I SA/Po 1688/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-09
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jego dochody z pracy są niskie, a żona pozostaje bez pracy i nie posiada oszczędności. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący DW złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Równocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał niskie dochody, konieczność płacenia alimentów, wysokie wydatki miesięczne oraz sytuację materialną żony. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe informacje i dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wraz z odsetkami oraz podatku od towarów i usług za III kwartał 2011 r. wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący DW, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma niskie dochody w wysokości ok. [...] netto miesięcznie, z których płaci alimenty żonie w wysokości [...]. Wydatki miesięczne wynoszą: [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca podał, że posiada udział w nieruchomości, nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, posiada samochód osobowy marki V, rok prod. [...], o wartości ok. [...], samochód został odziedziczony po ojcu. Skarżący podał, że małżonka uzyskuje pensję w wysokości [...] miesięcznie, żona studiuje i pracuje, czesne wynosi [...] miesięcznie.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego. rachunek bankowy posiada jego żona. Skarżący podał, że żona była zatrudniona do dnia [...] w A w S, kwiaciarnia została zlikwidowana z końcem [...]. Aktualnie małżonka szuka pracy, nie ma zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący podał, że poza dochodem z tytułu umowy o pracę nie ma innego dochodu. Skarżący i jego żona nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach. Skarżący do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągu z rachunku bankowego żony, umów o pracę na czas określony z dnia [...], świadectwa pracy z dnia [...], przelewów, zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków z dnia [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, skarżący utrzymuje się tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto, natomiast jego żona od dnia [...] pozostaje bez pracy. Skarżący, jak oświadczył, poza dochodami z tytułu umowy o pracę nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Skarżący podał, że nie posiada żadnych oszczędności. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że z uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło