D. a J. D.) oraz 3) umowy darowizny z dnia (...) (zawarte pomiędzy B. G., K. G., E. G. a S. D. oraz pomiędzy B. G., K. G., E. G. a J. D.). Postanowieniem z dnia (...) Dyrektor Izby Skarbowej wznowił, a następnie postanowieniem z dnia (...) na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawiesił wznowione postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, iż w decyzji z dnia (...) wzięto pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody, w tym dowody dotyczące darowizn włącznie z 2000r. od darczyńców wymienionych we wniosku o wznowienie. Ponadto kwestia darowizn stanie się przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, albowiem podatniczka i jej mąż wnieśli skargi kasacyjne od wyroków WSA z dnia (...). Podatniczka powołała do dnia wydania decyzji ostatecznej okoliczność otrzymania darowizn od członków rodziny wymienionych we wniosku. Uznanie ich wysokości przez Sąd będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne. Zasadne jest więc zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania sprawy przez NSA. W zażaleniu podatniczka wniosła o uchylenie postanowienia oraz o rozpoznanie sprawy co do istoty we wznowionym postępowaniu. Podniosła, iż wskazana została niewłaściwa podstawa prawna, ponieważ przepis art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji mówi o zupełnie innych stanach faktycznych a nie o rozpatrzeniu skargi kasacyjnej przez NSA. Postanowieniem z dnia (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, podał, iż skoro zbadane zostaną przez NSA okoliczności mające również znaczenie prawne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania o wznowienie, wydanie orzeczenia przez ten Sąd będzie miało wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie tej sprawy. W skardze podatniczka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...), powołując argumenty podniesione w zażaleniu (oparcie rozstrzygnięcia na niewłaściwej podstawie prawnej). W odpowiedzi organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego ani procesowego skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy, powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd), zasadnie zawiesił postępowanie w trybie nadzwyczajnym (o wznowienie postępowania). Stwierdzić przede wszystkim należy, iż kwestia dwutorowości postępowania (sądowoadministracyjnego i administracyjnego w trybie nadzwyczajnym) uregulowana została w przepisie art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego (podatkowego) w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Przepis ten reguluje więc sytuację, kiedy rozpoczęcie weryfikacji w trybie nadzwyczajnym aktu administracyjnego nastąpiło zanim wniesiono skargę na ten akt do sądu. W rozpatrywanej sprawie mamy natomiast do czynienia z sytuacją odwrotną. Wniosek o wznowienie postępowania złożony został już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (data złożenia wniosku - (...), data wydania wyroku przez WSA - (...)). Przytoczony przepis nie odnosi się zatem do wymienionej okoliczności (takiego unormowania nie zawierały również ustawy procesowe obowiązujące przed wejściem w życie p.p.s.a.). W kontekście tego podnieść należy, iż na tle poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w doktrynie i orzecznictwie przyjmowano, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego (podatkowego) mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Pogląd ten nie traci na aktualności również w świetle obecnie obowiązującej ustawy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 147 - 148; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2006, s. 170). Zawieszając postępowanie o wznowienie, organ podatkowy powołał, jako podstawę art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji. Przyjął, iż skoro sąd kasacyjny uczyni przedmiotem badania kwestię darowizn (rozpatrywaną przez organ podatkowy przed wydaniem decyzji ostatecznej i podniesioną następnie we wniosku o wznowienie) będzie to miało wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie w ramach postępowania wznowieniowego. Stanowisko to należy uznać za zasadne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: postępowanie jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd a zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Z kolei pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, kiedy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Nie ulega wątpliwości, iż rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii uznania wysokości darowizn od darczyńców wskazanych we wniosku o wznowienie będzie miało wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie takiego wniosku. Wymienione więc przesłanki zostały spełnione, a zatem podniesiony w skardze zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Podkreślić również należy, iż, zawieszając postępowanie, organ podatkowy doprowadził do sytuacji, w której decyzja ostateczna jest przedmiotem tylko jednego postępowania weryfikacyjnego (przed sądem administracyjnym). Tym samym uniknięto prowadzenia jednocześnie dwóch postępowań, w ramach których badano by tę samą decyzję ostateczną, w zakresie tych samych okoliczności (darowizn od osób wskazanych we wniosku o wznowienie). Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/J. Małecki