I SA/Po 1551/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-09
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są z mocy ustawy zwolnione z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca J Ł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, brak dochodów i majątku, a także otrzymywanie niewielkich świadczeń. Wnioskodawczyni i jej rodzina mieszkają u rodziców, którzy ponoszą koszty utrzymania domu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla zwolnionej z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: ustanowić dla zwolnionej z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V.Mielcarek
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę J Ł na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Skarżąca J Ł złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że nie jest w stanie sama prowadzić przedmiotowej sprawy. Ze względu na brak dochodów nie stać jej na wynajęcie prawnika i wobec tego wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z synem. Nie posiada żadnej nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w mieszkaniu na poddaszu u rodziców. Również mąż i dziecko nie posiadają żadnego majątku. Małżonek skarżącej prowadzi własną firmę, jednakże nie osiąga z niej żadnych dochodów, skarżąca otrzymuje zaś zasiłek rodzinny w wysokości [...] oraz stypendium w wysokości [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy J Ł w piśmie z dnia [...] oświadczyła, że w [...] nie uzyskała żadnych dochodów. Wnioskodawczyni i jej mąż nie posiadają samochodu osobowego. Otrzymują dodatkowe dochody na syna, t.j. zasiłek rodzinny w wysokości [...] oraz stypendium w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Koszty związane z utrzymaniem domu ponoszą jej rodzice, którzy mieszkają na parterze domu. Wnioskodawczyni nie jest obecnie zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż została skreślona z listy, ponieważ nie stawiła się w wyznaczonym terminie w Urzędzie. Oświadczyła, że nie przybyła do Urzędu, gdyż nie miała w tym dniu czym dojechać.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] J Ł w odpowiedzi z dnia [...] podała, że jej rodzice osiągają dochody z tytułu rent inwalidzkich w kwocie około [...]. Rodzice są właścicielami domu, w którym mieszka skarżąca ze swoją rodziną. Posiadają również około [...] ziemi rolnej. Z informacji jakie posiada skarżąca wynika, że rodzice nie posiadają oszczędności ani papierów wartościowych, posiadają natomiast samochód osobowy marki A, rok prod. [...]. Skarżąca nie wie czy rodzice uzyskują dodatkowe dochody oraz czy korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty jakie ponoszą rodzice skarżącej na utrzymanie i leczenie wynoszą około [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że poza pomocą otrzymywaną od rodziców, nie otrzymuje żadnej pomocy od innych członków rodziny. Do pisma załączyła kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód małżonka wyniósł [...] oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego.
Na uwagę wnioskodawczyni zasługuje fakt, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem z mocy ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tych okolicznościach na podstawie art. 239 pkt 1 lit .e, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło