I SA/Po 1655/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi MS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi postanawia: 1. zwolnić MS od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla MS adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca MS pismem z dnia [...] wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję wskazaną w sentencji postanowienia. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, m.in., że została podstępnie wmanipulowana i oszukana przez P. S. w niniejszej sprawie. W [...] nie miała żadnej wiedzy na temat mafii paliwowej w kraju i spółek mafijnych. Wskazała, że w [...] nie było żadnych podstaw do złożenia wniosku o upadłość spółki. Decyzję UKS z [...] otrzymała do wiadomości w [...] i nie było żadnej możliwości odwołania się od niej. Skarżąca wskazała, że od blisko [...] lat nie ma nic wspólnego ze spółką i nie mogłaby nic w sprawie odwołania od decyzji UKS zrobić, ponieważ spółka ma Prezesa, który decyzję UKS otrzymał [...] od jej wydania. Wnioskodawczyni podała, że jest ofiarą mafii paliwowej. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem, matką i z [...]-letnią siostrą. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wnioskodawczyni podała, że osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają majątku. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu umowy zlecenia uzyskuje dochód netto w wysokości [...], ojciec z tytułu umowy o pracę na [...] etatu w wysokości [...] netto, matka i siostra nie pracują, są osobami bezrobotnymi. Skarżąca podała, że koszty za mieszkanie i opłaty wynoszą ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że ojciec nie posiada konta bankowego od blisko [...] lat od momentu likwidacji działalności gospodarczej z przyczyn finansowych i zdrowotnych. Oświadczyła, że ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach i nie pełnią żadnych funkcji w spółkach, nie uzyskują również żadnych innych dochodów. Matka skarżącej od około [...] korzysta z pomocy opieki społecznej. Ojciec posiada ciężarówkę marki P, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...], matka posiada samochód osobowy marki M, rok prod. [...], z zatartym silnikiem o wartości ok. [...]. Skarżąca podała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], w zależności od pory roku, w okresie jesienno-zimowym koszty te z uwagi na ogrzewanie wzrastają. Wnioskodawczyni podała, że ojciec posiada bardzo duże zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, oprócz tego ma kilka kredytów. Mieszkanie, w którym mieszkają, należy do dalszej cioci. Opłacają czynsz oraz dbają o mieszkanie. Matka skarżącej na skutek utraty pracy i choroby zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy od ok. [...] lat, bez prawa do zasiłku. Siostra również od ponad [...] na skutek redukcji zatrudnienia straciła pracę i nie ma prawa do zasiłku. Zasiłki były wypłacane przez pierwsze sześć miesięcy na bezrobociu. Do pisma załączyła kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągi z rachunków bankowych, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu matce skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu [...] w wysokości [...] oraz z dnia [...] o przyznaniu zasiłku okresowego miesięcznie [...] w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i z siostrą. Skarżąca i jej rodzina utrzymują się z dochodu wnioskodawczyni z tytułu umowy zlecenia, dochodu ojca z tytułu wynagrodzenia za pracę na [...] etatu oraz z zasiłku przyznanego przez Prezydenta Miasta i wobec tego dysponują łącznie środkami w wysokości [...] netto. Z oświadczeń skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej [...]. Skarżąca nie ma zatem żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.