I SA/Po 1627/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-03-13

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Gabriela Gorzan, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego jest zasadne, gdy zobowiązany nie posiada majątku, a doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nastąpiło wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego było zasadne, ponieważ zobowiązany nie posiadał majątku, z którego można by uzyskać kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne, co stanowi podstawę do umorzenia na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, sąd stwierdził, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia, potwierdzone zwrotnym potwierdzeniem odbioru, skutkuje wszczęciem egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 tej ustawy. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego ustalono na podstawie ostatniego znanego adresu zobowiązanego i rozporządzenia Ministra Finansów.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (wierzyciel) wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec majątku D. S. Wierzyciel zarzucił, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte z powodu braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania zobowiązanego. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, wskazując na brak majątku zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Gabriela Gorzan as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ K.Pawlicki /-/ J.Małecki /-/ G.Gorzan ISA/Po 1627/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego D. S. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie umorzono w oparciu o protokół o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...]. Z uzyskanych informacji wynika, że pod wskazanym w tytule wykonawczym adresem zobowiązany nie mieszka i nie posiada składników majątkowych. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Zdaniem wierzyciela w sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i tym samym brak podstaw do umorzenie egzekucji. Podstawą do takiego stwierdzenia jest brak w aktach egzekucyjnych potwierdzenia przez zobowiązanego odbioru odpisu tytułu wykonawczego, co powinno nastąpić zgodnie z treścią art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej. Ponadto z treści protokołu z dnia [...] oraz innych informacji wynika, że zobowiązany w dniu wskazanym jako dzień doręczenia odpisu nie mieszkał i nie był zameldowany pod wskazanym adresem. Jednocześnie w sprawie nie dokonano ustaleń w przedmiocie miejsca zamieszkania zobowiązanego, co nasuwa wątpliwość, czy organ egzekucyjny- Naczelnik Urzędu Skarbowego, był organem właściwym miejscowo do wydania przedmiotowego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny próbował wszcząć postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie wynagrodzenia zobowiązanego, przesyłając na podstawie art. 72 § 1 ustawy egzekucyjnej zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] do pracodawcy B P -A. Próba ta okazała się jednakże nieskuteczna, z uwagi na fakt, iż zobowiązany z dniem [...] wypowiedział umowę o pracę za porozumieniem stron i nie jest już pracownikiem w/w przedsiębiorstwa Zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia. Wraz z zawiadomieniem przesłany został także na adres wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym odpis tego tytułu. Artykuł 72 § 4 ustawy egzekucyjnej nakłada bowiem na organ egzekucyjny obowiązek doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu praw majątkowych, o ile wcześniej nie został doręczony w wyniku uprzednio podjętych czynności egzekucyjnych. W rozpatrywanym przypadku, z uwagi na nieskuteczną próbę zajęcia wynagrodzenia, za moment wszczęcia egzekucji należy więc uznać doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego przesłanego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia. Doręczenie odpisu tytułu nastąpiło w dniu [...]. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym przypadku nie może być żadnych wątpliwości w kwestii wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego. W skardze z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, któremu zarzucił naruszenia art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącego podjęte przez organ egzekucyjny działania nie dawały podstaw do umorzenia egzekucji administracyjnej. W aktach brak potwierdzenia odbioru przez zobowiązanego odpisu tytułu wykonawczego, a ponadto z akt tych wynika, że zobowiązany nie mieszkał i nie był zameldowany pod wskazanym adresem. Brak skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego skutkuje tym, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponadto nie dokonano żadnych ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania zobowiązanego, co nasuwa wątpliwości, czy organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego był organem właściwym miejscowo. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny ważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami i skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazał się bezzasadna. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie z poniższych powodów: - po pierwsze - umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło zgodnie z treścią art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji. Wskazany przepis stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organy w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć powołały się na ustalenia zawarte w protokole o stanie majątkowym zobowiązanego z dnia [...] ( k. [...] akt administracyjnych). Z protokołu wynika, że zobowiązany nie mieszka pod adresem wskazanym przez wierzyciela i nie posiada tam żadnych składników majątkowych. Skoro więc nie ma majątku, z którego można by uzyskać jakiekolwiek kwoty, a tym bardziej kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne, prawidłowy był wniosek organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Należy w tym miejscu zauważyć, że wierzyciel nie kwestionował na żadnym etapie postępowania samych ustaleń dotyczących braku majątku zobowiązanego. - po drugie - bezpodstawnym jest zarzut skargi dotyczący niedoręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W aktach administracyjnych znajdują się dwa zawiadomienia zajęciu prawa majątkowego: pierwsze z dnia [...] (k.[...]), drugie – z dnia [...] (k.[...]). W oby zawiadomieniach wskazano, że dotyczą one zobowiązań pieniężnych objętych tytułem wykonawczym o numerze [...]. W pouczeniu zawiadomień zawarto informację, że zobowiązanemu przesyła się odpis zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, a ponadto – w przypadku, gdy uprzednio nie doręczono odpisów tytułów wykonawczych - przesyła się, jako załącznik, odpis tych tytułów. Tak więc należy przyjąć, że skoro w/w tytułu wykonawczego nie doręczył wierzyciel, to uczynił to organ egzekucyjny w dniu [...]. Stosowne zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki , które dołączono do zawiadomienie z [...] zawiera datę i podpis "D S". Wierzyciel na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego nie podważył powyższych ustaleń. W tej sytuacji, skoro zobowiązanemu doręczono zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego, to należy w ślad za treścią art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyjąć, że z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wszczęta została egzekucja administracyjna. - po trzecie- nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że postępowanie w sprawie wszczął organ niewłaściwy miejscowo. Jak już na to wskazano wcześniej, i co nie było kwestionowane przez wierzyciela, korespondencję do zobowiązanego kierowano na adres wskazany w tytule wykonawczym. Następnie organ egzekucyjny podjął szereg działań mających na celu ustalenie faktycznego miejsca pobytu zobowiązanego. W aktach administracyjnych znajdują się pisma kierowane do wielu organów i instytucji, które potwierdzają starania organu egzekucyjnego w tym zakresie ( k. [...]). Nie dały one oczekiwanego rezultatu, ale nie może to być podstawą do zarzutu, iż organ nie próbował ustalić miejsca pobytu zobowiązanego. Jednocześnie skoro wierzyciel jako ostatni adres pobytu zobowiązanego wskazał S, woj. w, to organem właściwym do wszczęcia egzekucji był Naczelnik Urzędu Skarbowego. O powyższym świadczy treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych ( Dz.U. Nr 209, poz. 2027 ze zm.), które w załączniku nr [...] ustaliło m.in. siedzibę w/w organu oraz terytorialny zasięg działania, obejmujący również gminę S ( pozycja [...] załącznika). Nie ma więc podstaw do uznania, że egzekucję wszczął i prowadził organ niewłaściwy miejscowo. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/J. Małecki /-/G. Gorzan

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło