I SA/Po 1693/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "X." Sp. z o.o. w X. na wystąpienie pokontrolne Zarządu Powiatu w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIEf "X." Sp. z o.o. z siedzibą w X., pismem z dnia 24 lipca 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Starostwa Powiatowego w P. w postaci wydania wystąpienia pokontrolnego, w którym wezwano spółkę do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej za 2013 i 2014 r., wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W petitum skargi zarzucono naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm. - w skrócie: "u.f.p.") oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – w skrócie: "k.p.a."). W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i stwierdzenie jej niezgodności z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w P. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu zaskarżona czynność w postaci wystąpienia pokontrolnego nie może być zaliczona do katalogu aktów lub czynności, na które może być wniesiona skarga, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem zaskarżone wystąpienie pokontrolne nie mieści się w katalogu aktów i czynności, określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a., które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 - w skrócie: "O.p.") oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (w rozpatrywanej sprawie skargi). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej czynności z prawem Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że przedmiotem skargi jest wystąpienie pokontrolne Zarządu Powiatu w P., a nie jak błędnie wskazała skarżąca postanowienie pokontrolne Starostwa Powiatowego w P. Po drugie Sąd stwierdza, że zaskarżonego wystąpienia pokontrolnego z dnia 14 lipca 2015 r. nie można uznać ani za decyzję lub postanowienie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a., ani też za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Akty lub czynności, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. muszą mieć bowiem władczy charakter, aby mogły zostać poddane kontroli sądu administracyjnego. Takiego przymiotu nie ma zaś zaskarżone wystąpienie pokontrolne. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały Rady Powiatu w P. z dnia [...], Nr [...], w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji ponadgimnazjalnym szkołom niepublicznym o uprawnieniach szkół publicznych funkcjonującym na terenie Powiatu P. oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, organowi udzielającemu dotację przysługuje prawo do kontroli realizacji zadania, na które została udzielona dotacja. Z przeprowadzenia takiej kontroli sporządza się protokół kontroli (§ 6 ust. 2 ww. uchwały), do którego w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli, podmiot kontrolowany może złożyć pisemne wyjaśnienia i umotywowane zastrzeżenia (§ 6 ust. 3 ww. uchwały). Jak stanowi natomiast § 6 ust. 8 uchwały dotacyjnej, w terminie 14 dni od dnia podpisania lub odmowy podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego, kontrolujący sporządza wystąpienie pokontrolne kierowane do kontrolowanego, zawierające ocenę kontrolowanej działalności, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, zalecenia pokontrolne. Kontrolowany, do którego zostało skierowane wystąpienie pokontrolne jest zobowiązany, w terminie określonym w wystąpieniu pokontrolnym, zawiadomić osobę podpisującą wystąpienie pokontrolne o sposobie realizacji zaleceń pokontrolnych (§ 6 ust. 9 ww. uchwały). Podkreślenia wymaga, że wezwanie do zwrotu dotacji, jakie zawarte jest w wystąpieniu pokontrolnym nie rodzi obowiązku, a jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności. Wezwanie to nie podlega bowiem egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny. Nie można więc uznać, że wystąpienie pokontrolne jest aktem władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę działalności kontrolowanej jednostki, a tylko taki akt podlega kontroli sądów administracyjnych. Wystosowanie zaś do strony wystąpienia pokontrolnego kończy pierwszy etap procedowania i umożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego, które w dalszej kolejności może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Brak zwrotu dotacji w terminie wskazanym w wystąpieniu powoduje wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p., organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego (w tym kwoty dotacji podlegającej zwrotowi - art. 60 pkt 1 u.f.p.) są: wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 61 ust. 3 pkt 4). Dopiero ostateczna decyzja SKO może być zaś przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Samo wystąpienie pokontrolne nie może natomiast być, z przyczyn wyżej wskazanych, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż kontrola tego rodzaju czynności nie należy do zakresu właściwości tego sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie stronie skarżącej wpisu Sąd orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji.