I SA/Po 1612/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-01-08

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej stały dochód, który jest wyższy od najniższego wynagrodzenia, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, mimo że wnioskodawczyni wskazuje na trudną sytuację finansową związaną z rozwodem i podziałem majątku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżąca osiąga stały miesięczny dochód wyższy od najniższego wynagrodzenia, co czyni jej argumentację o braku środków finansowych niewiarygodną. Prawo pomocy nie może być traktowane jako forma kredytu państwa, a wnioskodawczyni powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca Ł.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003r. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację finansową wynikającą z rozwodu, braku możliwości korzystania ze wspólnego majątku i długów. Złożyła również szczegółowe oświadczenia dotyczące swoich dochodów, kosztów utrzymania, posiadanych nieruchomości i samochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003r. postanawia oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca Ł.S., reprezentowana przez doradcę podatkowego L.W., złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest po rozwodzie i posiada udziały w majątku wspólnym, ale z nich nie może korzystać, ponieważ były współmałżonek nie chce dokonać dobrowolnego podziału majątku. Dług powstał w prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ egzekucyjny nie chciał przystąpić do egzekucji ze wspólnego majątku, dlatego dzisiaj skarżąca ma kłopoty finansowe, a dług byłego męża został spłacony z konta firmy w [...] zaległości podatkowej, poprzez blokadę konta.. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazała, że posiada [...] udziału w budynku w budowie od [...] w stanie surowym, [...] udziału w mieszkaniu o powierzchni [...], [...] udziałów w lokalu użytkowym. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowę o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych ani rachunków bankowych. Koszty utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz - opłaty z tytułu eksploatacji i mediów (wspólnota mieszkaniowa) w tym woda + wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej [...], energia elektryczna [...], gaz [...], telefon stacjonarny i internet [...], telefon komórkowy [...], abonament RTV [...], telewizja kablowa [...], koszty leczenia [...], pożyczka z [...] [...] + [...] = [...], rata miesięczna [...] (remont mieszkania) umowa z dnia [...], ostatnia rata [...], pożyczka z [...] bez oprocentowania, pobrana w kwocie [...] ze spłatą do [...], rata miesięczna [...]. Skarżąca oświadczyła, że pożyczką z [...] spłaca zaległości podatkowe określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. Opłaciła również remont samochodu po kolizji spowodowanej przez byłego męża w kwocie ok. [...]. Skarżąca podała, że złożyła nowy wniosek do [...] o pożyczkę, którą otrzyma w [...] i którą przeznaczy na dalsze spłacenie zaległości podatkowej. Skarżąca oświadczyła, że posiada samochód osobowy marki F., rok prod. [...], wartość rynkowa wg cennika [...] na dzień [...] – [...]. Samochód zarejestrowany jest również na syna. Z samochodu obecnie skarżąca nie korzysta, ponieważ były mąż powymieniał zamki i kłódki na posesji. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów. Nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Nie wynajmuje mieszkania, w którym obecnie mieszka i nie ponosi żadnych dodatkowych dochodów. Nie ma również żadnych korzyści z posiadania majątku w [...] udziałów. Majątek nie został podzielony. O podział majątku do sądu nie wystąpiła, gdyż wiąże się to z dużymi kosztami, na które w obecnej chwili jej nie stać. Były mąż na dobrowolny podział majątku się nie zgadza. Utrudnia skarżącej korzystanie ze wspólnego majątku. Do pisma załączyła zeznanie podatkowe za [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód, który jest wyższy od najniższego wynagrodzenia. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należy wpis w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu, która w niniejszej sprawie wynosi [...]), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono również skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło