I SA/Po 1674/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2011 r., nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za listopad 2011 r., oraz podatku do zapłaty za grudzień 2011 r.; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 03 listopada 2016 r., skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 16 listopada 2015 r., nr [...] we wskazanym w sentencji niniejszego orzeczenia przedmiocie. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek w tym zakresie zwrócono uwagę na szkodę majątkową, jaką może ponieść skarżąca w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Zaznaczono, że ustalona przez organ kwota rzekomo należna tytułem podatku jest bardzo wysoka, a skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego obciążenia finansowego bez zadłużenia się w postaci zaciągnięcia kredytu, wzięcia pożyczki u członków rodziny, bądź sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład majątku. Wskazano również, że zaciągnięcie kredytu wiąże się z dużym ryzkiem finansowym, a sprzedaż wartościowych rzeczy, w szczególności nieruchomości jest właściwie nieodwracalna. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 08 grudnia 2016 r., nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę na nieprzedstawienie przez skarżącą dowodów uzasadniających jej żądanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątek od powyższej zasady stanowi regulacja zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez stronę skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżąca dopatruje się w wielkości określonego przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego. W tym kontekście skarżąca wywodzi, że nie jest w stanie ponieść obciążenia finansowego wynikającego z zaskarżonej decyzji bez zadłużenia się bądź sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład jej majątku. Zaznaczono ponadto, że zaciągnięcie kredytu wiąże się z dużym ryzkiem finansowym, a sprzedaż wartościowych rzeczy, w szczególności nieruchomości jest właściwie nieodwracalna. Odnosząc się do przedstawionej powyżej argumentacji należy zauważyć, że nie została ona poparta żadnego rodzaju dowodem z uwagi na co należy ją uznać za całkowicie gołosłowną, a tym samym nie zasługującą na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to w interesie skarżącego leży poparcie twierdzeń wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Co przy tym szczególnie istotne w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje [por.: postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., II FZ 1419/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Poczynienie ustaleń w powyższym zakresie jest jednak niemożliwe z uwagi na nieprzedłożenie jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację podnoszonych przez wnioskodawczynię twierdzeń. Godzi się w tym miejscu zauważyć, że skarżąca jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązana jest do prowadzenia ksiąg podatkowych, dokumentujących realizowane przez nią transakcje gospodarcze. Tymczasem do skargi nie dołączono ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa skarżącej, jak również innego rodzaju dokumentów w postaci chociażby wyciągów z rachunków bankowych w oparciu, o które możliwe byłoby precyzyjne ustalenie stanu środków pieniężnych. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez skarżącą działalność gospodarczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy również zauważyć, że w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby sądowi dokonanie samodzielnej oceny tego czy w sprawie w istocie zmaterializowały się przesłanki warunkujące udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Mając zatem na względzie, że skarżąca nie wykazała okoliczności warunkujących dopuszczalność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak też fakt, że okoliczności takich nie dostrzegł sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawczyni. W tym stanie rzeczy, sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.