I SA/Po 165/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska(spr) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2005 r. sprawy ze skargi IS na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie ulgi z tytułu nauki zawodu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego z [...]. Nr [...], II. uchyla postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia, III. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska Drugi Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia [...]. m.inn., na podstawie art. 216, art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, odmówił uwzględnienia wniosku IS o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia uczennicy. W uzasadnieniu postanowienia w/w organ wskazał, że podatniczka złożyła w dniu [...] wniosek o przyznanie jej ulgi z tytułu wyszkolenia uczennicy, równocześnie wnosząc o przywrócenie jej terminu do wniesienia tego wniosku. Termin do złożenia wniosku o przyznanie ulgi uczniowskiej minął w dniu [...] czyli po upływie 1 miesiąca od daty złożenia egzaminu z praktycznej nauki zawodu przez uczennicę, co miało miejsce w dniu [...]. O fakcie tym podatniczka nie wiedziała, ponieważ ani szkoła, ani była uczennica nie powiadomiły jej o tym. Urząd Skarbowy uznając, że szkoła nie miała obowiązku informowania byłego pracodawcy ucznia o zdaniu przez niego egzaminu, a podatniczka sama nie interesowała się losem uczennicy, która odeszła do innego pracodawcy, odmówił przywrócenia IS uchybionego terminu. Na postanowienie to podatniczka wniosła zażalenie do Izby Skarbowej podnosząc w nim, że w dniu [...]złożyła do Urzędu Skarbowego wyjaśnienia do protokołu zapoznania jej z materiałami sprawy. W wyjaśnieniach tych wskazała, że o złożenie przez byłą uczennice egzaminu z praktycznej nauki zawodu nie wiedziała. Wszystkie dokumenty dotyczące nauki zawodu znajdują się w szkole, która ma powiadamiać o egzaminie ucznia jego byłego pracodawcę, tym bardziej, że nie ma on możliwości śledzenia co dzieje się z uczniem. O złożeniu egzaminu przez uczennicę podatniczka dowiedziała się od pracownika Urzędu Skarbowego, wobec czego uważa ona, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie ulgi uczniowskiej nastąpiło bez jej winy. Organ podatkowy II instancji, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Izba Skarbowa stanęła na stanowisku, że zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej podatnikowi należy przywrócić uchybiony termin jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: podatnik uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, podanie o przywrócenie terminu zostanie wniesione w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem podania dopełniono czynności, dla której był określony termin. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku IS spełniony został warunek drugi i trzeci. Podatniczka dowiedziała się o zdaniu egzaminu przez uczennice w dniu [...] Wniosek o przywrócenie terminu wniosła w wymaganym terminie tj. [...] jednakże nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Strona nie może przerzucać na szkołę skutków swoich zaniedbań organizacyjnych tym bardziej, że we własnym dobrze pojętym interesie powinna interesować się dalszym losem uczennicy. Zatem nie wykazanie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu stanowi negatywna przesłankę przywrócenia jej terminu do złożenia wniosku o ulgę uczniowską. W skardze na to postanowienie IS wnosi o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia I instancji jako wydanych z naruszeniem art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, mimo iż uprawdopodobniła ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu skargi w/w m.inn. podnosi, że o zdaniu egzaminu przez uczennicę dowiedziała się w toku rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Skarbowego w dniu [...]ustalając okres szkolenia uczennicy w zakładzie. Nigdy dotąd podatniczka sama nie musiała ustalać kiedy uczeń zdał egzamin ponieważ była o tym informowana przez CRS. Istotny jest również fakt, że między okresem zatrudnienia uczennicy w jej zakładzie a zdaniem egzaminu upłynęło kilka lat, w ciągu których była ona zatrudniona u kilku pracodawców, co utrudniało śledzenie jej losów. Faktycznie skarżąca mimo, że miała interes prawny i faktyczny by uzyskać informacje o złożeniu przez byłą uczennicę egzaminu, nie była w stanie zdobyć informacji w tym zakresie. Skarżąca powołuje się też na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia [...]., sygn. akt [...], że "uchybienie terminu może być poczytane za zawinione przez stronę jeżeli godziła się na nie, jakkolwiek mogła zapobiec". Skarżąca zaś nie godziła się na uchybienie terminu i nie mogła mu zapobiec. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Organy podatkowe uznały, że w świetle przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej brak podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia wniosku o ulgę uczniowską, o którym mowa w art. 27c ust. 14 ustawy z dnia [...] o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), bowiem nie uprawdopodobniła ona, że uchybienie tego terminu było przez nią niezawinione. Powołany przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie warunkuje przywrócenia podatnikowi uchybionego terminu od udowodnienia przez niego braku winy w tym zakresie stanowiąc, że organ podatkowy winien przywrócić wskazany termin, o ile podatnik uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie to należy więc rozpatrywać w aspekcie logicznego prawdopodobieństwa, że wskazana przez podatnika sytuacja jako powód uchybienia terminu po pierwsze istotnie miała miejsce, a po drugie miała negatywny wpływ na możliwość dochowania terminu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca stwierdza, że z przyczyn od niej niezależnych nie wiedziała o fakcie zdania przez jej byłą uczennicę egzaminu z praktycznej nauki zawodu. Informacje o tym zdarzeniu powzięła w toku rozmowy z pracownikiem Urzędu Skarbowego. Wyjaśnienie to wydaje się prawdopodobne tym bardziej, że podatniczka miała interes w uzyskaniu ulgi uczniowskiej i niezwłocznie po uzyskaniu wskazanej wyżej informacji podjęła działania zmierzające do zebrania dokumentacji niezbędnej dla udokumentowania wniosku o tę ulgę i następnie na trzeci dzień złożyła stosowny wniosek wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd nie podziela więc stanowiska wyrażonego zarówno w zaskarżonym postanowieniu jak i w postanowieniu organu I instancji. Izba Skarbowa zarzuca bowiem IS zaniedbania organizacyjne i niewskazanie braku winy. Zarówno pierwszy jak i drugi zarzut nie znajduje uzasadnienia. Fakt, że skarżąca nie wiedziała o tym, że jej była uczennica zdała egzamin z praktycznej nauki zawodu nie świadczy o jej "zaniedbaniach organizacyjnych", ale o nieprawidłowym przepływie informacji miedzy ZSZ, CRR i podmiotem szkolącym ucznia, co jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy skarżąca nie zatrudniała uczennicy w końcowym okresie nauki. Niezasadny jest także pogląd organu podatkowego II instancji, że skarżąca winna wykazać brak winy, skoro przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej - jak wyżej wspomniano - uzależnia przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia przez podatnika braku winy. Zauważyć także należy, że Izba Skarbowa nie dostrzegła, iż uzasadnienie wydanego przez organ I instancji postanowienia nie zawiera argumentów faktycznych uzasadniających w świetle art. 162 § 1 O.p. odmowę przywrócenia IS uchybionego terminu, a więc nie wyjaśnia dlaczego uznano, że podatniczka nie uprawdopodobniła braku winy co do uchybienia terminu do wniesienia wniosku. Z powyższych względów, podzielając także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym przez skarżącą wyroku z dnia [...]sygn. akt [...], skargę należało uznać za uzasadnioną. Wydane bowiem przez organy podatkowe obu instancji postanowienia nie odpowiadają przepisowi art. 162 § 2 O.p., zaś postanowienie Urzędu Skarbowego narusza także art. 210 § 4 O.p. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji należało uchylić. Wobec uchylenia postanowień odmawiających przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia wniosku o ulgę uczniowską, na podstawie art. 135 powołanej ustawy z 30.VIII.2002 r., należało także uchylić postanowienie Drugiego Urzędu Skarbowego w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku IS o przyznanie tej ulgi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/M.Skwierzyńska LF