I SA/Po 1655/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-06

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli skarga kasacyjna została wniesiona po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, obliczone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Opłata została ustalona w wysokości połowy opłaty maksymalnej (75% opłaty maksymalnej dla drugiej instancji) powiększonej o podatek VAT, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 4 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca MS wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową. Po ustanowieniu dla niej adwokata z urzędu (adwokat MK), WSA oddalił jej skargę. Adwokat MK sporządziła i wniosła skargę kasacyjną, wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. NSA oddalił skargę kasacyjną. Niniejsze postępowanie dotyczy wniosku adwokata MK o zasądzenie kosztów pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – adwokatowi MK tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę wynagrodzenia powiększoną o podatek VAT za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata MK o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi MS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – adwokatowi MK tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu kwotę [...] ([...]) + [...] ([...]) tytułem podatku VAT za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Skarżąca MS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia [...] starszy referendarz sądowy WSA ustanowił dla skarżącej adwokata (pkt 2 sentencji) i jednocześnie zwolnił ją od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji). Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia [...] poinformowała, że wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata MK. Pismem z dnia [...], doręczonym w dniu [...] [k. nr [...] akt sąd.] Sąd powiadomił adwokata MK, że została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla MS. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę MS na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (pkt I. wyroku) i przyznał od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego adwokatowi MK kwotę [...] uwzględniając podatek od towarów i usług w wysokości [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu (pkt II. wyroku). Adwokat MK pismem z dnia [...] sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku. W skardze kasacyjnej wniosła m.in. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczyła, że nie zostały uiszczone nawet w części [k. nr [...] akt sąd.]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] m.in. oddalił skargę kasacyjną (pkt 1. sentencji wyroku). Z protokołu rozprawy wynika, że po wywołaniu sprawy stawił się w imieniu skarżącej adwokat ŁW z substytucji adwokata MK (pełnomocnictwo substytucyjne złożył do akt sprawy). Pełnomocnik skarżącej strony wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.), które obowiązuje od 2 listopada 2016 r. W § 22 w.w rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przy rozpoznawaniu wniosku adwokata MK o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801, dalej jako "rozporządzenie"), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z uwagi na okoliczność, że skarga kasacyjna została sporządzona w dniu [...] i złożona w Biurze Podawczym WSA w dniu [...] [por. k. nr [...] akt sąd.]. Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległość podatkową spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2) lit. a) rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: w pierwszej instancji: w innej sprawie – 480 zł. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (por. § 4 ust. 3 rozporządzenia). Z treści § 4 ust. 2 rozporządzenia wynika natomiast w jakich okolicznościach następuje ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając powyższe na uwadze, działaniem podjętym przez pełnomocnika w imieniu skarżącej, za które przysługuje wynagrodzenie, było sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przy czym w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zawarła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej i oświadczyła, że opłaty nie zostały uiszczone nawet w części. Zauważyć należy, że adwokat MK reprezentowała skarżącą również przed sądem pierwszej instancji. W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, po uwzględnieniu okoliczności wskazanych w § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, należy ustalić opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, biorąc za podstawę 75% opłaty maksymalnej. Tym samym opłata za czynności adwokata ustanowionego z urzędu, w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, wynosi ½ ww. opłaty maksymalnej, tj. [...] (75% z kwoty [...] x ½ ), przy czym w myśl § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia kwotę tę należy podwyższyć o stawkę 23 % podatku od towarów i usług, tj. o kwotę [...]. W tych okolicznościach należało przyznać adwokatowi MK tytułem nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, t.j. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem II instancji powiększone o stawkę podatku od towarów i usług w łącznej wysokości [...] ([...]), które wynika z następującego rozliczenia: wynagrodzenie w wysokości [...] ([...]) + [...] ([...]) podatek VAT. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) i § 4 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia należało postanowić, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło