I SA/Po 168/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-31
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA na podstawie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym. Wnioskodawczyni, wykazując brak majątku, niskie dochody i obowiązki rodzinne, spełniła warunki do zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
ŻZ złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wykazując, że nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej, utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy o pracę, ma na utrzymaniu syna, mieszka w domu rodziców, nie posiada majątku ani oszczędności, a także jest w trakcie postępowania rozwodowego i o alimenty.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŻZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. /-/V.Mielcarek
Wpis sądowy od skargi wynosi [...].
ŻZ, reprezentowana przez doradcę podatkowego KR pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że od [...] nie osiąga żadnych dochodów z działalności gospodarczej, a od [...] zawiesiła prowadzoną działalność z powodu braku zamówień. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto. We [...] wniosła pozew o rozwód. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu syna. Nie otrzymuje alimentów na dziecko. Mieszka w domu rodziców. Nie posiada rachunku bankowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto miesięcznie. Do wniosku załączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, odpis pozwu o rozwód, odpis zeznań podatkowych za [...] oraz oświadczenie, że nie osiąga żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego, koszty utrzymania w ostatnim miesiącu wyniosły około [...], przy czym [...]. Skarżąca oświadczyła, że od męża otrzymała w miesiącu [...] po [...]. Nadto wskazała, że wniosła pozew o alimenty na dziecko, ale do chwili obecnej sprawa nie została rozpatrzona przez Sąd. Oświadczyła, że mieszka sama z synem. Do pisma załączyła odpis zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącej wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...]. Zauważyć należy, że skarżąca z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto i ma na utrzymaniu syna, na którego otrzymała od ojca dziecka w ostatnich [...] miesiącach po [...]. Aktualnie skarżąca jest w trakcie sprawy o rozwód i o alimenty. Mieszka sama w domu należącym do jej rodziców. Nie posiada żadnego majątku oraz oszczędności. Wnioskodawczyni od [...] zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą z powodu braku zamówień.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło