I SA/Po 1653/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-06
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Spółce jawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie wszystkich kosztów postępowania. Prawo pomocy nie jest formą kredytu państwa, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca musi wykazać swoją niewypłacalność w sposób wiarygodny, uwzględniając wszystkie koszty postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika.Stan faktyczny
Spółka jawna A złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka argumentowała brak środków finansowych ze względu na aresztowanie wspólnika, wypowiedzenie umów kredytowych, zajęcie majątku przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz brak prowadzenia ksiąg rachunkowych. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając spółkę od wpisu od skargi kasacyjnej ponad określoną kwotę, a w pozostałej części oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
1. Udzielono skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]; 2. Oddalono wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od maja do grudnia 2002r. postanawia: 1. udzielić skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek
Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę A sp.j. na decyzję Dyrektora Izby Celnej.
Wobec tego skarżąca A spółka jawna, reprezentowana przez doradcę podatkowego KŁ złożyła sporządzony w dniu [...]. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podała, że w okresie [...] J L był aresztowany w związku z prowadzonym dochodzeniem. Spowodowało to praktyczne zaprzestanie działalności zarówno firmy B J L, jak i A spółka jawna. Jeszcze przed aresztowaniem cały majątek spółki A jak i wspólników spółki był zastawiony w bankach kredytujących firmy B i A sp.j. Wszystkie umowy kredytowe zostały wypowiedziane po aresztowaniu J L i zaprzestaniu działalności przez B i A sp.j. W tym czasie Urząd Kontroli Skarbowej wszczął kontrole podatkowe w tych firmach. W związku z tym, jeszcze przed wydaniem decyzji cały majątek spółki jak i wspólników został zajęty zabezpieczony na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Obecnie ani spółka ani wspólnicy nie dysponują swoim majątkiem.
Skarżąca podała, że nie posiada żadnego kapitału zakładowego, majątku ani środków trwałych. Skarżąca podała, że stan rachunku bankowego prowadzonego w C na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...].
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca spółka w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że ze względu na przychód poniżej [...] nie prowadzi ksiąg rachunkowych i nie sporządza bilansu, rachunku zysku i strat oraz sprawozdań finansowych. Odpowiednie oświadczenia spółki w tym przedmiocie zostały złożone w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jedynym środkiem trwałym spółki jest inwestycja w obcym środku trwałym określona jako "plac komisu". Są to wydatki poniesione przez spółkę na utwardzenie placu, na którym około [...] lat temu skarżąca prowadziła komis handlowy. W praktyce nie ma to żadnej wartości handlowej. Skarżąca spółka praktyce nie prowadzi żadnej działalności i w związku z tym nie ponosi żadnych kosztów funkcjonowania. Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości na własność. Wspólnicy spółki natomiast posiadają nieruchomości, na których wpisano hipoteki przymusowe. Skarżąca spółka nigdy nie była właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości. Wnioskodawczyni nie spłaciła żadnego zadłużenia na rachunku bankowym w C. Stan środków wynosi [...]zł. Kwota [...] to stan zadłużenia (kapitał podstawowy). Do pisma załączono kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], wydruk ewidencji środków trwałych, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące [...], zawiadomienia o wpisaniu hipotek przymusowych na nieruchomościach należących do wspólników spółki.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zauważyć należy, że skarżąca spółka w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – doradcy podatkowego K Ł, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą m.in. wpis od skargi kasacyjnej w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu od skargi kasacyjnej), o zwolnienie od której ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie doradcy podatkowego, któremu pismem z dnia [...] J L udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania spółki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca spółka powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Ponadto należy zauważyć, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącej spółki, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, tym bardziej, że skarżąca spółka była przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. Świadczą o tym kwoty przychodów jakie uzyskała w [...]. Redukcja wysokości wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło