I SA/Po 1651/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PN o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PN na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący PN, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podał, że jest zatrudniony w firmie A z wynagrodzeniem [...] brutto miesięcznie. Żona nie pracuje. Wnioskodawca podał, że wydatki i opłaty wynoszą: [...]. Skarżący podał, że syn dokłada się do gospodarstwa w kwocie [...] miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że pozostała kwota zostaje im na życie. Skarżący wyjaśnił, że OC za samochody płaci firma, gdyż wykorzystuje je do celów służbowych. Skarżący podał, że syn pracuje jako kierowca i jak jest w domu to przebywa w nim razem z wnukiem, t.j. ok. 1 tydzień w miesiącu. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Skarżący posiada dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] (ustanowiona hipoteka przez bank), nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, posiada samochód M, rok prod. [...], kupiony na kredyt, który został zajęty przez komornika oraz V rok prod. [...]. Skarżący podał, że żona nie posiada innego majątku i nie pracuje. Skarżący podał, że ma do spłaty kredyt hipoteczny, który został wymówiony przez bank oraz kredyt na samochód, który również został wymówiony. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont, lokat i kart kredytowych. Skarżący podał, że koszty utrzymania domu wynoszą: [...]. Skarżący podał, że syn prowadzi własne gospodarstwo domowe, pracuje jako kierowca zawodowy i większą część miesiąca spędza w trasach, dokłada się do kosztów mieszkania w kwocie [...] (obejmują również koszty pobytu wnuka w domu skarżącego). Skarżący uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. [...], żona nie pracuje. Skarżący z żoną posiadają kredyt hipoteczny, zobowiązania wobec ZUS, kredyt na samochód (wobec braku spłaty bank wypowiedział umowy kredytowe). Syn uzyskuje dochody z umowy o pracę w wysokości ok. [...], diety z tytułu podróży służbowych jako kierowca zawodowy przeznacza na wyżywienie. Syn skarżącego płaci alimenty na syna w wysokości [...]. Pojazdy skarżącego M z [...], wartość ok. [...], wykorzystywany jako pojazd służbowy w firmie A, umowa kredytu na zakup pojazdu została wypowiedziana przez bank, V – wartość rynkowa ok. [...], użyczony firmie A. Małżonka posiada samochód marki A z [...], wartość ok. [...]. Wnioskodawca podał, że jego syn jest stanu wolnego. Udziały w spółkach posiada żona skarżącego w spółce B ([...] udziałów o łącznej wartości [...]) i w spółce A (jako komandytariusz wartość udziałów [...]), nie uzyskuje dochodu z tego tytułu, dochód przeznaczany jest na rozwój spółki, m.in. zakup narzędzi i urządzeń. Skarżący podał, że jest członkiem zarządu w spółce B i nie pobiera z tego tytułu wynagrodzenia (brak dochodu w spółce albo niewielki dochód). Syn skarżącego posiada samochód osobowy marki B, wartość rynkowa [...], nie posiada innego majątku. Do pisma załączył informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...], zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za [...] złożonego przez małżonkę, wyciąg z księgi wieczystej, z którego wynika, że na nieruchomości ustanowiono hipotekę umowną kaucyjną na rzecz C, hipotekę przymusową na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pisma D z dnia [...] zawiadamiającego o zamiarze sprzedaży długu, pisma D z dnia [...] zawiadamiającego o zamiarze sprzedaży długu, pisma C z dnia [...] zawiadamiającego o zamiarze sprzedaży długu, wypisy z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące B oraz spółki A, zeznań o wysokości osiągniętego dochodu za [...] złożonych przez syna skarżącego. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej od dnia [...], natomiast jego żona nie prowadzi działalności gospodarczej od [...]. Wnioskodawca podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu użyczenia firmie A pojazdu marki M, bowiem spółka ponosi wszelkie koszty z tytułu opłat, napraw i utrzymania w.w pojazdu. Skarżący do pisma przedłożył wydruki z CEIDG, uchwałę zarządu nr [...] z dnia [...], z której wynika, że do czasu rozwoju A wstrzymuje się wszystkie wynagrodzenia i dywidendy na czas rozwoju t.j. [...] z możliwością przedłużenia terminu o [...]. Zyski należy przeznaczyć na zakup narzędzi i pojazdów dostawczych do wykonywania działalności. Skarżący do pisma załączył pismo z E z dnia [...] o wypowiedzeniu umowy o kartę kredytową, z C z dnia [...] o wypowiedzeniu umowy o kredyt bezpieczny, bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przez D w dniu [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego i z przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z synem. Skarżący uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...], żona nie uzyskuje dochodów, syn skarżącego uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...], z tego płaci alimenty na swoje dziecko w kwocie [...], otrzymuje również jako kierowca diety, które przeznacza na wyżywienie. Z oświadczeń skarżącego wynika, że z uzyskiwanych przez niego i jego syna dochodów ponoszą koszty miesięcznego utrzymania, w tym opłaty za media. Wnioskodawca posiada dom, nieruchomość obciążona jest hipoteką na rzecz banku oraz hipoteką przymusową na rzecz ZUS, kredyt hipoteczny został skarżącemu wypowiedziany, wypowiedziane również zostały przez banki inne kredyty, w tym kredyt na samochód oraz karta kredytowa. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą: [...] tytułem wpisu sądowego od skargi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto również pod uwagę okoliczność, że skarżący pismami z dnia [...] wniósł do tut. Sądu [...] skargi, przy czym w sprawie o sygn. akt [...] wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.