I SA/Po 1582/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2004r. nr [...]; /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] 2004r., po rozpatrzeniu wniosku J.P., odmówił umorzenia zaległości podatkowych: z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1992, 1993 i 1994 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz z tytułu podatku obrotowego za rok 1991 i 1992 w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, powołując się na przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, że umorzenie zaległości podatkowych ma charakter nadzwyczajny i uzasadnione winno być zaistnieniem wyjątkowych okoliczności w szczególności losowych (np. klęski żywiołowe), którym podatnik nie mógł zapobiec, a które miały wpływ na powstanie zadłużenia i uniemożliwiają jego spłatę a tym samym uzasadniają istnienie po jego stronie ważnego interesu. W przypadku J.P. nie stwierdzono, by takie okoliczności miały miejsce. Aktualnie sytuacji finansowa tego podatnika jest trudna, lecz w czasie powstania zaległości podatkowych prowadził on działalność gospodarczą i mógł regulować podatki w ustawowych terminach. W związku z tym, mimo że aktualnie nie może on prowadzić działalności gospodarczej i utracił znaczny majątek, a jego emerytura wynosi [...] zł miesięcznie brak podstaw do umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto organ podatkowy podnosi, że podatnik przystąpił do restrukturyzacji zaległości podatkowych jednakże nie dopełnił jej warunków, wobec czego postępowanie restrukturyzacyjne zostało umorzone. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami i podkreślił, że w kwestii tej istotny jest nie tylko interes podatnika ale także interes państwa. Podatnik w czasie prowadzenia działalności gospodarczej nie zabezpieczył środków na spłatę podatków. Następnie nie dopełnił warunków restrukturyzacji. Okoliczności te, bez względu na trudną sytuację materialną odwołującego się, przemawiają za oddaleniem jego wniosku o umorzenie. Na decyzję tę podatnik wniósł skargę (określoną jako "odwołanie"), w której przede wszystkim zarzuca organowi II instancji nie odniesienie się do postanowień art. 253 Ordynacji podatkowej, który umożliwia zmianę decyzji w przypadku, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc przy tym związany zarzutami skargi ani powołaną w niej podstawę prawną, o czym stanowi przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Z tego względu w niniejszej sprawie należy w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć kwestię istnienia zaległości podatkowej za lata 1991-1994 w roku 2004r. Zasadą wynikającą z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej jest przedawnienie się zobowiązania podatkowego w upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, o ile bieg terminu przedawnienia nie uległ zawieszeniu lub przerwaniu (art. 70 § 2 - 6 Ordynacji podatkowej). Zobowiązania podatkowe J.P. dotyczą lat 1991, 1992, 1993 i 1994r. Tym samym zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1992, 1993 i 1994, jak i w podatku obrotowym za rok 1991 i 1992 przedawniały się odpowiednio w roku 1998, 1999 i 2000 oraz w podatku obrotowym w 1997 i 1998r. Z akt sprawy nie wynika by bieg przedawnienia uległ zawieszeniu lub przerwaniu, bądź by zobowiązania podatkowe z tytułu wyżej określonych podatków zabezpieczone były hipoteką lub zastawem i zgodnie z § 8 art. 70 Ordynacji podatkowej nie ulegały przedawnieniu. W piśmie z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił jedynie, że [...] 1996r. podatnikowi doręczono odpis tytułu wykonawczego, [...] 1996r. sporządzono protokół o stanie majątkowym podatnika, [...] 1996r. dokonano zajęcia świadczenia rentowego podatnika, a [...] 2000r. zajęcia wierzytelności z tytułu układu spółdzielczego. Akt egzekucyjnych sądowi nie przedłożono. Bieg przedawnienia zostaje przerwany przez zastosowanie środka egzekucyjnego, o czym przesądza art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Środek egzekucyjny stanowi zaś, zgodnie z art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), m. inn. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i z praw majątkowych. Warunkiem jednak przerwania biegu przedawnienia we wskazanych przypadkach jest zawiadomienie podatnika o zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie ani w wydanych decyzjach, ani w piśmie procesowym nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący, czy zaistniały okoliczności przemawiające za przerwaniem biegu przedawnienia i to w odniesieniu do poszczególnych zaległości podatkowych za określone lata, bowiem w aktach administracyjnych brak jakiegokolwiek odniesienia do kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych za tak odległe lata. Tym samym sąd nie ma możliwości oceny, czy stanowiące przedmiot rozstrzygnięcia wydanych w sprawie decyzji I i II instancji, zobowiązania podatkowe zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej wygasły. Gdyby zaś miało miejsce wygaśnięcie zobowiązań podatkowych wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych byłoby bezprzedmiotowe. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska AR