I SA/Po 1664/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Sylwia Zapalska, Sędzia NSA Gabriela Gorzan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie opłaty prolongacyjnej, uznając je za bezprzedmiotowe, jeśli brak jest norm prawnych dających prawo do umorzenia takiej opłaty?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może umorzyć postępowania w sprawie wniosku o umorzenie opłaty prolongacyjnej, uznając je za bezprzedmiotowe, jeśli brak jest podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Stwierdzenie braku podstaw prawnych do uwzględnienia żądania strony wymaga merytorycznego rozpoznania wniosku, a nie umorzenia postępowania z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości. W przypadku naruszenia tych zasad, sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o umorzenie opłaty prolongacyjnej naliczonej w związku z rozłożeniem na raty podatku od spadku. Urząd Skarbowy umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy z uwagi na brak przepisów pozwalających na umorzenie opłaty prolongacyjnej. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Gabriela Gorzan(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Z. W. O. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o umorzenie opłaty prolongacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński /-/S.Zapalska LF
Decyzjami z dnia [...], [...], [...], [...] z dnia [...] i z dnia [...]. Urząd Skarbowy orzekł o rozłożeniu na raty podatku od spadku po G.R., ustalonego skarżącemu w 1993 r. na kwotę [...],- zł (przed denominacją), jako zobowiązanemu do jego uiszczenia, przy czym jedynie w dwóch ostatnich z wymienionych wyżej decyzji ustalono opłatę prolongacyjną. Opłaty prolongacyjnej w łącznej kwocie [...] zł naliczonej do dnia [...] 2002 r. decyzją ostatnią z w/wymienionych skarżący nie uiścił, występując z wnioskiem z dnia [...] 12.2001 r. skierowanym do Prezydenta Miasta o umorzenie tej opłaty prolongacyjnej.
Decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] umorzono postępowanie, uznając za bezprzedmiotowe rozpatrzenie wniosku, ponieważ art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej nie przewiduje umorzenia opłaty prolongacyjnej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie przedstawionych argumentów i okoliczności, w szczególności uwzględnienie, że skarżącego nie poinformowano o konsekwencjach finansowych, jakie wynikają z ustalonej opłaty prolongacyjnej pod koniec ratalnej spłaty podatku spadkowego.
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu decyzji, poza argumentacją przytoczoną przez organ I instancji, Izba Skarbowa wskazała, że brak jest norm prawnych dających organom podatkowym prawo umarzania opłat prolongacyjnych ustalonych w decyzjach ratalnych. Okoliczność natomiast uiszczenia zaległości podatkowej przed upływem terminu płatności ustalonych rat nie stanowi podstawy obniżenia wysokości naliczonej opłaty prolongacyjnej, o czym skarżącego poinformował w decyzji ratalnej z dnia [...] Urząd Skarbowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rozpoznając skargę na decyzje administracyjne Sąd bada, czy decyzje te zostały wydane na podstawie prawidłowo zastosowanego w sprawie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego prawnej oceny.
Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy załatwienie sprawy w przedmiocie w jakim została ona poddana rozstrzygnięciu organom administracji publicznej i rozstrzygniecie to obejmuje zaskarżona decyzja. Z tego względu o żądaniu zarówno zwrotu na rzecz skarżącego opłaty prolongacyjnej zapłaconej do dnia [...]2002 r. w kwocie [...] zł jak również o jej umorzeniu nie jest władny rozstrzygać Sąd w niniejszej sprawie.
Natomiast należało zbadać, czy wydanie przez Urząd Skarbowy dnia [...] decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku skarżącego o umorzenie opłaty prolongacyjnej, na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] nastąpiło zgodnie z prawem. W szczególności chodzi o to, czy powyższe decyzje stanowią rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...]12.2001 r. o umorzenie opłaty prolongacyjnej w kwocie [...] zł naliczonej do dnia [...]2002 r. w decyzjach Urzędu Skarbowego z dnia [...] oraz z dnia [...].
Zgodnie z powołanym w decyzjach organów obu instancji, jako ich podstawa prawna, przepisem art. 208 Ordynacji podatkowej organ podatkowy umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można mówić ani o braku przedmiotu rozstrzygnięcia, ani też o braku podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a zasadniczo takie przesłanki uzasadniają bezprzedmiotowość postępowania. Jeżeli organ podatkowy stwierdza brak podstaw prawnych do uwzględnienia żądania strony, a taka sytuacja i argumentacja organu podatkowego została przyjęta za podstawę wydania decyzji, wówczas dokonuje oceny zasadności wniosku strony, a więc merytorycznie rozpoznaje sprawę decyzją, nie zaś uznaje postępowanie za bezprzedmiotowe i z tego powodu umarza postępowanie.
Skoro zatem z naruszeniem art. 208 Ordynacji podatkowej zaskarżona decyzja została wydana, co spowodowało nierozstrzygnięcie merytoryczne istoty sprawy, poddanej rozpoznaniu organowi podatkowemu we wniosku podatnika, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Jak ustalono na rozprawie, w chwili wydania decyzji przez organ I instancji objęta wnioskiem o umorzenie oplata prolongacyjna nie była jeszcze zapłacona przez skarżącego, więc nawet przesłanka wygaśnięcia zobowiązania którą w pewnych okolicznościach przyjmuje się za przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, nie mogła stanowić podstawy umorzenia postępowania.
/-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński /-/S.Zapalska
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło