I SA/Po 1616/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2006r. postanawia: oddalić wniosek. I-N. Mielcarek Wpis w sprawie wynosi [...]. Wobec tego D.B. złożył wniosek sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na długą chorobę spowodowaną wypadkiem (poważne złamanie nogi) utracił płynność finansową. Przerwa w funkcjonowaniu zawodowym wynosiła [...] rok. Spowodowało to szereg zadłużeń. W chwili obecnej spłaca wiele wierzytelności, które w znacznym stopniu wpływają na jego kondycję finansową i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Każde obciążenie finansowe wpływa na zwiększenie jego zadłużenia i utrudnia powrót do normalnego funkcjonowania w biznesie. Ponadto ZUS, pomimo wygrania sprawy w Sądzie, nie wypłaca odszkodowań wypadkowych. Wszystkie te czynności sprawiają, że każde obciążenie finansowe jest dla niego bardzo istotne. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Posiada dom o powierzchni [...] m2 na działce gruntu o powierzchni [...] m2. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Rodzice skarżącego byli dotychczas na jego utrzymaniu ze względu na niskie świadczenia emerytalne, wysoki stopień inwalidztwa i związane z tym wysokie koszty zakupu lekarstw i środków przeciwbólowych. Skarżący wskazał, że nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego lecz ich utrzymuje i ponosi opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, podatki od nieruchomości. Podał, że posiada samochód osobowy marki [...], rok prod. [...] i motocykl [...] w leasingu. Łączna rata miesięczna leasingu wynosi [...]. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około [...] miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jego dochód za rok [...] wyniósł [...]. Natomiast dochód ojca z tytułu renty inwalidzkiej wynosi [...], zaś jego matki [...]. Skarżący podał, że posiada wierzytelność w kwocie [...] + odsetki i koszty sądowe. Jednakże nie może uzyskać w Sądzie klauzuli wykonalności i nie może zlecić windykacji. Ma również zadłużenie w koncie bankowym w kwocie [...] (spłata do [...]), oraz że na podstawie ugody sądowej zobowiązany jest do spłaty zadłużenie w ratach półrocznych w wysokości [...] w terminie do [...]. Na wezwanie z dnia [...] D.B. w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że pomimo faktu, iż łoży na utrzymanie domu, rodzice nie wyrazili zgody na udostępnienie ich prywatnych danych. Rodzice skarżącego stanowią niezależną rodzinę, samodzielnie się żywią. Skarżący uzyskał jedynie od matki informację, w jakiej wysokości ona i jej mąż otrzymują rentę. Wnioskodawca podał, że pomaga rodzicom w utrzymaniu domu, jego pomoc finansowa wynika między innymi z umowy darowizny gospodarstwa rolnego. Oboje rodzice utrzymują się z renty inwalidzkiej, są to osoby starsze, schorowane, w związku z czym znaczną część swoich pieniędzy przeznaczają na lekarstwa. Z uwagi na niskie dochody nie byliby w stanie samodzielnie pokryć części swoich rachunków. Dom został przepisany na skarżącego pod warunkiem pokrywania kosztów związanych z jego utrzymaniem. W związku z nałożonymi na niego obowiązkami wywiązuje się z nich pokrywając koszty za energię, podatek od nieruchomości, odpady, opał, ubezpieczenie mieszkania, remonty itp. Skarżący podał, że koszty utrzymania wynoszą: opał - okres zimowy [...], energia elektryczna za 2 miesiące [...], gaz za 1 miesiąc [...], wyżywienie na 1 miesiąc tylko dla skarżącego [...], koszty leczenia od [...] do [,...], podatek od nieruchomości za 3 miesiące [...], ubezpieczenie mieszkania za 1 rok [...], odpady [...], telefony komórkowe - do prowadzenia działalności od [...] do [...], raty kredytów - rata leasingowa w wysokości [...] za samochód, [...] ubezpieczenie, rata leasingowa w wysokości [...] za motor. Zobowiązanie skarżącego wobec dostawcy towarów firmy A. System Sp. z o.o. ul. S. [...], K. na podstawie ugody sądowej - kwoty zapłacone w [...].: 1 rata [...] - [...], 2 rata do [...] - [...], 3 rata do [...] - [...]. Pozostałe kwoty do zapłaty w [...]: 4 rata do [...] - [...], 5 rata do [...] - [...]. Skarżący wskazał, że posiada samochód osobowy marki [...], rok prod. [...], wartość rynkowa [...], rata leasingowa [...] (umowa leasingu zawarta od [...] do [...]), ubezpieczenie samochodu - miesięczny koszt [...], motor marki [...], rok produkcji [...], wartość rynkowa [...], rata leasingowa [...], motor marki [...], rok produkcji [...], wartość rynkowa [...]. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów oraz nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył zaświadczenie z [...] z dnia [...], z którego wynika, że saldo na rachunku skarżącego na dzień [...] wynosi [...], wyciąg z [...] w P. przy ul. G. [...], z którego wynika, że saldo końcowe na dzień [...] na rachunku bankowym skarżącego wynosi [...]. Załączył także kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i na podstawie art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 1) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy, zwana również prawem ubogich, ma charakter wyjątkowy. Należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, a zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego to nie wynika. D.B. oświadczył bowiem, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania, po przeliczeniu wydatków na jeden miesiąc, w wysokości około [...]. Oznacza to, że skarżący musi dysponować przynajmniej taką kwotą, aby opłacić w.w wydatki. Ponadto na uwagę skarżącego zasługuje fakt, iż do dnia [...] wpłacił na podstawie zawartej ugody sądowej swojemu dostawcy kwotę [...], co oznacza, że musiał z uzyskanego dochodu wygenerować w.w kwotę na zaspokojenie wierzytelności, ewentualnie, że posiadał oszczędności, z których uiścił w.w kwotę swojemu wierzycielowi. Zatem skarżący w pierwszej kolejności zaspokoił należności o charakterze cywilnoprawnym. Ponadto skarżący wskazał, że użytkuje w leasingu samochód osobowy marki [...] i motor marki [...], posiada również drugi motor marki [...] o wartości rynkowej [...], który również może być źródłem finansowania wpisu od skargi. Z przedłożonych przez skarżącego zaświadczeń z banku i z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący w okresie od doręczenia wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy do dnia [...] dysponował kwotą [...], którą mógł przeznaczyć na wpis od skargi. Ponadto należy zauważyć, że skarżący powinien był poczynić wpierw oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie wpisu od skargi, mógł ubiegać się o taką pomoc. W niniejszej sprawie istotne jest również to, że skarżący powinien był się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to on zainicjował postępowanie - wniosek z dnia [...] o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za [...], a następnie postępowanie sądowoadministracyjne. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że D.B. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/VMielcarek