I SA/Po 1613/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-01-08
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej należy się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję ustalającą dochody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej należy się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponad połowy wpisu od skargi. Uzasadniono to tym, że choć skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, osiąga stały dochód, który jest wyższy od najniższego wynagrodzenia, a prawo pomocy nie może być traktowane jako forma kredytu państwa. Zredukowanie wpisu do kwoty stanowiącej połowę należności jest adekwatne do jej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżąca Ł.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. Skarżąca podała, że jest po rozwodzie, posiada udziały w majątku wspólnym, ale z nich nie może korzystać, ma długi powstałe w działalności gospodarczej byłego męża, a jej dochody są niskie. Złożyła szczegółowe oświadczenie o swoich dochodach, kosztach utrzymania i posiadanych składnikach majątkowych. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponad połowy wpisu od skargi. 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie powyżej 1/2 wpisu od skargi, 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Wobec tego skarżąca Ł.S., reprezentowana przez doradcę podatkowego L.W., złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest po rozwodzie i posiada udziały w majątku wspólnym, ale z nich nie może korzystać, ponieważ były współmałżonek nie chce dokonać dobrowolnego podziału majątku. Dług powstał w prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ egzekucyjny nie chciał przystąpić do egzekucji ze wspólnego majątku, dlatego dzisiaj skarżąca ma kłopoty finansowe, a dług byłego męża został spłacony z konta firmy w [....] zaległości podatkowej, poprzez blokadę konta.. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazała, że posiada [...] udziału w budynku w budowie od [...] w stanie surowym, [...] udziału w mieszkaniu o powierzchni [...], [...] udziałów w lokalu użytkowym. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowę o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...].
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych ani rachunków bankowych. Koszty utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz - opłaty z tytułu eksploatacji i mediów (wspólnota mieszkaniowa) w tym woda + wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej [...], energia elektryczna [...], gaz [...], telefon stacjonarny i internet [...], telefon komórkowy [...], abonament RTV [...], telewizja kablowa [...], koszty leczenia [...], pożyczka z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych [...] + [...] = [...], rata miesięczna [...] (remont mieszkania) umowa z dnia [...], ostatnia rata [...], pożyczka z [...] bez oprocentowania, pobrana w kwocie [...] ze spłatą do [...], rata miesięczna [...]. Skarżąca oświadczyła, że pożyczką z [...] spłaca zaległości podatkowe określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]. Opłaciła również remont samochodu po kolizji spowodowanej przez byłego męża w kwocie ok. [...]. Skarżąca podała, że złożyła nowy wniosek do [...] o pożyczkę, którą otrzyma w [...] i którą przeznaczy na dalsze spłacenie zaległości podatkowej. Skarżąca oświadczyła, że posiada samochód osobowy marki F., rok prod. [...], wartość rynkowa wg cennika [...] na dzień [...] – [...]. Samochód zarejestrowany jest również na syna. Z samochodu obecnie skarżąca nie korzysta, ponieważ były mąż powymieniał zamki i kłódki na posesji. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów. Nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Nie wynajmuje mieszkania, w którym obecnie mieszka i nie ponosi żadnych dodatkowych dochodów. Nie ma również żadnych korzyści z posiadania majątku w [...] udziałów. Majątek nie został podzielony. O podział majątku do sądu nie wystąpiła, gdyż wiąże się to z dużymi kosztami, na które w obecnej chwili jej nie stać. Były mąż na dobrowolny podział majątku się nie zgadza. Utrudnia skarżącej korzystanie ze wspólnego majątku.
Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie skarżącej od [...] wpisu od skargi.
Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód, który jest wyższy od najniższego wynagrodzenia. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącej. Skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należy wpis w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.
Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło