I SA/Po 169/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług oraz umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowe w zakresie odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. RŁ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych, ponieważ otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...], które płacone jest w ostatnim czasie przez pracodawcę w ratach, natomiast żona otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości [...]. Uzyskiwane dochody wystarczają zaledwie na bieżące wydatki, które dodatkowo powiększyły się ze względu na jego przewlekłe leczenie [...]. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, które umożliwiłyby pokrycie kosztów sądowych, nie posiada ruchomości i nieruchomości, które byłyby jego wyłączną własnością, zatem nie może z tego tytułu uzyskać środków finansowych. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada we współwłasności ¾ udziału domu o powierzchni [...] m2 i działki gruntu o powierzchni [...] m2 oraz domu o powierzchni [...] m2 na działce gruntu o powierzchni [...] m2. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Małżonka skarżącego nie posiada majątku. Wnioskodawca z tytułu wynagrodzenia uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, żona zaś z tytułu świadczenia przedemerytalnego w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy RŁ w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej, ani z wynajmu mieszkania i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód osobowy marki R, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...], którego współwłaścicielem jest także syn. Samochód służy skarżącemu do codziennych dojazdów do pracy. Udział skarżącego i żony w aucie wynosi [...] wartości, t.j. [...]. Nadto wnioskodawca i jego żona posiadają udziały w samochodach: - V, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...], samochód zięcia, udział żony skarżącego wynosi ½ wartości, t.j. [...], - R, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], samochód córki, udział żony wynosi [...], - A, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...], samochód syna, udział skarżącego to [...], - O, rok produkcji [...], wartość rynkowa [...], samochód synowej, udział żony [...]. Wyjaśnił, że posiadają w w.w samochodach udziały ze względu na zniżkę kosztów ubezpieczenia OC/AC/NV, aby dzieci mogły skorzystać z niższych opłat na ubezpieczenie swoich samochodów, które służą im do dojazdu do pracy i dowozu dzieci do przedszkola. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że nie jest w stanie ponieść w pełnym zakresie kosztów sądowych, tzn., że zachodzą przesłanki, które dają podstawę do częściowego zwolnienia go od kosztów sądowych. Skarżący we współwłasności posiada udział w nieruchomościach (dwa domy i działki gruntu), we współwłasności z żoną i z synem posiada samochód osobowy marki R, którym dojeżdża do pracy. Nadto skarżący i jego żona posiadają udziały w czterech samochodach osobowych. Wnioskodawca uzyskuje niewysokie dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, które nie pozwalają na uiszczenie pełnych kosztów postępowania. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje niewielkie dochody z tytułu świadczenia przedemerytalnego. Łączny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] brutto. Z uwagi na wysokość dochodów należy przyjąć, iż skarżący jest w stanie uiścić połowę wpisu od skargi, t.j. kwotę [...]. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Jednakże w sytuacji gdyby nie był w stanie ich uiścić będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek