I SA/Po 162/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. IS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest na utrzymaniu męża i nie posiada dochodów. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z córką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Również osoby pozostające ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy IS w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają lokat bankowych. Podała, że jeżeli istnieje taka możliwość podejmuje prace sezonowe, przeważnie za granicą, lecz teraz jest bardzo ciężko o dobrą pracę. Wskazała, że korzysta z pomocy opieki społecznej i otrzymuje na córkę zasiłek rodzinny w wysokości [...] miesięcznie. Skarżąca mieszka u rodziców męża. Wskazała, że ponoszą miesięczne koszty w wysokości [...], przy czym [...]. Oświadczyła, że środki pieniężne na opłaty, raty kredytu oraz wydatki ponoszą ze sprzedaży towarów. Samochód, który posiadają, również jest towarem handlowym, jest to S, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...], pod zastaw w.w samochodu zaciągnięty został kredyt. Skarżąca oświadczyła, że nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, ponieważ przez kilka lat była zarejestrowana i nie otrzymała oferty pracy. Do wniosku załączyła wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], kserokopie umów kredytowych, kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...]. Następnie pismem z dnia [...] przedłożyła kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że ona nie uzyskała żadnego przychodu i dochodu, natomiast jej mąż uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i uzyskał dochód w wysokości [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że mąż odnotowuje z tytułu sprzedaży towarów handlowych następujące obroty: - za miesiąc [...], - za miesiąc [...], - za miesiąc [...], - za miesiąc [...]. Do pisma załączyła kserokopie deklaracji VAT-7 za miesiące [...] oraz podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za w.w miesiące. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz złożone przez skarżącą oświadczenia stwierdzić należy, że skarżąca jest w stanie choć w części uiścić koszty sadowe i dlatego zwolniono ją od wpisu od skargi powyżej [...]. Wnioskodawczyni wprawdzie nie uzyskuje żadnych dochodów, jednakże pozostaje na utrzymaniu męża, który prowadzi własną działalność gospodarczą. Małżonek z prowadzonej działalności gospodarczej utrzymuje rodzinę i przeznacza kwotę w wysokości ok. [...] na spłatę kredytów. Jednakże spłata zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym (w tym przypadku kredytów bankowych) nie determinuje do zwolnienia skarżącej w całości od kosztów sądowych i przerzucenia obowiązku ponoszenia kosztów postępowania prowadzonego w jej indywidualnej sprawie na ogół podatników. W tym miejscu zauważyć należy, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargi i tak w przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi [...], w sprawie o sygn. akt [...], natomiast w sprawie o sygn. akt [...]. Zatem łącznie skarżąca musiałaby uiścić wpisy od skarg w wysokości [...]. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżąca nie była w stanie ponieść tych kosztów będzie mogła ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.