I SA/Po 157/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X.Y. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2006r. do sierpnia 2007r. i od października 2007 r. do grudnia 2007 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który uzasadnił tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania kasacyjnego. Działalność gospodarcza, którą prowadzi z uwagi na kryzys i brak zleceń prowadzona jest na skraju opłacalności. Zyski, które osiąga nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb – zwłaszcza jego dzieci, które po rozstaniu z jego partnerką pozostają na jego utrzymaniu, ale pod jej wyłączną opieką. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, dwa ciągniki siodłowe [...] oraz dwie naczepy. Nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Dochód miesięczny brutto skarżącego z tytułu działalności gospodarczej wynosi [...] zł. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy z uzasadnieniem, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadniała stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy i jego rodziny w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W ocenie referendarza majątek zgromadzony przez skarżącego oraz ujawnione dochody w sposób jednoznaczny wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Poza tym uchylanie się skarżącego od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu stwierdził, że uzyskiwanie dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości przedstawionej przez skarżącego jak i posiadanie lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 oraz maszyn, używanych w ramach wykonywanej działalności nie może stanowić okoliczności wykluczających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto osiągane w przeszłości przez skarżącego dochody z prowadzonej działalności, nie mogą świadczyć o aktualnej kondycji finansowej. Skarżący zwrócił uwagę, że od [...] lipca 2012 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i wymaga leczenia, a jego choroba spowodowała konieczność ponoszenia wyższych niż przeciętne wydatków związanych z utrzymaniem się. W ocenie skarżącego przedłożył on wszystkie wymagane dokumenty, które potwierdziłyby zasadność złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy zasadnie uznał, że treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zmierzało do umożliwienia skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. W konsekwencji skarżący winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, że posiada we współwłasności z bankiem dwa ciągniki siodłowe oraz dwie naczepy. Z przedłożonego przez skarżącego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia 2012 r. do września 2012 r. wynikało, że przychód skarżącego wyniósł w tym okresie [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, a dochód [...] zł. Skarżący ponosi opłaty za mieszkanie w wysokości ok. [...] zł, które niekiedy, w zależności od pory roku, przekraczają tę kwotę. Z załączonych przez skarżącego kserokopii dokumentów wynika, że w dniu [...] września 2012 r. wpłacił do Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę w wysokości [...] zł. Nie wiadomo jednak jakie wydatki są zaspokajane z tej kwoty (np. ogrzewanie, woda, gaz, opłata eksploatacyjna, fundusz remontowy). Załączył również kserokopię faktury za energię elektryczną, z której wynika, że za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] sierpnia 2012 r. miał do zapłaty kwotę w wysokości [...] zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę w wysokości [...] zł. Skarżący podał, że na wyżywienie przeznacza około [...] zł. Koszty prowadzenia działalności gospodarczej to kwota [...] zł. Wnioskodawca wskazał, że na utrzymanie dzieci przekazuje kilkaset złotych, jednakże nie podał dokładnej kwoty. Z pisma skarżącego można wywnioskować, że ponosi koszty utrzymania dzieci, natomiast jego była partnerka domaga się alimentów w kwocie [...] zł, jednakże skarżący nie przedłożył odpisu orzeczenia sądowego, z którego wynikałoby, że został nałożony na niego obowiązek płacenia alimentów w żądanej przez nią kwocie. Skarżący nadesłał też nieczytelne zwolnienie lekarskie, jednak nie przedstawił rachunków na zakup leków. Skarżący uchylił się od odpowiedzi na pytanie czy posiada samochód osobowy. Pomimo wezwania, nie przedłożył odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy i nie wyjaśnił czy takie deklaracje w ogóle składa. Skarżący nie przedłożył również wyciągów z rachunków bankowych firmowych za ostatnie trzy miesiące, przedłożył natomiast podsumowanie stanu konta w "X" za okres od [...] września 2012 r. do [...] października 2012 r. oraz zestawienie operacji za okres od [...] lipca 2012 r. do [...] października 2012 r. w "Y". Z podsumowania księgi przychodów i rozchodów wynikało, że skarżący uzyskuje przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże z załączonych przez niego dokumentów nie wynikało, czy uzyskiwane z tego tytułu przychody wpływają na rachunki bankowe, czy płatności za wykonane usługi (sprzedane towary) są uiszczane poza systemem bankowym. Wnioskodawca nie złożył również wykazu środków trwałych. Wnosząc sprzeciw od kwestionowanego rozstrzygnięcia skarżący mógł dołączyć żądane wcześniej przez referendarza dokumenty i wyjaśnienia. Jednakże w jego ocenie przedłożył on wszystkie wymagane dokumenty, które potwierdziłyby zasadność złożonego wniosku. Sąd wobec tego uznał za niecelowe ponowne wzywanie skarżącego o złożenie tych dokumentów i wyjaśnień. Sąd zatem stwierdza, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Dlatego Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji postanowienia.