I SA/Po 1688/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-09

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jego dochody z pracy są niskie, a żona pozostaje bez pracy i nie posiada oszczędności. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący DW złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Równocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał niskie dochody, konieczność płacenia alimentów, wysokie wydatki miesięczne oraz sytuację materialną żony. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe informacje i dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DW na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wraz z odsetkami oraz podatku od towarów i usług za III kwartał 2011 r. wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący DW, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma niskie dochody w wysokości ok. [...] netto miesięcznie, z których płaci alimenty żonie w wysokości [...]. Wydatki miesięczne wynoszą: [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca podał, że posiada udział w nieruchomości, nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, posiada samochód osobowy marki V, rok prod. [...], o wartości ok. [...], samochód został odziedziczony po ojcu. Skarżący podał, że małżonka uzyskuje pensję w wysokości [...] miesięcznie, żona studiuje i pracuje, czesne wynosi [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego. rachunek bankowy posiada jego żona. Skarżący podał, że żona była zatrudniona do dnia [...] w A w S, kwiaciarnia została zlikwidowana z końcem [...]. Aktualnie małżonka szuka pracy, nie ma zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący podał, że poza dochodem z tytułu umowy o pracę nie ma innego dochodu. Skarżący i jego żona nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach. Skarżący do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągu z rachunku bankowego żony, umów o pracę na czas określony z dnia [...], świadectwa pracy z dnia [...], przelewów, zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim, skarżący utrzymuje się tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto, natomiast jego żona od dnia [...] pozostaje bez pracy. Skarżący, jak oświadczył, poza dochodami z tytułu umowy o pracę nie uzyskuje żadnych innych dochodów. Skarżący podał, że nie posiada żadnych oszczędności. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że z uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło