I SA/Po 161/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-05-23

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest uprawniony do kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądowych przy ustalaniu zobowiązania podatkowego, w szczególności w kontekście zmiany właściciela nieruchomości i obowiązku podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest uprawniony do kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów, które skutkują przeniesieniem prawa własności. Obowiązek podatkowy w podatku rolnym wygasa z końcem miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek, a podatnik ma obowiązek zawiadomić organ o zmianie w terminie 14 dni. W przypadku braku takiego zawiadomienia, organ jest uprawniony do wszczęcia postępowania w celu zmiany wymiaru zobowiązania.
Stan faktyczny
Wójt Gminy zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącej za 2018 r., uwzględniając zmianę właściciela nieruchomości wynikającą z prawomocnego postanowienia sądu. Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając organowi brak analizy zmiany właścicieli i niezapewnienie jej możliwości wypowiedzenia się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na przepisy ustawy o podatku rolnym dotyczące wygaśnięcia obowiązku podatkowego i obowiązku informowania organu o zmianach. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi DG na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę Wójt Gminy [...] decyzją z 18 września 2018 r., nr [...] zmienił X. X. (dalej: "skarżąca") wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. ustalony decyzją z 02 lutego 2018 r., nr [...] z kwoty [...]zł do kwoty [...]zł. Wójt za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął budynki mieszkalne lub ich części o pow. [...] m2. Za przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym w okresie od stycznia do grudnia 2018 r. przyjął: – grunty orne kl. Ill b o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – grunty orne kl. lVb o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – grunty zabudowane kl. lllb o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – rowy o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – użytki zielone kl. III o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Natomiast za przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym w okresie od stycznia do kwietnia 2018 r. przyjął dodatkowo: – grunty orne kl. lVa o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – grunty orne kl. V o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). a w okresie od maja do grudnia 2018 r. dodatkowo: – grunty orne kl. lVa o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych); – grunty orne kl. V o pow. [...] ha fizycznych ([...] ha przeliczeniowych). Wójt uzasadniając decyzję wskazał, że wysokość podatku ustalił na podstawie informacji oraz danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Powołał się również na prawomocne (od 13 kwietnia 2018 r.) orzeczenia SR [...] w P. z 10 lipca 2017 r., [...] w sprawie przysądzenia własności nieruchomości położonej w K. (stanowiącej działkę nr [...]). Pismem z 23 października 2018 r. skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. Zdaniem skarżącej przed jej wydaniem Wójt winien wezwać strony do zapoznania się z zebranym materiałem ponieważ nie tylko ona jest stroną postępowania. Cały czas trwa procedura odwoławcza, czego nie uwzględniono. Zdaniem skarżącej kwestia zmiany właścicieli nieruchomości wymaga właściwej i wnikliwej analizy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzja z 30 listopada 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że 13 kwietnia 2018 r. uprawomocniło się postanowienie SR [...] w P. z 10 lipca 2017 r., [...] w sprawie przysądzenia własności nieruchomości położonej w K. (stanowiącej działkę nr [...]) o pow. [...] ha. Orzeczenie to ma charakter konstytutywny i stanowi dla nabywcy tytuł własności. Powołując się na art. 6a ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm. – dalej: "P.rol.") wskazało, że obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek, a podatek za okres, w którym istniał obowiązek podatkowy ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których ten obowiązek istniał. Na mocy art. 6a ust. 5 P.rol., podatnik będący osobą fizyczną powinien zawiadomić organ podatkowy o fakcie wygaśnięcia obowiązku podatkowego składając odpowiednią informację o gruntach w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany. Skarżąca nie złożyła korekty informacji z uwagi na co z urzędu wszczęto postępowanie w sprawie zmiany wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Skarżąca w piśmie które do organu wpłynęło 17 września 2018 r. ustosunkowała się do zebranego materiału dowodowego. Z uwagi na powyższe Kolegium nie zgodziło się z zarzutem pozbawienia możliwości wypowiedzenia się skarżącej w sprawie. Wskazało również, że Wójt zdawał sobie sprawę ze skomplikowanego charakteru postępowania w zakresie przysądzenia własności. Nie jest jednak uprawniony do kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądów, które winien uwzględniać wydając decyzje. Pismem z 04 lutego 2019 r. skarżąca wniosła skargę od omówionej powyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. W uzasadnieniu skargi opisała okoliczności związane z egzekucją z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rację w przedstawionym powyżej sporze sąd przyznał organom podatkowym. Z bezspornych okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że Sąd Rejonowy [...] w P. postanowieniem z 10 lipca 2017 r., [...] przysądził A. A. oraz B. B. własności nieruchomości położonej w K. (stanowiącej działkę nr [...]) oraz zobowiązał skarżącą do wydania nieruchomości wskazanym powyżej nabywcą. Powołane orzeczenie jest prawomocne począwszy od 13 kwietnia 2018 r. W kontekście powołanego postanowienia sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 999 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 1360 ze zm. – dalej: "K.p.c."), prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Zgodnie zaś z art. 999 § 2 K.p.c. , od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu. W doktrynie na tle przytoczonych przepisów wskazuje się, że prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności wywołuje wiele skutków materialnoprawnych. Przede wszystkim przenosi własność nieruchomości na nabywcę, a ponadto powoduje: 1) przejście na nabywcę pożytków naturalnych i cywilnych z nieruchomości (...), 2) przejście na nabywcę obowiązku ponoszenia powtarzających się danin publicznych przypadających z nieruchomości; świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia lub po tym dniu [T. Ereciński i H. Pietrzkowski. art. 999. w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom V. Postępowanie egzekucyjne, wyd. V. Wolters Kluwer, 2016]. Zaznaczyć jednocześnie należy, że reguły ponoszenia podatku rolnego w razie zmiany właściciela opodatkowanej nieruchomości zostały określone m. in. w art. 6a ust. 2 P.rol. stanowiącym lex specialis względem art. 999 § 2 K.p.c. Zgodnie z art. 6a ust. 2 P.rol., obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Sąd stwierdza, że nie może budzić wątpliwości, że z dniem uprawomocnienia się postanowienia SR [...] w P. z 10 lipca 2017 r., [...], tj. z dniem 13 kwietnia 2018 r. skarżąca przestała być właścicielem nieruchomości położonej w K. (stanowiącej działkę nr [...]). We wskazanej ostatnio dacie przestała również istnieć okoliczności uzasadniająca ponoszenie przez skarżącą ciężaru podatku rolnego od wskazanej nieruchomości. Z uwagi na powyższe zgodnie z art. 6a ust. 2 P.rol. z końcem kwietnia 2018 r. doszło do wygaśnięcia obowiązku podatkowego skarżącej z tytułu bycia właścicielem spornej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ podatkowy prawidłowo wydał decyzję o zmniejszeniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącej za 2018 r. Odnosząc się do zarzutów skargi sąd stwierdza , że nie odnoszą się one do treści wskazanych w niniejszej sprawie decyzji podatkowych. W kontekście opisanych przez skarżącą okoliczności w prowadzonym względem niej postępowaniom egzekucyjnym sąd wskazuje, że nie mają one w żadnej mierze wpływu na treść rozstrzygnięć podatkowych. Organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości nie są uprawnione do kwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć sądów skutkujących przeniesieniem prawa własności. Z uwagi na powyższe zamierzonego skutku nie mogą wywrzeć zarzuty skarżącej zawarte w piśmie procesowym z 20 maja 2019 r. nieprzedstawienia przez organ wszystkich dowodów oraz niewyjaśnienia sprawy z komornikiem. Wbrew twierdzeniom skarżącej zebrany w sprawie materiał jest kompletny i pozwalający na ustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Organ podatkowy nie jest podmiotem uprawnionym do oceny prawidłowości prowadzonego przez komornika sądowego postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo sąd wskazuje, że zgodnie z art. 6a ust. 5 P.rol., osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 10, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 4. Mając na uwadze przytoczony przepis stwierdza, że skarżąca była zobowiązana w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się wskazanego powyżej postanowienia o przysądzeniu własności do złożenia organowi pierwszej instancji informacji o gruntach uwzględniającej zmiany wynikające z uprawomocnienia się wskazanego postanowienia. Niewywiązanie się przez skarżącą z tego obowiązku uzasadniało wydanie przez Wójta Gminy C. postanowienia z 21 sierpnia 2018 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie zmiany wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oraz wydanie decyzji. Podsumowując powyższe rozważania sąd stwierdza, że w sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy pozwalający na wydanie decyzji. Zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są wynikiem prawidłowego zastosowania przepisów Prawa rolnego. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło