I SA/Po 1577/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr.) Sędziowie NSA Ryszard Słupczyński NSA Gabriela Gorzan Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] i [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług i umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych I. uchyla zaskarżone decyzje, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 294,10 zł/ słownie: dwieście dziewięćdziesiąt cztery złote i 10/100/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/G.Gorzan /-/ J.Ruszyński /-/ R.Słupczyński Przedmiotem postępowania podatkowego był wniosek K. B. o umorzenie zaległych odsetek od określonego przez inspektora kontroli skarbowej zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 1995 i w podatku dochodowym. Wysokość tego zobowiązania została określona w wyniku kontroli zakończonej w dniu [...] 1996 r. Niesporne winno być, że łącznie określono wysokość powyższego zobowiązania w kwocie [...] złote + odsetki. Na wniosek podatniczki zgłoszony po doręczeniu wyniku kontroli urząd skarbowy określił zobowiązanie podatkowe na kwotę [...] złote + odsetki w decyzji z [...]. Podatniczka motywowała swój wniosek o umorzenie zaległych odsetek pięcioletnią zwłoką w wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nie uwzględniając wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej organy skarbowe położyły akcent głównie na sytuacji materialno - bytowej skarżącej. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podatniczki stwierdziły, że są one bezpodstawne. Według organów skarbowych przedmiotem zaskarżonego postępowania nie było ustalenie słuszności naliczenia odsetek za zwłokę, lecz ustalenie czy na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zachodzą przesłanki do umorzenia naliczonych odsetek. Wnioskowane umorzenie odsetek jest ulgą podatkową, która może być udzielona tylko w przypadku stwierdzenia, że zaistniały szczególne okoliczności uzasadniającej jej przyznanie na dzień wydania decyzji w sprawie. Należy też zwrócić uwagę, że przedmiotowa zaległość podatkowa powstała w wyniku niewłaściwego rozliczania się przez skarżącą z ciążących na niej obowiązków podatkowych. W sytuacji gdy podatnik nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, nie rozliczając się z należnych podatków, a tym samym korzystając niesłusznie przez ten czas ze środków należnych budżetowi w formie podatków, obowiązkiem organów podatkowych jest naliczenie od powstałej zaległości ustawowo określonych odsetek, naliczonych na dzień wydanie decyzji wymiarowej. Izba Skarbowa zauważa, że organy podatkowe mają prawo do kontrolowania poprawności dokonywanych przez podatników rozliczeń podatkowych przez okres pięciu lat od powstania obowiązku podatkowego. Strona nie złożyła w ustawowym terminie odwołania od wymienionej decyzji, co stanowi zdaniem Izby Skarbowej o uznaniu zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami od niego naliczonymi zgodnie z art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej. Niesporne winno być też to, że zobowiązanie podatkowe skarżącej, o którym mowa w niniejszej sprawie zostało przez skarżącą wraz z odsetkami uregulowane [...] 11.2001 r. W skardze na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] K.B. wniosła o ich uchylenie. Skarżąca zarzuca, że organy skarbowe nie działały szybko i sprawnie, wbrew treści art. 125 Ordynacji podatkowej. Postępowanie podatkowe dotyczące roku 1995 zostało zakończone dopiero [...]. Za ten okres naliczono odsetki. Zdaniem skarżącej nie może ona ponosić konsekwencji przewlekłości postępowania, co bezpośrednio przedkłada się na wielkość sumy odsetek. Skarżąca wskazuje na olbrzymią rozbieżność w wyliczeniu obowiązku podatkowego przez inspektora kontroli skarbowej i przez urząd skarbowy / 550%/. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Odpowiedzi wymaga jedynie pytanie, czy w tych okolicznościach organy skargowe mogły zastosować art. 67 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z jego treścią w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do badania, czy w procesie dochodzenia do takiej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek. Ważny interes podatnika nie polega wyłącznie na sytuacji, w której względy materialne / brak środków, zagrożenie egzystencji/ uzasadniają zastosowanie instytucji umorzenia. Ważny interes podatnika może również polegać na tym / zwłaszcza jeśli chodzi o umorzenie odsetek/, że jest on przekonany o słuszności swojego postępowania przy obliczaniu zobowiązania podatkowego ,a kontroler z urzędu kontroli skarbowej określa zobowiązanie podatkowe w wysokości znacznie przewyższającej zobowiązanie wyliczone przez podatnika. Przekonanie podatnika zostaje następnie potwierdzone przez urząd skarbowy, który określa zobowiązanie podatkowe w wysokości niewiele odbiegającej od wyliczonej przez podatnika. Nie można w takiej sytuacji wymagać od podatnika, by uregulował podatek wyliczony w wyniku kontroli, skoro wielokrotnie przekracza on wielkości prawidłową. Interesu podatnika, na którym w istocie spoczywa prawidłowe wyliczenie zobowiązania podatkowego należy upatrywać w tym, że w zasadzie tylko w niewielkim stopniu wyliczenie to odbiegało od wyliczenia urzędu skarbowego. Prawdą jest to, że organy skarbowe mogą wydać decyzję określającą wysokość podatku przez okres 5 lat od daty powstania obowiązku podatkowego. Gdyby nie rażąco odbiegająca od rzeczywistości, zgodnej z prawem wysokość zobowiązania podatkowego określona przez inspektora kontroli skarbowej wówczas nie można by uznać zarzutów skarżącej zawartych w skardze. Gdyby skarżąca zastosowała się do ustaleń inspektora kontroli skarbowej i uiściła podatek wyliczony przez inspektora wówczas po decyzji urzędu skarbowego powstałaby nadpłata z odsetkami znacznie przekraczającymi odsetki, o umorzenie których skarżąca występuje. W tym należy też upatrywać istnienie interesu publicznego. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zaskarżone decyzje uchylić celem ponownego przeanalizowania pod kątem istnienia przesłanek do zastosowania art. 67 Ordynacji podatkowej w zakresie całkowitym lub częściowym /art. 145 pkt 1 "c" i 200 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. /-/G.Gorzan /-/ J.Ruszyński /-/ R.Słupczyński