I SA/Po 169/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DM o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi DM na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący DM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do usunięcie braków formalnych skargi (w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia) poprzez podpisanie skargi ewentualnie nadesłanie jej podpisanego odpisu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] (w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia). Wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia z dnia [...] oraz odpis zarządzenia z dnia [...] doręczono skarżącemu w dniu [...]. Pismem z dnia [...], nadanym listem poleconym w dniu [...], skarżący podał, że działając w imieniu własnym, wykonując zobowiązanie Sądu, przedkłada dowód uiszczonej opłaty sądowej w kwocie [...] oraz odpis skargi. W przedmiotowej sprawie wpis sądowy od skargi został uiszczony w dniu [...], braki formalne skargi zostały również uzupełnione w dniu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę. Skarżący pismem z dnia [...], uzupełnionym w dniu [...] wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że jest zatrudniony jako kierowca w transporcie międzynarodowym. W jego imieniu korespondencję odebrała żona, która nie znała sprawy i nie poinformowała wnioskodawcy o piśmie z Sądu. Po powrocie z wyjazdu (delegacji) wnioskodawca uzupełnił braki formalne i uiścił wpis sądowy od skargi, jednak było to już po terminie. Skarżący powołał się na przesłankę braku własnej winy. Następnie skarżący wyjaśnił, że wyjechał w trasę w dniu [...] w niedzielę, gdyż zawsze wyjeżdża w trasę w niedzielę, a powrócił z niej dopiero [...]. Żona odebrała pismo w dniu [...], czyli już podczas jego nieobecności. Po przekazaniu korespondencji przez żonę skarżący niezwłocznie, bo już następnego dnia, t.j. [...] uiścił wpis sądowy od skargi i uzupełnił braki formalne skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Jednakże art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu, którą strona winna uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy strony w uchybieniu terminu powinien wiązać się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 4, Lexis Nexis, Warszawa 2010 r., s. 244). Instytucja przywrócenia terminu jest stosowana bowiem jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił w sposób należyty, że nie mógł uiścić wpisu sądowego od skargi i uzupełnić braków formalnych skargi w terminie. Nie można bowiem mówić o braku winy w sytuacji, która wystąpiła w analizowanej sprawie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrała w dniu [...] EU, doręczający na potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że pisma odebrał dorosły domownik. Zgodnie z art. 72 P.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Przepis art. 72 P.p.s.a. normuje instytucję doręczenia zastępczego, które oparte jest na domniemaniu, że pismo doręczone dorosłemu domownikowi dotarło do rąk adresata. Skoro na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis EU i adnotacja doręczającego, że pismo doręczono dorosłemu domownikowi, to przyjąć zatem należy, że doręczenie było prawidłowe, gdyż odpowiadało treści art. 72 § 1 P.p.s.a. Oznacza to, że skarżący winien był uiścić wpis sądowy i uzupełnić braki formalne skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, t.j. do dnia [...]. Okoliczność, że skarżący był w tym czasie poza miejscem zamieszkania (wnioskodawca podał, że w okresie [...] był w trasie na terenie kraju), nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu. Zauważyć należy, że skarżący jest przedsiębiorcą, od [...] prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, co może wiązać się z tym, że czasowo przebywa poza miejscem zamieszkania, jednakże powinien tak się zorganizować, żeby przychodząca do niego korespondencja była jemu niezwłocznie przekazywana. Skoro adresowaną do skarżącego przesyłkę odebrał dorosły domownik, to mógł chociażby telefonicznie poinformować stronę o treści kierowanych do niego pism przez Sąd. Ponadto wskazać należy, że skarżący wnosząc skargę do Sądu powinien był liczyć się z tym, że w każdej chwili może otrzymać korespondencję z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.