I SA/Po 1606/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-03-12

Skład orzekający: sędzia NSA Gabriela Gorzan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie, pomimo posiadania majątku o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego?
Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Posiadanie majątku o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego, nawet przy istniejących zaległościach podatkowych i pogorszeniu sytuacji finansowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka argumentowała brak środków, wskazując na sprzedaż ruchomości, zajęcie rachunków i wierzytelności oraz hipoteki przewyższające wartość nieruchomości. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów finansowych. Po wniesieniu sprzeciwu, sąd analizował przedłożoną dokumentację finansową spółki, która wykazywała znaczne obroty, kapitał zakładowy i wartość aktywów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Gorzan po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A z siedzibą w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za poszczególne miesiące 2001r. postanawia oddalić wniosek. /-/ G. Gorzan Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na brak środków faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności. Wszystkie wartościowe ruchomości sprzedał komornik. Rachunki bankowe, wierzytelności i nieruchomości są zajęte. Hipoteki na nieruchomościach znacznie przekraczają ich wartość. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...]zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy [...]zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu to [...]zł. Stan rachunków bankowych prowadzonych przez B, C, D na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi 0,- zł. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej. Wskazał, że mimo wezwania skarżąca nie przedłożyła zeznania rocznego podatkowego za 2006 r., rachunku zysku i strat za 2006 r., sprawozdania finansowego za 2006 r., bilansu za 2006 r. oraz wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca podniosła, że referendarz nie zapoznał się z przedstawioną przez nią dokumentacją. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika m.in, iż w roku 2004 poniosła stratę w wysokości [...]zł (k. 51), w roku 2005 dochód w wysokości [...]zł (k. 65), wg stanu na dzień 3 października 2007 r. zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości położonej w P. przy ul. J. wynosiły [...] zł (k. 54), zaległości podatkowe wg stanu n dzień 27 września 2007 r. z tytułu podatku od towarów i usług za okres XI-XII 2006 oraz I-VII 2007 r. wynosiły [...]zł, a odsetki – [...] zł. (k. 56). Według stanu na dzień 31 grudnia 2005 r. kapitał własny spółki wynosił [...]zł (k. 67), bilans sporządzony na ten dzień po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...]zł (k. 70-71). Z deklaracji VAT-7 za miesiące od sierpnia do października 2007 wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio – [...]zł, [...]zł i [...]zł (k. 58-63) Z dokumentów dołączonych do sprzeciwu wynika nadto, że średnioroczne zatrudnienie w spółce wyniosło w roku 2006 51 osób (k. 164), sumy bilansowe na dzień 31 grudnia 2006 r. po stronie pasywów i aktywów wynosiły [...]zł (k. 154, 155), wartość przychodów uzyskanych ze sprzedaży towarów i usług wyniosła [...]zł (k. 156), wartość wynagrodzeń na koniec 2006 r. wyniosła [...]zł, kapitał własny na koniec roku 2006 wynosił [...]zł (k. 158). W roku 2006 r. spółka osiągnęła stratę w wysokości [...]zł. Koszty sądowe w chwili obecnej sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 8.240,- zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wobec skutecznego wniesienia przez skarżącego sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) postanowienie z 14 lutego 2008r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę i dlatego może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak wynika z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. na wnioskującym o zwolnienie spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą, dysponuje i obraca ona środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość wpisu. W złożonym oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...]zł, wartość środków trwałych – [...]zł. Z deklaracji CIT-8 za rok 2006 wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...] zł, a koszty uzyskania przychodów – [...]zł (k. 65). Podstawa opodatkowania wykazana w deklaracjach VAT-7 za miesiące od sierpnia do września 2007 r. świadczy o stosunkowo dużych obrotach spółki. Nadto z przedłożonego bilansu wynika m.in., że na dzień 31 grudnia 2006 r. łączna wartość aktywów (jak i pasywów) wynosiła [...]z (k. 181). Skarżąca dysponuje zatem majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu. Taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Powyższego wniosku nie podważa fakt, iż spółka posiada zaległości podatkowe, a jej sytuacja finansowa uległa w roku 2006 pogorszeniu. Na marginesie podkreślenia wymaga, iż spółka (mimo wezwania) nie przedłożyła aktualnych ("za ostatnie trzy miesiące") wyciągów z rachunków bankowych. Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika nie udowodniła (ani nawet nie uprawdopodobniła) także swoich twierdzeń o zajęciu (sprzedaży) wartościowych ruchomości i ustanowionych hipotekach (oraz – tym bardziej twierdzenia, iż wysokość ustanowionych hipotek znacznie przewyższa wartość nieruchomości). W żaden sposób z przedłożonych dokumentów nie wynika także zaprzestanie prowadzenia działalności przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, wobec niewykazania przez spółkę, iż nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych, jej wniosek na podstawie powołanych przepisów, należało oddalić. /-/ G. Gorzan

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło