I SA/Po 1681/03
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-14
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Sylwia Zapalska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie przenosi obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych z właściciela (banku) na użytkownika pojazdu?Ratio decidendi
Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, mimo warunkowego przeniesienia własności, nie zwalnia właściciela pojazdu (banku) z obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych. Obowiązek ten wynika wprost z art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ma charakter bezwzględny. Prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od zobowiązań podatkowych.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta określającą zaległość Powszechnej Kasy Oszczędności (PKO SA) w podatku od środków transportowych za lata 2001-2002. PKO SA wniosło skargę, argumentując, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie przenosi obowiązku podatkowego na użytkownika pojazdu. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię, kto ponosi odpowiedzialność za podatek od środków transportowych w przypadku umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę PKO SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska (spr) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Powszechnej Kasy Oszczędności na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych o d d a l a s k a r g ę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] o nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Powszechnej Kasy Oszczędności SA w G. od decyzji Prezydenta m. G. z dnia [...] o nr [...] w sprawie określenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2002 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na art. 9 ustawy z 12.I.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 31 z późn. zm.), w myśl którego na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy. Zdaniem Kolegium bez znaczenia jest przyczyna nabycia pojazdu, a umowy takie jak umowa kredytowa, dzierżawy, poddzierżawy, najmu bądź użyczenia nie stanowią podstawy do przeniesienia obowiązku podatkowego z osoby właściciela na użytkownika. Od dnia zawarcia umowy przewłaszczenie na Banku spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.
Od powyższej decyzji PKO SA w G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu zarzucając naruszenie prawa materialnego w szczególności przepisu art. 3511 Kodeksu cywilnego i domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Zdaniem skarżącego w drodze umowy przewłaszczenia nastąpiło warunkowe przeniesienie własności. Przewłaszczenie w celu zabezpieczenia nie wywołuje tych samych skutków co przy umowie sprzedaży, gdzie nabywca uzyskuje pełne władztwo nad rzeczą. Skarżący Bank powołał się na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 28.IX.1995 r. sygn. akt III CZP 125/95 – (Publikowane Prawo i Życie z 6.I.1996 r. s. 34). Podniósł także, że Bank zgodnie z zasadą swobody umów, zamieścił w umowie klauzulę dotyczącą ponoszenia przez kredytobiorcę – użytkownika samochodu kosztów związanych z utrzymaniem i ubezpieczeniem przewłaszczonego pojazdu. Opłacanie podatku tak jak i np. zawarcie umowy ubezpieczenia pojazdu są to zwykłe koszty utrzymania środka transportu, które obciążają kredytobiorcę, jako użytkownika pojazdu, a które także obciążały wymienionego przed zawarciem umowy przewłaszczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niesporne w sprawie jest, że istnieje zaległość w podatku od środków transportowych za 2001 i 2002 roki, oraz że Bank według ewidencji pojazdów jest właścicielem samochodu marki Mercedes – Benz VARIO nr rej.[...], a nadto że nazwisko użytkownika figuruje na drugiej stronie dowodu z adnotacją "użytkownik".
Niesporne jest także, że Bank zawarł umowę przewłaszczenia w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego użytkownikowi samochodu marki Mercedes – Benz VARIO.
Spór sprowadza się do ustalenia, kto jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych a mianowicie PKO SA, czy użytkownik pojazdu, którego dane personalne figurują na drugiej stronie dowodu rejestracyjnego pojazdu.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 z późn. zm.) podmiotami zobowiązanymi do uiszczenia podatku od środków transportowych są osoby fizyczne i osoby prawne będące właścicielami środków transportowych. Na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek podatkowy, który w myśl art. 11 cyt. ustawy płatny jest bez wezwania w dwóch równych ratach w terminie do 15 lutego i 15 września każdego roku. W świetle powyższego przepisu twierdzenie Banku, iż wskutek umowy przewłaszczenia Bank nie może być uznawany za podmiot, który jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych w ocenie Sądu jest błędne. Sąd podkreśla, że celem prawnym umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie jest zabezpieczenie wierzytelności, a prawem zabezpieczającym jest własność z wszelkimi konsekwencjami.
Z mocy umowy przewłaszczenia Bank jako właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia podatku od środków transportowych zgodnie z cytowanym powyżej art. 9 ust. 1 i przepis ten ma charakter bezwzględny, bez jakichkolwiek odstępstw. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 4.XI.1997 r. w sprawie I SA/Po 334/97 (publik. ONSA 1998/4/122), "że na wierzycielu, którego wierzytelność została zabezpieczona przez przeniesienie własności środków transportowych, spoczywa obowiązek uiszcza podatku od środków transportowych, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 12.I.1991 r. o podatkach o opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9 poz. 31 z późn. zm.)".
Jednocześnie Sąd podkreśla, że ugruntowana jest w orzecznictwie sądu administracyjnego teza, że prawo cywilne nie może być wykorzystywane do uchylania się od obowiązku podatkowego albo zmniejszenia wysokości zobowiązań podatkowych i dlatego Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skardze odnośnie naruszenia przepisów kodeksu cywilnego.
Wobec tego, że podatek nie został uiszczony i stał się zaległością, od której zgodnie z art. 51 i 53 Ordynacji podatkowej naliczone są odsetki za zwłokę, a które prawidłowo obliczył organ I instancji w decyzji z [...] roku, stanowisko organu II instancji wyrażone w decyzji Sad uznał za uzasadnione.
Z tych powodów Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło