I SA/Po 1587/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec H. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W., obejmującego zaległości z tytułu nieziszczonej kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ze wskazaniem tytułu wykonawczego i sygnaturami zajęć wierzytelności dokonanych przez organ I instancji. Podanie zawierało wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że podstawę prawną umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego stanowi art. 59 ustawy z dnia 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - dalej jako: u.p.e.a. Przepis ten wskazuje przesłanki umorzenia. Organ wskazał, że decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest ostateczna, podlega wykonaniu, a organ podatkowy ani sąd administracyjny nie wstrzymały jej wykonania. W ocenie organu I instancji zobowiązana nie wskazała podstawy prawnej umorzenia, nie wyjaśniła także powodów w oparciu o które domaga się umorzenia egzekucji w świetle przesłanek, o których mowa w art. 59 u.p.e.a. Skarżąca wskazała natomiast, iż zastosowano zbyt uciążliwe środki egzekucyjne oraz że wszczęcie egzekucji narazi ją na znaczną szkodę finansową i pozbawi możliwości bieżącego regulowania zadłużenia. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Celnej w P. do ponownego rozpoznania. Skarżąca podnosiła, że wierzyciel stosuje w przedmiotowej sprawie zbyt uciążliwe środki egzekucyjne. Zobowiązana wielokrotnie wskazywała, że samo wszczęcie egzekucji, w przypadku braku jednolitego stanowiska organów, co do obowiązywania ustawy o grach hazardowych, narazi spółkę na znaczną szkodę finansową. Dokonanie zajęć wierzytelności zobowiązanej oznacza, że zobowiązana zostanie pozbawiona środków na prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej. Zobowiązana zostanie pozbawiona możliwości bieżącego regulowania zadłużenia. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, iż zobowiązana popadnie w spiralę zadłużenia, co będzie trudne do odwrócenia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu skarżącej organ II instancji zauważył, że jak wynika z informacji uzyskanych od organu egzekucyjnego, decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest ostateczna, podlega wykonaniu, a organ podatkowy ani sąd administracyjny nie wstrzymały jej wykonania. Wymienione natomiast w piśmie zobowiązanej sygnatury decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. i Dyrektora Izby Celnej w W. dotyczą innych postępowań prowadzonych wobec zobowiązanej, w których wierzyciel nie wystawił tytułu wykonawczego i nie złożył wniosku o prowadzenie egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej jako organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że przedstawione przez zobowiązaną okoliczności nie kwalifikują się do zastosowania instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jak zostało wskazane przez organ egzekucyjny, na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi były wymagalne, nie zostały umorzone i nie wygasły z innego powodu. Prowadzona egzekucja skierowana została do właściwej zobowiązanej i wszczęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ odwoławczy zauważył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje także fakultatywne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przesłanka fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 § 2 ww. ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne, jeżeli stwierdzi, iż w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego rozważył jego zasadność. Jak wynika jednakże z akt sprawy, egzekucja prowadzona wobec skarżącej jest skuteczna częściowo, skutkuje zatem odzyskaniem dla Skarbu Państwa części należności, a wydatki egzekucyjne w sprawie są znacznie niższe od odzyskanej kwoty. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności ani przesłanki, które w ramach art. 59 u.p.e.a. uzasadniałyby umorzenie prowadzonego przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego, tym samym organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. stanowi przedmiot skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze spółka wnosi o: 1. stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji z powodu rażącego naruszenia prawa lub ewentualnie o: 2. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w P.; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. 4. wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w P. do czasu rozpoznania niniejszej skargi przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 59 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego. Skarżąca spółka podniosła argumenty zawarte wcześniej w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, między innymi podniosła, że wątpliwa jest możliwość stosowania art. 14 i art. 6 ustawy o grach hazardowych, stanowiących podstawę prawną decyzji będącej przedmiotem egzekucji, w której zastosowano środek egzekucyjny, który został zaskarżony. Dlatego też należy uznać, że istnieją przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tym bardziej w przedmiotowym postępowaniu zaistniała przesłanka do wstrzymania czynności egzekucyjnych, ponieważ Sąd Okręgowy w Łodzi przedstawił TSUE pytanie prejudycjalne, które dotyczy kwestii braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych i możliwości ich stosowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy umorzenia prowadzonego wobec skarżącej spółki postępowania egzekucyjnego. Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego podkreślenia wymaga, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Stosownie do treści omawianego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (§ 2). Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. W świetle przedstawionych powyżej uregulowań prawnych odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła. Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały podjęte w związku z rozpoznaniem skargi na odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe rozpoznając skargę organ I jak i II instancji zasadnie uznał, iż przedstawione przez skarżącą okoliczności nie kwalifikują się do zastosowania instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślić raz jeszcze należy, iż zobowiązana we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie powołała się na żadną z przesłanek wymienionych w art. 59 u.p.e.a., co uniemożliwia nawiązanie polemiki w tym zakresie. Nie można bowiem czynić zarzutu wadliwego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie naruszając norm prawa procesowego nie stwierdził istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego, o co wnosiła skarżąca. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ działanie organu egzekucyjnego w zakresie zastosowania i zrealizowania wskazanego środka egzekucyjnego było zgodne z wyżej wymienionymi przepisami. Tym samym za zgodne z prawem należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).