I SA/Po 1687/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) NSA Jerzy Małecki Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółki "A" SA w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] i [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych o d d a l a s k a r g ę /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...]r. o nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z poźn.zm.) w związku z art. 18, art. 64 § 1 i art. 64 c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 110 poz. 968 z poźn. zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz.U. nr 47, poz. 281 z późn.zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Spółki "A" SA w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. w sprawie obciążenia kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł przypisanymi do tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] r. uchyliła zaskarżone postanowienie w całości i określiła wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł ([...]zł - opłata manipulacyjna, [...]zł - opłata za zajęcie ruchomości i [...]zł - opłata za wydatki związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego). W uzasadnieniu organ wskazał, że tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] r. został wystawiony w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...] określającą Spółce zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] stycznia do [...] września 1995 r. w kwocie głównej [...]zł, która w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]r. Zasadność wymiaru dokonanego przez organ podatkowy potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Poznaniu wyrokiem z 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1279/99 oddalając skargę podatnika. Sąd przed wydaniem wyroku postanowieniem z dnia 8 października 1999 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji i dlatego ta okoliczność skutkowała zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa - art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz tym, samym organ egzekucyjny przed datą otrzymania wyroku Sądu rozstrzygającego skargę na ostateczną decyzję wymiarową nie mógł realizować tytułu wykonawczego [...]. Po otrzymaniu wyroku wraz z uzasadnieniem tj. w dniu 31 stycznia [...]r. organ egzekucyjny wznowił zawieszone postępowanie egzekucyjne i podjął czynności 13 lutego [...] r. poborca skarbowy dokonując zajęcia majątku ruchomego Spółki. Zdaniem Izby Skarbowej chybiony jest zarzut i powołany w zażaleniu przez pełnomocnika, że zastosowany wobec Spółki w dniu 13 lutego [...] r. środek egzekucyjny miał na celu wyłączne obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi. Oddalenie przez Sąd skargi na dokonany wymiar oznaczało, że realizacja egzekucji administracyjnej była w pełni uzasadniona. W dniu 3 listopada [...] r. Spółka Akcyjna "A" złożyła wniosek o rozłożenie zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. na [...] rat, a to z uwagi na trudności finansowe spółki. Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, albowiem organ egzekucyjny nieprawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych, obciążających Spółkę "A" SA za czynności egzekucyjne, dokonane w dniu [...].02.2001 r. na podstawie tytułu wykonawczego [...]z dnia [...]r. Ustalając wartość egzekwowanej w tym dniu należności organ egzekucyjny nie uwzględnił wymogów, o których mowa w przepisach § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 162, poz. 1124 z poźn.zm.). Izba odpiera podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny zasady zastosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, wynikającej z przepisów art. 7 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W § 2 powołanego artykułu prawodawca wskazał bowiem, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Według § 3 tej regulacji stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Środki egzekucyjne stosowane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym zostały enumeratywnie wymienione w art. 1a pkt 12 powołanej ustawy, a przed jej nowelizacja, tj. przed dniem 30 listopada 2001 r. w art. 67 ustawy. Z treści w/w przepisów w żaden sposób nie można wywieść, iż wskazana przez pełnomocnika ratalna spłata zadłużenia jest jedynym ze środków egzekucyjnych, prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku i że środek ten winien być stosowany przez organ egzekucyjny jako najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Zdaniem organu drugiej instalacji, dokonując zajęcia ruchomości organ egzekucyjny zastosował najmniej dotkliwy środek egzekucyjny, albowiem pozostawiając pod dozorem zobowiązanej zajęty majątek ruchomy, umożliwił tym samym Spółce realizacje bieżącej działalności gospodarczej. Powołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt I SA/Po 429/01 oraz sygn. akt I SA/Po 430/01 dotyczą stanu faktycznego i prawnego sprawy nie będącego tożsamym z mającym miejsce w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. W wyrokach tych Sąd zakwestionował obciążenie kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej z uwagi na fakt, iż organ egzekucyjny zajął majątek ruchomy Spółki "A" SA w tym samym dniu, w którym wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wydał decyzję w sprawie udzielenia podatnikowi ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej, której dotyczył zastosowany środek egzekucyjny. Powyższe postanowienie Izby Skarbowej zaskarżył pełnomocnik Spółki Akcyjnej "A" w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z Poznaniu skargą w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego . W uzasadnieniu skargi wskazał na naruszenie art. 6 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz powołał się na argumenty podniesione w zażaleniu z dnia [...] marca 2003 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...]. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych postanowień wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samych postanowień, ale także procedowania organu przed ich wydaniem. Należy zaznaczyć, że nie dotyczy to czy w kryteriach słuszności, sprawiedliwości, a także możliwości finansowych skarżącego takie rozstrzygnięcie było trafne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że organ I i II-ej instancji dopuścił się naruszenia prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tj. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.) zobowiązany ponosi wszelkie koszty egzekucyjne, które poddają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 64c § 7 cyt. ustawy organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Niesporne jest, że w dniu [...] listopada 2000 r. Spółka złożyła w organie podatkowym wniosek o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od osób prawnych za okres od [...] stycznia do [...]września 1995 r. i że wniosek ten został uwzględniony dopiero decyzją z [...]r. Z akt sprawy wynika również, że podjęcie czynności egzekucyjnych przez poborcę nastąpiło w dniu [...] lutego 2001 r., który dokonał zajęcia majątku ruchomego Spółki. W tym samym dniu doręczono kopię tytułu wykonawczego, a wiec przed wydaniem decyzji o rozłożeniu na raty zaległego zobowiązania podatkowego. Słuszne jest stanowisko Izby Skarbowej, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenia na raty nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, ponieważ inny jest merytoryczny zakres tych postępowań i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia należności na raty odniesie skutki w stosunku do postępowania egzekucyjnego. W dniu podjęcia czynności egzekucyjnych przez poborcę nie znana była jeszcze decyzja o rozłożeniu na raty, ponieważ nie został jeszcze rozstrzygnięty wniosek z dnia [...] listopada 2000 r. Zarzut nieterminowości załatwienia sprawy z wniosku o rozłożenie na raty aczkolwiek naganny w ocenie Sądu nie powoduje wzruszenia zaskarżonych postanowień dotyczących kosztów egzekucyjnych. Również niezasadny okazał się zarzut zgłoszony przez skarżącą Spółkę naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie zasada najmniej uciążliwego środka. Powołany przez pełnomocnika wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z 27 listopada 2002 r. w sprawie I SA/Po 430/01 jak to słusznie zauważa Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w odpowiedzi na skargę dotyczył innego stanu faktycznego. W sytuacji przed wydaniem decyzji z [...]r. o Nr [...] o rozłożeniu na raty, wywody pełnomocnika nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ nie znajdują oparcia w przepisach powołanych w skardze. W tym stanie i wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem materialnym i procesowym na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska LF