I SA/Po 1545/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-04-21

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata poprzednie (przed datą wydania decyzji przez Starostę korygującej powierzchnię gruntu), jeśli podatnik nie złożył korekty deklaracji podatkowej za te lata?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może stwierdzić nadpłaty podatku od nieruchomości za lata poprzednie, jeśli podatnik nie złożył korekty deklaracji podatkowej za te lata, nawet jeśli nastąpiła zmiana powierzchni gruntu potwierdzona decyzją Starosty. Podatek zadeklarowany i zapłacony w prawidłowej wysokości, zgodnie z deklaracją, jest podatkiem należnym do czasu złożenia korekty lub wydania decyzji przez organ podatkowy określającej prawidłową wysokość zobowiązania.
Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" wystąpiła o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2003-2008, twierdząc, że powierzchnia jej działki została zawyżona w ewidencji gruntów. Po wydaniu przez Starostę decyzji korygującej powierzchnię, Spółdzielnia złożyła korektę deklaracji tylko za rok 2008. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty za lata 2003-2007 i część 2008 r., wskazując na brak korekty deklaracji za te okresy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając niezastosowanie przepisów dotyczących podstawy opodatkowania i skutków zmiany powierzchni gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi G. S. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 oraz cztery miesiące 2008r. oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ M.Skwierzyńska ISA/Po 1545/08 UZASADNIENIE Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w P. wystąpiła do Urzędu Miasta i Gminy w P. z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2003-2008 w łącznej kwocie [...] w związku z dokonaniem nowego obmiaru działki nr [...] w P., który wykazał zawyżenie w przeszłości jej powierzchni o [...]. Zmianę powierzchni ww. działki ujawniono w ewidencji gruntów zgodnie z decyzją Starosty P. z dnia ....kwietnia 2008. Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] odmówił Gminnej Spółdzielni stwierdzenia nadpłaty za rok 2003,2004,2005,2006,2007 oraz za 4 miesiące roku 2008. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w myśl art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Natomiast dniem powstania nadpłaty jest dzień zapłaty nienależnego podatku lub zapłacenie go w wysokości wyższej niż należna, o czym przesądza art. 73 § 1 pkt 1 Op. Spółdzielnia dokonała kolejnych wpłat z tytułu podatku od nieruchomości, zgodnie ze złożoną deklaracją. Natomiast w maju 2008r.powołując się na decyzję Starosty P. złożyła korektę deklaracji na ww. podatek za rok 2008r. Korekta ta została przez organ podatkowy uwzględniona w odniesieniu do miesięcy od maja do grudnia 2008r. bowiem zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatek ten ulega obniżeniu poczynając od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania, którym była decyzja Starosty P. skutkująca zmianę zapisu w ewidencji gruntów. Burmistrz Miasta i Gminy P. uznał tym samym, że zdarzenie to nie wywołuje skutków podatkowych za wcześniejsze tj. przed majem 2008r. okresy, wobec czego odmówił stwierdzenia nadpłaty za te okresy. Od decyzji tej Gminna Spółdzielnia odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwestionując przedstawione w niej stanowisko. Odwołująca się uważa, że istota sprawy sprowadza się do niezastosowania przez organ I instancji przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowiącego, że podstawą opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia . Ponowny pomiar gruntów wykazał, że Spółdzielnia posiadała działkę o mniejszej powierzchni niż ujawniona w ewidencji gruntów, a tym samym opłacany przez nią podatek był zawyżany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd I instancji, że korekta deklaracji za 2008r. wywiera skutek jedynie od miesiąca następującego po wydaniu decyzji przez Starostę P.. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2004r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) podstawę m.in. wymiaru podatku i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji budynków i gruntów. Tym samym organ podatkowy nie jest upoważniony do przyjęcia powierzchni gruntów w innej wysokości niż wynikająca z tej ewidencji, która, zgodnie z art. 194 § 1 Op, ma charakter dokumentu urzędowego. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że zgłoszenie rodzi obowiązek w podatku od nieruchomości, wobec czego uzasadnionym jest pogląd, że data zgłoszenia jest okolicznością, z którą ustawa ta wiąże istnienie obowiązku podatkowego poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (art. 6 ust. 3 w.w. ustawy). W tej sytuacji zarzuty podatnika dotyczące zawyżenia powierzchni nieruchomości winny być skierowane do Starostwa Powiatu i jedynie po zlikwidowaniu rozbieżności w tej kwestii przez Starostwo organ podatkowy może podjąć działanie w niniejszej sprawie. Do tego czasu brak podstaw do uznania istnienia nadpłaty za wcześniejsze ( przed majem 2008r.) adresy. Na decyzję tę Gminna Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej jako naruszających art.4 ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez jego niezastosowanie w sposób wynikający z wykładni językowej, art. 6 ust.3 tej ustawy przez jego błędne zastosowanie w sprawie oraz art. 72 ust. 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie w sprawie. Zdaniem skarżącej istotny w sprawie jest przepis art.4 ust.1 pkt1 w.w. ustawy, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest powierzchnia gruntów. Waga tego przepisu jest istotniejsza od postanowień art. 21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, który ma charakter przepisu proceduralnego, a nie materialnego, przewiduje domniemanie, że powierzchnia gruntu jest taka jak zapisano w ewidencji gruntów. Domniemanie to może być wzruszone przez podjęcie przez starostę czynności zmierzających do ustalenia prawidłowej powierzchni. Organ odwoławczy przeoczył, że czynności podjęte przez starostę i wydana przez niego decyzja spełniają wymogi zdarzenia , o których mowa w art. 6 ust. 3 i odnoszą się do zmiany wysokości podatku w ciągu roku podatkowego, a nie do stwierdzenia nadpłaty, co do istnienia której się nie ustosunkowano. Rzeczywisty obowiązek podatkowy istniał bowiem w wysokości takiej jaka odpowiada powierzchni gruntu (art.4 ust. 1 pkt 1), wobec czego podatek od nieistniejącej powierzchni gruntu był nienależny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. wydanych przez jej organy rozstrzygnięć, do czego obliguje go przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. -dalej p.p.s.a.). Zgodność z prawem badana jest zarówno w aspekcie prawa materialnego jak i regulującego postępowanie. W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt posiadania przez skarżącą Spółdzielnię nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako działka Nr [...] wpisanej do ewidencji gruntów, której do kwietnia 2008r.powierzchnia wykazana w tej ewidencji wynosiła [...]. W związku z podziałem tej działki na dwie odrębne działki uprawniony geodeta dokonał pomiaru gruntu i następnie jego podziału i ustalił, że faktycznie powierzchnia działki Nr [...] wynosi nie [...] lecz [...], czyli została ona w ewidencji gruntów zawyżona o [...]. Fakt ten spowodował wydanie przez Starostę P. decyzji z dnia ....IV.2008r. wprowadzającej tę zmianę do ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 844- dalej upol.) powierzchnia gruntów stanowi podstawę opodatkowania. Zauważyć w tym miejscu należy, ze osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są z mocy art. 6 ust. 9 pkt 1 upol zobowiązane składać w terminie do 15 stycznia każdego raku organowi podatkowemu deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok. W przypadku zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania (art.6 ust. 3) podatnik obowiązany jest skorygować złożoną za dany rok deklarację (art. 6 ust. 9 pkt 2). Niekwestionowany przez strony jest fakt złożenia przez Gminną Spółdzielnię korekty deklaracji na podatek od nieruchomości jedynie za rok 2008r. Brak natomiast korekty deklaracji za wcześniejsze lata. W myśl postanowień art. 21§2 Ordynacji podatkowej jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (§ 1 pkt 1) podatek wskazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, chyba że organ podatkowy wyda decyzję , w której określi wysokość zobowiązania (§3). W związku z tym do czasu złożenia przez podatnika korekty deklaracji bądź zakwestionowania przez organ podatkowy prawidłowości tejże deklaracji podatek w niej wskazany jest podatkiem należny. Skarżąca zapłaciła podatek od nieruchomości za lata 2003-2007 i za miesiące od stycznia do kwietnia 2008r. w zadeklarowanej wysokości . W tym stanie rzeczy rozważyć należy zasadność i skuteczność postępowania wszczętego z wniosku strony w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie kwestii istnienia nadpłaty winno być poprzedzane złożeniem przez podatnika korekty deklaracji ( art. 6 ust. 9 pkt.2 upol.) za poszczególne lata i wydaniem decyzji określającej podatek od nieruchomości za te lata. Do czasu wydania tej decyzji ww. podatek wykazany przez podatnika w deklaracji jest podatkiem należnym (do zapłaty), o czym stanowi przepis art. 21§ 2 Op. Fakt niezłożenia przez skarżącą Spółdzielnię korekty deklaracji nieumożliwiał więc rozstrzygnięcie przez organ podatkowy kwestii co do istnienia po stronie podatnika nadpłaty. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji zaskarżonej decyzji jest więc prawidłowe na tym etapie postępowania. Co prawda uzasadnienie zaskarżonej decyzji nawiązuje do aspektów dotyczących skutków decyzji Starosty P. w odniesieniu do lat poprzednich (2003-2007) i nie odnosi się do przepisu art. 6 ust. 9 pkt 2 upol, tym niemniej uchylenie tej decyzji z powołanego względu, zdaniem składu orzekającego, nie stanowi okoliczności istotnej rzutującej na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Zauważyć nadto należy, że oddalenie skargi nie stanowi dla strony skarżącej przeszkody do uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w kwestii nadpłaty, ale dopiero po złożenia w.w korekt deklaracji i określenia prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości za poszczególne lata przez organ podatkowy. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30.VIII.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/M. Skwierzyńska M.R-Ś

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło