I SA/Po 160/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. w P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. oddalił skargę. A spółka z o o.o. reprezentowana przez adwokata PS pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. Jednocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej od w.w wyroku. Prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza jest w dalszym ciągu zawieszona. Powodem takiego stanu rzeczy są prowadzone wobec Spółki przez organy kontroli skarbowej liczne postępowania kontrolne, w wyniku których – w szczególności zaś w wyniku dokonanego w toku postępowań zajęcia dokumentacji księgowej i projektowej związanej z prowadzoną działalnością – podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej, stanowiącej jedyny dochód spółki, jest do czasu ich zakończenia skrajnie utrudnione, a w chwili obecnej niemożliwe. Podkreśliła, że jej rachunki bankowe, przysługujące wierzytelności a także wszelkie rzeczy ruchome, w tym towary, posiadane pojazdy i urządzenia zostały zajęte na poczet zabezpieczenia i egzekucji zobowiązań Spółki wobec Skarbu Państwa. Skarżąca nie posiada tym samym możliwości dokonania wypłat z żadnego rachunku bankowego, nie posiada również majątku, z którego mogłaby uzyskać środki niezbędne dla uiszczenia kosztów postępowania. Skarżąca podała, że jako okoliczność uzasadniającą złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, iż poniosła już koszt opłaty [...],- zł od skargi na decyzję w sprawie o sygn. akt [...]. Ponadto w postępowaniu o sygn. akt [...] została przez WSA nieprawomocnie zwolniona od opłaty od skargi w zakresie ponad [...],- zł. Wskazała, że uiszczenie kwoty [...] tytułem opłaty od skargi wyczerpało jakiekolwiek możliwości uiszczenia opłaty od skargi w niniejszej sprawie. Utrzymanie w mocy postanowienia w sprawie o sygn. [...] skutkować będzie koniecznością uiszczenia – celem rozpoznania kolejnej skargi – kolejnej kwoty w wysokości [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Podała, że nie sporządziła bilansu, ponieważ dokumentacja księgowa została zajęta przez organ kontroli skarbowej. Wobec tego nie podała również wartości środków trwałych oraz wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy. Spółka posiada trzy rachunki bankowe, stan rachunków wynosi [...] zł, rachunki zostały zajęte. Dodała, że prawa majątkowe Spółki zostały zajęte i nie osiąga żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że wszystkie posiadane przez nią ruchomości uległy zajęciu na poczet zabezpieczenia egzekucji należności podatkowych. Również zajęciu uległy wszystkie posiadane przez spółkę rachunki bankowe, w związku z czym spółka nie dokonuje obrotu żadnymi środkami finansowymi z ich wykorzystaniem. Wyjaśniła, że w [...] odnotowała stratę w wysokości [...]. Podała, że bilans za [...] nie został sporządzony z uwagi na fakt, iż skutkiem zakwestionowania prawidłowości dokumentacji księgowej i podatkowej przez organy kontroli skarbowej, sporządzenie bilansu w chwili obecnej nie jest możliwe, nie sposób bowiem ustalić na dzień dzisiejszy prawidłowej wartości bilansu otwarcia roku [...]. Skarżąca wyjaśniła, że złożenie bilansu, rachunku zysków i strat oraz sprawozdań finansowych za [...] budzi jej wątpliwości co do prawidłowości wykorzystania w.w dokumentów na potrzeby postępowania z wniosku o przyznanie prawo pomocy, w sytuacji, w której to przyjęte przez podatnika wartości wykazane w tych dokumentach, zostały zakwestionowane w postępowaniach kontrolnych. Spółka oświadczyła, że ponosi miesięcznie koszty w wysokości [...] zł z tytułu czynszu i opłat medialnych. Skarżąca zatrudnia w chwili obecnej [...] pracownika, którego wynagrodzenie wynosi ok. [...] miesięcznie. Skarżąca wskazała, że w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi poniosła następujące koszty: - [...]. Do wniosku załączyła kserokopie deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy oraz kserokopię zeznania rocznego podatkowego za 2010r. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na osobę prawną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Nadto wskazać należy, że opłaty sądowe są rodzajem daniny publicznej i zasadą jest obowiązek ich ponoszenia. Przyznanie prawa pomocy jest zatem rodzajem szczególnej formy dofinansowania ze strony budżetu państwa, które winno mieć wyjątkowe zastosowanie w sytuacjach, w których strona nie może obiektywnie uzyskać środków finansowych w postępowaniu sądowym. Z udzielonych przez spółkę informacji wynika, że jej sytuacja jest trudna, gdyż skarżąca aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, ma zajęte rachunki bankowe, również na ruchomościach spółki dokonano zabezpieczenia. Jednakże zauważyć należy, że skarżąca nadal ponosi miesięczne koszty w wysokości ok. [...] zł związane z utrzymaniem siedziby. Podkreślić w tym miejscu należy, że strona skarżąca nie wyjaśniła z jakich środków w.w koszty ponosi. Spółka zatrudnia [...] pracownika, któremu wypłaca wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Również i w tej kwestii skarżąca nie podała z jakich środków w.w kwotę wynagrodzenia wypłaca. Skarżąca podała w jakich sprawach i w jakiej wysokości poniosła koszty sądowe, przy czym nie podała z jakich środków je uiściła. W takiej sytuacji przyjąć należy, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie została przez stronę wykazana w stopniu uzasadniającym całkowite zwolnienie z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Natomiast co do faktu, że strona wnioskująca poniosła w [...] stratę zauważyć należy, że strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą kasacyjną. Godzi się również zauważyć, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć opłaty sądowe przez żądanie dopłat od wspólników. Natomiast z przedłożonych przez skarżącą informacji nie wynika, aby zwróciła się z takim żądaniem. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.