I SA/Po 1563/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-22
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba niepełnosprawna utrzymująca się z zasiłku stałego, który ponosi znaczne wydatki na czynsz, energię elektryczną i leki, wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba niepełnosprawna o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, utrzymująca się z zasiłku stałego i ponosząca wysokie koszty utrzymania (czynsz, energia, leki), wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. W związku z tym sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący JS złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą niepełnosprawną, otrzymuje zasiłek stały, a jego wydatki na czynsz, energię i leki są wysokie. Posiada mieszkanie, które jest obciążone hipoteką.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący JS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Do skargi załączył kserokopię pierwszej strony decyzji MGOPS z dnia [...] o zmianie decyzji MGOPS z dnia [...] w ten sposób, że od dnia [...] zasiłek stały przyznaje się w wysokości [...] miesięcznie.
Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi złożył uzupełniony w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący w uzasadnieniu wniosku podał, ze jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Decyzją MOPS przyznano jemu zasiłek stały w wysokości [...]. Opłaty za czynsz wynoszą [...], za energię elektryczną [...], za lekarstwa płaci ok. [...] miesięcznie. Wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, posiada mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] wg oszacowania nieruchomości. Nieruchomość obciążona jest hipoteką przymusową na rzecz Urzędu Skarbowego. Skarżący nie posiada domu (por. rubryka 7.1. wniosku - karta nr [...] akt sądowych), nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący oświadczył, że otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] netto. Wnioskodawca podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...] .
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości [...], na leczenie przeznacza ok. [...] miesięcznie. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło