I SA/Po 1581/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan (spr.) Asesor sądowy Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 08 marca 2006r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/G. Gorzan I SA/Po 1581/04 U Z A S A D N I E N I E W wykazie nieruchomości złożonym w Urzędzie Miasta i Gminy dnia [...].2002r. podatnik podał w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] we W., że jest jej właścicielem, powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą wynosi [...] m2, a do budynków pozostałych innych niż mieszkalne związanych z tą działalnością należy wiata magazynowa o pow. [...] m2. Decyzją z dnia [...] 2002r. Przewodniczący Zarządu Miasta i Gminy ustalił za rok 2002 podatek od nieruchomości B. S. w kwocie [...] zł za 8 miesięcy roku, tj. od nabycia przez wymienionego własności nieruchomości przy ul. [...] we W. aktem notarialnym z dnia [...] 2002r. Decyzją z dnia [...] 2003r. Burmistrz Miasta i Gminy ustalił podatek od nieruchomości B. S. za rok 2003 od tego samego przedmiotu opodatkowania w kwocie [...] zł, w tym budynku innego niż mieszkalny w kwocie [...] zł. Decyzje powyższe nie zostały zaskarżone odwołaniem, co stwierdza się na postawie akt sprawy i jest bezsporne. W dniu [...] 2003r. podatnik złożył do Urzędu Miasta i Gminy informację w sprawie podatku od nieruchomości z tej samej daty, w której podał, że w skład przedmiotu opodatkowania wchodzi grunt o pow. [...] m2 związany z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowla o wartości [...] zł na nieruchomości przy ul. [...] we W. Decyzją z dnia [...] 2003r. Burmistrz Miasta i Gminy postanowił "uznać obiekt budowlany (wiatę magazynową) za budynek w rozumieniu ustawy Prawo budowlane", powołując się w uzasadnieniu decyzji na opinię biegłego sądowego w dziedzinie budownictwa. Dowód ten dopuszczono w tym postępowaniu z urzędu, zaś biegły stwierdził w opinii, iż wiata magazynowa jest budynkiem a nie budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył podatnik, kwestionując zaliczenie wiaty do budynków, mimo braku fundamentów, co wynika z opinii powołanego przez organ biegłego i sprzeczne jest z treścią art.1 "a" ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.) i art.3 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.13 § 1 pkt 3 i art.233 § 2 Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...] 2003r. uchyliło zaskarżoną odwołaniem decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, stwierdzając jej wydanie bez podstawy prawnej. W piśmie z dnia [...] 2003r. skarżący oświadczył, że oczekuje zgodnej z prawem decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie art.254 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art.6 ust.3 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.) odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] 2003r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2003, stwierdzając w uzasadnieniu, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej. Przeprowadzony z urzędu dowód z biegłego z dziedziny budownictwa potwierdził klasyfikację wiaty magazynowej jako budynku, przyjętą za podstawę ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za rok 2003 w decyzji ostatecznej. Podatnik natomiast nie przedstawił żadnych nowych okoliczności faktycznych, które wystąpiły po doręczeniu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2003, mających wpływ w świetle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na wysokość przedmiotowego zobowiązania podatkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł takie same zarzuty, jak w odwołaniu od decyzji z dnia [...] 2003r., podkreślając, że brak fundamentów wiaty magazynowej przesądza o jej zaliczeniu jako budowli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2004r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, przytaczając treść przepisu art.254 § 1 Ordynacji podatkowej, że dokonanie zmiany decyzji ostatecznej w trybie powyższego przepisu może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. W analizowanej sprawie nie wystąpiły podstawy do uwzględnienia wniosku o zmianę decyzji wymiarowej. Złożenie przez podatnika nowej deklaracji istotnie nie stworzyło przesłanki uzasadniającej korektę wymiaru, gdyż – na co słusznie zwrócił uwagę Burmistrz – nie było podyktowane zmianą stanu faktycznego, lecz oceną tego stanu i to – należy dodać – oceną błędną. Wynikający z definicji budynku wymóg posiadania przez obiekt budowlany fundamentu wymaga posłużenia się – wobec braku definicji fundamentu w prawie budowlanym – wyjaśnieniem pojęcia "fundament" zawartym w encyklopedii powszechnej PWN. Tam określono, że jest to "najniżej położona część obiektu, np. budynku, maszyny, wiaduktu, przekazująca na grunt nacisk wywierany przez ten obiekt. Podłoże fundamentu stanowi warstwa gruntu, występująca między poziomem posadowienia i głębokością, do której sięga jego oddziaływanie na grunt. Fundament bezpośredni przekazuje obciążenie na podłoże gruntowe bezpośrednio swoją podstawą, (którą jest np. stopa, ława, ruszt, płyta fundamentowa) a fundament pośredni – za pomocą pali wbitych w grunt lub studni uformowanych w gruncie". Z przytoczonego tekstu jasno wynika, iż tzw. stopa fundamentowa (wymieniona w ekspertyzie jako element konstrukcyjny wiaty) stanowi typ fundamentu. Uwaga biegłego, na którą powołuje się skarżący, dotyczy braku fundamentów pod podmurówką (usytuowaną bezpośrednio na podłożu), nie można jej zatem odnosić do całego obiektu. Należy podkreślić, iż rodzaj zastosowanego fundamentu zależy od charakteru budynku i jego parametrów. W przypadku gdy mamy do czynienia z konstrukcją opartą na stalowym szkielecie z lekkimi ścianami, wystarczającym rozwiązaniem są stopy pod słupami, na których spoczywa cały ciężar obiektu. Zapewniają one stabilność konstrukcji i jej trwałe powiązanie z gruntem. Powyższe pozwala stwierdzić. iż stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do zmiany decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2003r. w oparciu o informację skarżącego, jak i opinię biegłego uznać należało za prawidłowe. W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie skarżący zarzucił nieuwzględnienie przez organ podatkowy przepisu art.1a ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003r., w myśl którego wiaty bez fundamentów zalicza się do budowli, a nie do budynków. W ocenie skarżącego złożona w sprawie ekspertyza biegłego potwierdza brak istotnego elementu obiektu budowlanego objętego toczącym się postępowaniem w postaci fundamentu, a istnienie instalacji elektrycznej i telefonicznej w obiekcie nie stanowi przesłanki do uznania go za budynek. Dalej skarżący kwestionuje treść oceny przesłanek definiujących pojęcie fundamentu, której dokonał organ odwoławczy, określając ją, jako wybiórczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżący nie wniósł odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2003r. ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2003 z tytułu stanowiących własność skarżącego związanych z prowadzoną działalnością gospodarcza gruntów o pow. [...] m2 oraz budynku o pow. [...] m2 znajdujących się we W. przy ul. [...]. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie wniósł odwołania także od decyzji ustalających ten podatek od powyższego przedmiotu opodatkowania za lata 2004 i 2005. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy odmówił zmiany swej decyzji ostatecznej ustalającej podatek od nieruchomości za rok 2003 na podstawie art.254 § 1 Ordynacji podatkowej w związku ze złożeniem przez skarżącego w dniu [...] 2003r. "informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2003r.", w której – bez jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego, żądania, wniosku – wskazał w rubryce "powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej "[...] m2", a w rubryce "budowle" kwotę "[...] zł". W stosunku do wykazu nieruchomości złożonego przez skarżącego w 2002r. informacja powyższa wyraża zmianę polegającą jedynie na tym, że w miejsce wykazanej w 2002r. wiaty magazynowej o pow. [...] m2 nabytej na własność przez skarżącego wraz z gruntem o pow. [...] m2 przy ul. [...] we W. umową z dnia [...] 2002r. (akt notarialny rep. [...] Nr [...]) wpisano: budowla o wartości [...] zł. Zgodnie z art.254 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszczalna jest zmiana decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie podatkowe przez organ, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w myśl którego wyżej przytoczony przepis ma zastosowanie do sytuacji faktycznych przewidzianych w ustawie podatkowej będącej prawem materialnym, których zmiana – po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, która stała się ostateczna – powoduje w świetle tego prawa zmianę wysokości opodatkowania. Zważyć także należało, że wykładnia przepisu art.254 ordynacji podatkowej w związku z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art.128 Ordynacji podatkowej, podlega regułom, w tym ostatnim przepisie zakreślonym. W myśl tych reguł odnoszących się do zmiany decyzji ostatecznej, może ona nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawie podatkowej i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca w zakresie katalogu tych przypadków. Zgodnie z art.6 ust.3,4 i 8 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 z 2002r., poz.84 ze zm.) organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono podatek od nieruchomości, jeżeli w ciągu roku podatkowego: – nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego, tzn. ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, – zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części. O fakcie zaistnienia takiego zdarzenia obowiązana jest zawiadomić właściwy organ podatkowy osoba fizyczna w terminie 14 dni od dnia jego wystąpienia. Jedynie wystąpienie okoliczności faktycznych, które mają wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości jest zarazem przesłanką do zastosowania przez organ podatkowy art.254 ordynacji podatkowej, jako trybu procedowania w takich sytuacjach. Oznacza to, że nie zakwestionowanie przez podatnika oceny prawnej stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej i przyjętego za podstawę ustalenia podatku, a tym samym prawidłowości i zgodności z prawem decyzji ostatecznej, lecz zaistnienie takich okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, które wystąpiły i mają wpływ na wysokość opodatkowania, może spowodować z urzędu lub na wniosek zmianę decyzji ostatecznej. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji wymiarowej, a jedynie złożenie przez podatnika informacji o odmiennym zakwalifikowaniu przez niego obudowanej wiaty magazynowej do budowli, nie zaś do budynków, jak to uczynił organ podatkowy. Informację tę organ podatkowy sprawdził w drodze opinii rzeczoznawcy budowlanego, który stwierdził po dokonanych oględzinach, iż wiata magazynowa skarżącego jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nie budowlą, a wyposażona jest w ławy fundamentowe. Polemizowanie z tą opinią w skardze jest wszczęciem sporu o ocenę prawną stanu rzeczy istniejącego w dniu doręczenia decyzji, która stała się ostateczną i zmierza do zmiany przez organ podatkowy decyzji ze względu na ocenę prawną w niej przyjętą istniejącego stanu faktycznego w dniu jej wydania, a nie do zmiany decyzji ostatecznej ze względu na zmianę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę opodatkowania. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że stanowisko organu podatkowego wyrażone w decyzji o odmowie zmiany swej decyzji ostatecznej znajduje uzasadnienie w treści art.254 Ordynacji podatkowej. Skoro skarga jest nieuzasadniona na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało ją oddalić. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/G. Gorzan L.Sz.