I SA/Po 1580/97

1. W granicach ustanowionych w art. 45 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ nabywca majątku podatnika będzie odpowiadał za zaległości podatkowe podatnika, jeżeli nieruchomość nabył z wolnej ręki w wyniku postępowania upadłościowego. 2. Instytucja prawna dywidendy określona w ustawie z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 3 poz. 10 ze zm./ jest odmienna od prywatnoprawnej dywidendy przewidzianej w kodeksie handlowym i jest formą opodatkowania czynników produkcji przedsiębiorstwa państwowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości jedynie kontrolę pod względem zgodności z prawem. W myśl przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawach okoliczności. O odpowiedzialności tych osób orzeka organ podatkowy w odrębnej decyzji. Z kolei przepis art. 45 ust. 1 tejże ustawy, stanowi że nabywca całości lub części majątku podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za jego zaległości podatkowe powstałe przed nabyciem majątku podatnika, jeżeli ten majątek albo obrót, przychód lub dochód z niego został przyjęty do podstawy ustalenia zobowiązań podatkowych. Zakres odpowiedzialności nabywcy określa się w takim stosunku do zobowiązań podatkowych podatnika, w jakim nabyty majątek albo obrót, przychód lub dochód został przyjęty do podstawy ustalenia zobowiązań podatkowych, jednakże tylko do wysokości wartości nabytego majątku podatnika. W świetle treści ust. 3 art. 45 powyższej ustawy odpowiedzialność nabywcy nie wchodzi w rachubę, jeżeli majątek dłużnika został kupiony w trybie postępowania egzekucyjnego /sądowego i administracyjnego/. Należy jednakże podkreślić, że w granicach ustanowionych w art. 45 ustawy o zobowiązaniach podatkowych będzie odpowiadał za nie, jeżeli nieruchomość nabył z wolnej ręki w wyniku postępowania upadłościowego. Przepis, bowiem art. 120 par. 3 Prawa upadłościowego /t.j. Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ stanowi, iż nabywca nieruchomości sprzedanej z wolnej ręki odpowiada za należności podatkowe z nieruchomości stosownie do przepisów podatkowych. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący kupił część majątku podatnika z wolnej ręki, a zatem orzekanie o jego odpowiedzialności jako podmiotu nabywającego majątek podatnika w toku postępowania upadłościowego co do zasady jest dopuszczalne. Należy również uznać - wbrew zarzutom skarżącego - iż zachodzą przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe podatnika z mocy art. 45 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych to jest nabycie części majątku podatnika, istnienie zaległości podatkowej w dniu nabycia majątku oraz związek pomiędzy nabytym majątkiem a zaległością podatkową, polegający na tym, że majątek ten albo obrót, przychód z niego zostały przyjęte do podstawy opodatkowania. W tej sprawie bowiem zachodzą wszystkie powyższe przesłanki, gdyż Romuald K. nabył na podstawie umowy sprzedaży z dnia 31.05.1996 r. majątek podatnika - Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładu Utylizacyjnego w B. W dniu nabycia ciążyły na podatniku m.in. zaległości podatkowe z tytułu dywidendy, należnej za okres od stycznia 1994 r. do listopada 1995 r., w łącznej kwocie 58.656,40 zł. Nadto mając na uwadze treść przepisu art. 12 ustawy z dnia 31 sierpnia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych /t.j. Dz.U. 1992 nr 6 poz. 27 ze zm./, należy także przyjąć, że dochód z nabytego majątku został przyjęty do ustalenia podstawy opodatkowania. Natomiast to czy organ podatkowy dokonał zabezpieczenia hipotecznego, czy też nie, na nieruchomości należącej do podatnika nie ma znaczenia dla zastosowania w tej sprawie art. 45 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wreszcie nie można podzielić poglądu wyrażonego przez skarżącego, iż dywidenda obciążająca przedsiębiorstwo państwowe nie jest zobowiązaniem podatkowym. Ma rację organ odwoławczy, że ma ona wszystkie cechy charakterystyczne dla zobowiązań podatkowych, jest to bowiem świadczenie pieniężne na rzecz budżetu państwa, wynikające z przepisów prawa, przymusowe, bezzwrotne i nieekwiwalentne. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i tak w wyroku z dnia 21 maja 1992 r. SA/Po 466/92 stwierdzono, iż instytucja prawna dywidendy określona w ustawie o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych jest odmienna od prywatnoprawnej dywidendy przewidzianej w kodeksie handlowym i jest formą opodatkowania czynników produkcji przedsiębiorstwa państwowego. Podobne tezy zawierają wyroki NSA z dnia: 14 grudnia 1993 r. SA/Wr 1157/93 i 14 marca 1994 III SA 1090/93. Z tych to względów i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.