I SA/Po 1677/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-15

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba samotna, schorowana, o minimalnych dochodach i żyjąca w skrajnie trudnych warunkach materialnych, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący jest osobą samotną, schorowaną, utrzymującą się z minimalnych dochodów i pomocy rodziny, co potwierdza jego skrajnie trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżący KM złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i życiową, wskazując na minimalne dochody, samotność, schorzenia oraz brak środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi KM na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. Skarżący KM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący jest osobą samotną, mocno schorowaną, pozostaje pod opieką lekarza (wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał na co choruje). Skarżący wskazał, ze jego dochody są minimalne i otrzymuje pomoc z GOPR w formie bonów żywnościowych w kwocie [...] miesięcznie. Skarżący podał, że utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i znajomych. Wskazał, ze żyje w skrajnie dopuszczalnych warunkach bez ogrzewania i podstawowych elementów. Skarżący oświadczył, że jest obecnie osobą bardzo ubogą, ale nie ze swojej winy. Wnioskodawca stara się o świadczenie emerytalne, ma [...] lat. Skarżący podał, że jego skrajnie zła sytuacja życiowa, finansowa i zdrowotna uzasadnia jego prawo do pomocy, bowiem nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojej minimalnej egzystencji ponieść jakichkolwiek kosztów i nie stać go na opłacenie pomocy prawnej z wyboru. Skarżący oświadczył, że posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, która od [...] podlega zajęciu komorniczemu oraz inną nieruchomość o pow. [...] ha, która od [...] podlega zajęciu komorniczemu, nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, Skarżący oświadczył, że jest osobą samotną, rozwiedzioną od [...]. Wnioskodawca podał, że otrzymuje bony żywnościowe z GOPR oraz pomoc od rodziny i znajomych w wysokości ok. [...] miesięcznie. Skarżący wskazał, że ciążą na nim liczne zobowiązania o wartości ok. [...]. Skarżący podał, że koszty za media, prąd i wodę wynoszą [...] miesięcznie, koszty te ponosi znajomy i siostra skarżącego. Skarżący podał, ze posiada telefon na kartę, koszt ok. [...], koszty transportu wynoszą ok. [...], koszty leczenia pokrywają znajomi w ramach pożyczki zwrotnej, na inne koszty nie ma środków. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w [...] nie osiągnął dochodu, również w [...] dochody jego wyniosły [...]. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie posiada i nie użytkuje pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że pełni funkcję A, do dnia dzisiejszego od [...] nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia. Wnioskodawca wskazał, że zasiłek chorobowy z KRUS (w wysokości [...] za dzień choroby) od [...] do dnia dzisiejszego nie został jemu wypłacony, gdyż został zaliczony na poczet zaległości w składkach. Skarżący oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek dochodów z prac dorywczych, z umowy o dzieło, dzierżawy nieruchomości itp. Podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodu, nie zatrudnia pracowników, nie składa deklaracji VAT-7. Z uwagi na ciężką chorobę jest co najmniej od [...] na zwolnieniu lekarskim i jest w trakcie leczenia. Obecnie z uwagi na wiek i ukończone [...] lat czeka na wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia emerytalnego z KRUS. Skarżący wyjaśnił, że na nieruchomości rolnej znajduje się w stanie surowym półotwartym murowany budynek o pow. [...] m2. Skarżący podał, że z nieruchomości ukradziono i wywieziono kontener mieszkalny, na nieruchomości w stanie surowym otwartym znajduje się też rozkradziona i zdewastowana hala produkcyjna o pow. [...] m2. Skarżący podał, że nie posiada sprzętu rolniczego, gdyż również został ukradziony, nie posiada zwierząt hodowlanych. Wnioskodawca nie mieszka w domu, lecz w budynku magazynowym na terenie swojej nieruchomości z powybijanymi oknami, bez ogrzewania, ciepłej i bieżącej wody. Skarżący podał, że prowadzone są wobec niego co najmniej [...] postępowania komornicze o sygn. [...]. Do pisa załączył kserokopie: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...] oraz decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], z której wynika, że przyznano jemu od dnia [...] zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby w kwocie [...] miesięcznie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego doradcy podatkowego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą schorowaną, utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i znajomych, korzysta z pomocy opieki społecznej. Z oświadczenia skarżącego wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło