I SA/Po 1629/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy, po wznowieniu postępowania, uchyle- nia decyzji ostatecznej w podatku od spadków i darowizn o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński LF Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy , działając na podstawie art. 207 i 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej tegoż Urzędu z dnia [...] r. w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn. W uzasadnieniu decyzji podano, że z wnioskiem o zwrot podatku ustalonego decyzją z [...] r. zwrócił się do organu J. K. . Podstawą do wydania wymienionej decyzji był wynik przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dokonanego w związku z otwarciem i ogłoszeniem testamentu w dniu [...] czerwca 1990 r. sygn. akt Ns 43/90, na mocy którego jedynym spadkobiercą spadku po I. K. został J.K.. J. K. jako spadkobierca testamentowy nie odrzucił przyjęcia spadku w terminie sześciu miesięcy od dnia śmierci spadkodawcy, lecz wniósł o stwierdzenie nabycia spadku. Na podstawie złożonego zeznania podatkowego ustalono, że przedmiotem spadku po I. K. była zabudowana nieruchomość położona w P. o pow. [...] ha. Decyzja w sprawie ustalenia podatku została doręczona podatnikowi w dniu 23 lipca [...] r. Od w/w decyzji podatnik nie złożył odwołania. W dniu 26 stycznia 2001 r. wpłynęło do Urzędu postanowienie Sądu Rejonowego w Trzciance Roki Sądowe w Czarnkowie z dnia 17 kwietnia 1997 r., sygn. Ns 219/96 o stwierdzenie nabycia spadku po I. K. , z którego wynika, że spadek po w/w na podstawie testamentu z dnia [...] sierpnia 1988 r. nabył J. K. w całości, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w P. o pow. [...] ha, dla którego Sąd Rejonowy w Trzciance Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w Czarnkowie prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], dziedzicząca z mocy ustawy wnukowie: W.K. i T.K. po połowie. W/w postanowienie uprawomocniło się w dniu [...] czerwca 1998 r. Wymienione postanowienie potraktowano jako nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. Urząd Skarbowy wznowił postępowanie podatkowe w dniu [...] lutego 2002 r. Postanowienie doręczono w dniu 20 lutego [...] r. W wyniku analizy materiału i postępowania poprzedzającego wydanie i doręczenie decyzji z dnia [...] r. ustalającej podatek od spadków i darowizn stwierdzono, że od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat, co tym samym stanowi podstawę do odmowy jej uchylenia. Od decyzji Urzędu Skarbowego J. K. odwołał się do Izby Skarbowej . W odwołaniu stwierdził, że skoro nie jest on właścicielem przedmiotowego gospodarstwa rolnego, to zasadna jest zmiana decyzji Urzędu w sprawie podatku. Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że z uwagi na obowiązująca w Ordynacji podatkowej zasadę trwałości decyzji ostatecznych, które mogą być wzruszane tylko wskutek stwierdzenia ich nieważności bądź wznowienia postępowania, nie można było uchylić decyzji z [...] marca 2002 r. ponieważ od dnia doręczenia decyzji z 21lipca [...] r. minęło pięć lat. W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. K. stwierdził, że odmowa zwrotu uiszczonego podatku oznacza, że Urząd Skarbowy bezzasadnie wzbogacił się podwójnym podatkiem zapłaconym przez skarżącego oraz spadkobierców ustanowionych przez Sąd Rejonowy w Trzciance. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna, a zaskarżona nią decyzja jak i decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Organ I instancji nie mógł wydać innej decyzji ponieważ jednoznaczne brzmienie powoływanego przepisu art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie pozwala na inne rozwiązanie. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że od dnia doręczenia decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn upłynęło pięć lat. W tej sytuacji organ na podstawie w/w przepisu wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Istnienie tego przepisu podyktowane jest koniecznością zapewnienia pewności i stałości obrotu prawnego. Służy temu zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Formalna strona zasady trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzja ta obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję oparta na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji (por. Barbara Adamiak, [...] - "Ordynacja podatkowa. Komentarz". Wrocław 2003, str. 455-457). Jednocześnie podkreślić należy, że powyższa zasada w stanie prawnym obowiązującym w roku 2002 podlegała dodatkowo umocnieniu przez treść art. 245 § 1 pkt 2, który przewidywał 5-letni termin dopuszczalnego uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania. Określony w tym przepisie termin był jednak terminem prawa materialnego, a więc nieprzywracalnym (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2003 r., sygn. SA/Sz 1156/01, opubl. "Orzecznictwo NSA" z 2004 r., nr 1, poz. 24). Konsekwencją tej regulacji jest również brak w niej norm pozwalających na jakiekolwiek wydłużenie 5-letniego okresu, w którym może nastąpić uchylenie decyzji ostatecznej. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.). /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński LF