I SA/Po 1582/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku odnośnie umorzenia IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek Wpis w sprawie wynosi [...]. Wobec tego J.W. złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że susza w 2006r. poczyniła ogromne straty w uprawie polowej jak i w hodowli i nie był w stanie zapłacić IV raty podatku w 2006r. Są to straty nie do odrobienia, a wynoszą one wg komisji [...]% strat. Matka skarżącego jest inwalidką [...] grupy, wymaga stałej opieki, jest po zawałach serca, ma cukrzycę i wymaga stałej opieki medycznej oraz drogich leków, na które nie starcza emerytury i skarżący musi jej pomagać. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, oborę ze stodołą i chlewnię. Nie posiada natomiast przedmiotów wartościowych, oszczędności i papierów wartościowych. W gospodarstwie rolnym znajduje się sprzęt ruchomy jak ciągniki i maszyny towarzyszące, przy czym maszyny są zniszczone i wymagają kosztownych napraw. Skarżący oświadczył, że jego dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego wg. Urzędu Miejskiego wynosi [...], natomiast dochód matki z tytułu emerytury rolniczej [...] oraz zasiłek do [...] grupy inwalidztwa [...]. Skarżący podał, że po oszacowaniu strat suszowych wg komisji dochód z gospodarstwa rolnego za 2007r. wynosi [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] J.W. w odpowiedzi wskazał, że nie rozlicza się z Urzędem Skarbowym, ponieważ jest rolnikiem ryczałtowym. Matka skarżącego rozlicza się z i wobec tego wnioskodawca załączył zeznania podatkowe matki za [...] i [...]. Skarżący jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], przy czym samochód należy do [...] osób. Skarżący do nieruchomości rolnej otrzymał dopłatę z Unii Europejskiej w wysokości [...], matka skarżącego w wysokości [...]. Skarżący podał, że zarówno on jak i jego matka nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo na rachunku bankowym skarżącego na dzień [...] wynosi [...]. Z wyciągu tego wynika ponadto, że na rachunku tym odnotowywane są obroty. Na konto skarżącego w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...] firma A. sp. z o.o. zapłaciła następujące kwoty [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Załączył również wyciąg z rachunku bankowego należącego do jego matki, z którego wynika, że saldo na dzień [...] wynosi [...]. Skarżący wskazał, że ponosi wydatki na miesięczne utrzymanie w wysokości [...], przy czym woda [...], opał [...], energia elektryczna [...], gaz [...], telefony [...], jedzenie [...]. Skarżący podał, że korzysta z kredytów bankowych: - suszowy w [...] na wznowienie produkcji rolnej, kwota [...], termin spłaty do [...], [...] rata w [...] w wysokości [...], - na środki do produkcji rolnej w [...], kwota [...], termin spłaty w [...], -kredyt odnawialny [...]. Skarżący załączył również rozliczenie dochodów i wydatków matki za [...], z którego wynika, że miesięczny dochód matki wynosi [...], natomiast wydatki wynoszą [...], przy czym opłaty za mieszkanie [...], leki, szpital, opiekun prawny [...], jedzenie [...], pranie, proszki, odzież i inne [...]. Skarżący wskazał, że od [...] wzrosły m.in. opłaty za prąd i gaz. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada bowiem majątek nieruchomy (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną i inne budynki gospodarcze) i na rachunku bankowym na dzień [...] kwotę [...], które mogą być źródłem finansowania kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący oświadczył, że dochód jego i matki wynosi [...], przy czym wskazał, ze jego dochód z powodu suszy jest niższy i podał, że zamiast kwoty [...] faktycznie wynosi [...], a zatem dochód skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi [...]. Natomiast koszty miesięcznego utrzymania skarżącego i jego matki wynoszą [...], przy czym zarówno skarżący jak i jego matka nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Oznacza to, że skarżący lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, poza dochodami, które wykazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uzyskuje jakieś inne dodatkowe dochody, ewentualnie posiada oszczędności, które są źródłem finansowania kosztów miesięcznego utrzymania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę fakt, że skarżący i jego matka otrzymali dopłaty do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej w łącznej kwocie [...]. Na uwagę skarżącego zasługuje ponadto fakt, że powinien był się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to on zainicjował postępowanie - wniosek o umorzenie IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r., a następnie postępowanie sądowoadministracyjne. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że J.W. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/ V.Mielcarek