I SA/Po 1619/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-12-18

Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Włodzimierz Zygmont, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany umorzyć postępowanie egzekucyjne, jeśli strona skarżąca nie sprecyzowała przesłanek umorzenia, a jedynie powołała się na trudną sytuację finansową i możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła konkretnych przesłanek uzasadniających umorzenie zgodnie z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołanie się na trudną sytuację finansową lub możliwość kompensaty zobowiązań, bez wskazania konkretnych podstaw prawnych, nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu podatku od towarów i usług, powołując się na trudną sytuację finansową i możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań na podstawie prawomocnego wyroku. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę. I SA/Po 1619/15 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr: [...] odmówił [...] ( dalej: strona, skarżący) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr: [...]. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wskazał, że działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego [...], na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr: [...], obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za 12/2014. W celu wyegzekwowania zaległości objętej powyższym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Niniejsze zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu (wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego) dnia [...] lutego 2015 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności - dnia [...] lutego 2015 r. Dnia [...] lutego 2015 r. wpłynęło do organu egzekucyjnego pismo [...] skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu zawierające skargę na ww. czynność egzekucyjną wraz z wnioskiem o uchylenie ww. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przesłał powyższe pismo zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu zawiadomił stronę, iż jest właściwy do rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną. Natomiast w pozostałym zakresie tj. "uchylenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", po doprecyzowaniu żądania, zobowiązany winien wnieść odrębne podanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr: [...] organ oddalił skargę [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. doprecyzowanym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...],- iż przedmiotem wniosku jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. [...] pismem z dnia 11 maja 2015 r. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany stwierdził, iż Prokurator Rejonowy w [...] swym bezprawnym działaniem doprowadził do zamknięcia jego firmy, co spowodowało utratę płynności finansowej przez stronę. Ponadto, strona wskazała, że organ egzekucyjny jest w posiadaniu prawomocnego wyroku, na podstawie którego istnieje możliwość skompensowania wzajemnych zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone zostały w art. 59 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1996 r. ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. dalej "u.p.e.a.").Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. stanowi kiedy umarza się postępowanie egzekucyjne, natomiast w art. 59 § 2 u.p.e.a. stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W rozpatrywanej sprawie zobowiązany złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr: [...], wskazując w jego uzasadnieniu, na trudną sytuację finansową oraz możliwość skompensowania wzajemnych zobowiązań na podstawie prawomocnego wyroku. Pomimo wezwania przez organ egzekucyjny do sprecyzowania żądania, strona nie wyjaśniła jakie, w jego ocenie wystąpiły przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po zapoznaniu się z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz po analizie zebranego materiału dowodowego nie stwierdził w wydanym rozstrzygnięciu żadnych uchybień prawnych ani wystąpienia przesłanek do umorzenia przedmiotowego, postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia zobowiązanego, zawartego w zażaleniu z dnia [...] maja 2015 r., że istnieje możliwość kompensaty wzajemnych zobowiązań na podstawie prawomocnego wyroku, organ zauważył, iż w sprawie [...] jedynie w dniu [...] maja 2005 r. zapadł prawomocny wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 727/03, na mocy którego Sąd zasądził od tutejszego organu na rzecz strony kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza kwota została zwrócona dnia [...] października 2005 r. na konto strony w Banku [...] we [...]. O powyższym zobowiązany został poinformowany m. in. w piśmie nr: [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. W świetle powyższego powołanie się na prawomocny wyrok WSA w Poznaniu i trudną sytuacje finansową nie ma wpływu na toczące się postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzone w oparciu o art. 59 u.p.e.a. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. [...] wniósł skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja finansowa powstała, niezależnie od niego, twierdząc, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] doprowadził nieprawnym działaniem do zamknięcia jego firmy. W ocenie skarżącego jego interes prawny został naruszony w wyniku nie wykonania podstawowych obowiązków urzędniczych. Urząd Skarbowy jest w posiadaniu prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z klauzulą prawomocności, które zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II FZ 1866/14) wskazuje, iż wyroki z klauzulą prawomocności są ostateczne. Na podstawie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwoty obejmujące w/w zajęciu mogą być kompensowane na podstawie wzajemnych wobec siebie zobowiązań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są wymienione przez ustawodawcę w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. Z literalnego brzmienia powyższych norm wynika, że wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast zaistnienie okoliczności wymienionej w § 2 może, lecz nie musi, skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Sąd zauważa, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Umorzenie następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Przeszkody takie mogą wystąpić w każdym stadium postępowania egzekucyjnego, a więc zarówno przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, w jej toku, jak i po zakończeniu egzekucji. Stosownie do art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto w myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z literalnego brzmienia powyższych norm wynika, że wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w § 1 obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast zaistnienie okoliczności wymienionej w § 2 może, lecz nie musi, skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie [...] wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr: [...], obejmującego należności z tytułu podatku od towarów i usług za 12/2014. Zobowiązany nie wskazał natomiast, jakie w jego ocenie, wystąpiły przesłanki do umorzenia tegoż postępowania. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po zapoznaniu się z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz po analizie zebranego materiału dowodowego nie stwierdził w wydanym rozstrzygnięciu żadnych uchybień prawnych ani wystąpienia przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do kwestii kompensaty zobowiązanemu należności orzeczonych wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Sąd podnosi, że w dniu 10 maja 2005 r. zapadł jeden prawomocny wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt. I SA/Po 727/03, na mocy którego Sąd zasądził od organu na rzecz [...] kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Niniejsza kwota została zwrócona w dniu [...] października 2005 r. na konto strony w Banku [...] we [...]. Na dzień dzisiejszy, był to jedyny wyrok WSA w Poznaniu zasądzający należność dla [...]. Wobec powyższego, nie ma podstaw do zwrotu zobowiązanemu innych należności ani od organu egzekucyjnego, ani od organu nadzoru. Nawiązując zaś do postanowienia NSA z dnia 02 grudnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1866/14, powołanego przez stronę w skardze Sąd wskazuje, iż w przedmiotowym orzeczeniu NSA oddalił zażalenie małżonków [...] na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt I SA/Po 339/13 w przedmiocie przyznania pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi małżonków [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2013, w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W świetle powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, zasadnie po analizie zebranego materiału dowodowego nie stwierdził w wydanym rozstrzygnięciu żadnych uchybień prawnych ani wystąpienia przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło