I SA/Po 1571/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-10

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, biorąc pod uwagę jego niskie dochody, zajęcie świadczeń przez egzekucję komorniczą, zły stan zdrowia własny i małżonki, a także brak majątku poza domem. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący WF złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na bardzo ciężką sytuację finansową i zdrowotną, niskie dochody z renty, zajęcie świadczeń przez egzekucję komorniczą, chorobę żony oraz brak majątku.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono WF od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla WF radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi WF na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprawowanej funkcji płatnika za miesiące: od grudnia 2009 r. do marca 2010 r. i od lipca do grudnia 2010 r. postanawia: 1. zwolnić WF od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla WF radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący WF pismem z dnia [...] wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję wskazaną w sentencji postanowienia. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego aktualna sytuacja finansowa jest bardzo ciężka, nie jest w stanie opłacić wpisu od skargi oraz nie ma środków na opłacenie kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca podał, że od [...] jest niezdolny do pracy, liczne pobyty w szpitalach i na rehabilitacji oraz zły stan zdrowia nie pozwalają mu podjąć pracy. Skarżący wskazał, że z niewielkiej renty pobierane są środki na zaspokojenie egzekucji komorniczej. Wnioskodawca wskazał, że jego żona od ponad roku bardzo ciężko choruje, w [...] była operowana. Małżonka jest emerytką, również jej emerytura podlega zajęciu egzekucyjnemu. Skarżący wskazał, że trudna sytuacja rodzinna rozpoczęła się w [...], kiedy to ich uczący się jeszcze syn uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...] netto, żona emeryturę w wysokości [...] netto. Wnioskodawca podał, że uzyskiwane dochody w całości są przeznaczone na koszty miesięcznego utrzymania, w tym ok. [...] na leczenie i rehabilitację. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący i jego żona utrzymują się ze świadczeń z ZUS, które podlegają częściowo zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym i wobec tego dysponują łącznie dochodami w wysokości [...] netto. Skarżący i jego małżonka chorują. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wnioskodawca poza domem nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie ma zatem żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło